EVROPSKI UNIVERZITET
BRČKO DISTRIKT
PEDAGOŠKI FAKULTET
ODSIJEK: MATEMATIKA I FIZIKA
PRIMJENA MAPA UMA U NASTAVI FIZIKE
Seminarski rad iz predmeta: Didaktika
Brčko, juli 2019.
4
1. TRADICIONALNA NASTAVA
Tradicionalnu nastavu
odlikuje frontalni oblik rada i obično
jednosmjerna komunikacija
između nastavnika i učenika. Učenici
su nedovoljno aktivirani u radu i onemogućeni da
individualno napreduju u skladu sa predznanjima i sposobnostima, što utiče na motivaciju
učenika.
Kvaliteta rada tradicionalne škole ne može u dovoljnoj mjeri da zadovolji potrebe savremenog
društva. Moderno društvo zahtijeva od pojedinca da samostalno prikuplja informacije, da
upravlja njima, analizira ih i pretvara u upotrebljivo znanje. Zbog toga se nedostaci
tradicionalne nastave posebno ogledaju u domenu individualizacije nastave i učenja,
podizanja unutrašnje i spoljašnje motivacije, i realnijeg i objektivnijeg vrednovanja znanja
učenika. U razredno - časovnom sistemu učenik je u poziciji objekta, a ne subjekta nastave.
Kao objekat u nastavi učenik se razvija pod diktatom vaspitnih ciljeva i njihovih ostvarivanju
kojima je učenik pasivan, a kao subjekat nastave učenik je ličnost koja se razvijana osnovu
svojih sposobnosti, uključuje psihičku aktivnost. Tradicionana nastava zahtijeva od učenika
reprodukciju znanja, a ne aktivnu izgradnju znanja.
Mnogi naučnici ističu da tradicionalna nastava u školama dominantnije razvija lijevu logičko-
racionalnu polovinu mozga kod djece(riječi,brojevi, nizovi,linearnost, popisi,analitika,
racionalnost logika) , u odnosu na desnu, kreativno-intuitivnu (slike, simboli, boje, asocijacija,
mašta, vizualizacija, sanjarenje, emocionalnost,intiutivnost).To pokazuju i brojni rezultati
međunarodnih testova znanja na kojima naši učenici pokazuju znanje ispod prosjeka, što je
posebno izraženo prelaskom učenika iz razredne u predmetnu nastavu.
Rješenje ovih problema obrazovanja jeste primjena inovativne nastave koja će omogućiti
harmoničan unutrašnji razvoj cjelokupne ličnosti djece, odnosno koja će svakog učenika
dovesti do uspjeha.
1.1. Tradicionalni sistem učenja
Suština tradicionalne nastave i učenja je aktivnost nastavnika, a ne učenika. Najzastupljenija
metoda u tradicionalnoj nastavi je predavačka metoda, koja kod učenika razvija mehaničko
pamćenje gdje je akcenat na reprodukovanju, a ne na primjeni znanja, vještina i sposobnosti.
5
Jedna od slabosti tradicionalne nastave jeste i nefleksibilnost vremena i pohađanja nastave. U
tradicionalnoj nastavi neophodno je da svi učenici budu u isto vrijeme na istom mjestu, što se
primjenom informacione tehnologije prevazilazi.
Jedna od karakteristika tradicionalne nastave svakako je nizak stepen motivisanosti učenika.
Motivisanost učenika je faktor koji najjače utiče na proces učenja. U tradicionalnoj nastavi
dominira spoljašnja motivacija. Učenici su najčešće motivisani željom da zadovolje
očekivanja nastavnika, roditelja, da dobiju dobre ocjene zbog daljeg školovanja, ali često i
željom da sene osramote pred vršnjačkom grupom. U tradicionalnoj nastavi razvijanje
unutrašnje motivacije učenika nije primarni cilj. Učenici su veoma pasivni, njihova aktivnost
se svodi na praćenje izlaganja nastavnika. Učenici tada rijetko uviđaju da su odgovorni za
svoje učenje, jer najčešće nemaju aktivnu ulogu u izvršavanju pojedinih zadataka. Unutrašnja
motivacija učenika slabi i uslijed neusklađenosti nastave sa potrebama i mogućnostima
učenika. U tradicionalnoj nastavi favorizuje se učenje iz knjiga i puko mehaničko
memorisanje, umjesto da se insistira na samostalnom pronalaženju informacija i njihovim
analiziranjem kako bi se došlo do primjenjivog i stvaralačkog znanja. U tradicionalnoj nastavi
ne postoji mogućnost prikazivanja informacije na više načina. Tako se zanemaruje jedan od
osnovnih didaktičkih principa, a to je
1.2. Tradicionalni sistem učenja i pravljenje bilješki
Tradicionalan sistem učenja pomoću vođenja bilješki linearno, zapisivanje bilješki pomoću
crtica (jedna ispod druge), često je monotono što podrazumijeva postojanje problema pri
pamćenju zapisanih informacija. Rješenje ovog problema vidimo kroz korištenje mentalnih
mapa koje olakšavaju učenje i pronalazak potrebnih informacija. U umnoj mapi informacije
se prikazuju radijalno, a u izradi mape koriste se riječi i slike. Umna mapa predstavlja grafički
prikaz gradiva (informacija) koje želimo organizirati i upamtiti. Umna mapa može imati
stablastu strukturu koja omogućava hijerarhijski prikaz pripadajućih elemenata, a kako bi se
poboljšao učinak mentalne mape, često se koriste jarke boje i sličice za stvaranje
odgovarajućih asocijacija. Umna mapa je izraz našeg prirodnog razmišljanja te je zbog toga
vrlo dobar alat u omogućavanju učenja. Pomoću mentalnih mapa svaka ideja se može
„prikačiti“ za već postojeće elemente u mapi.
