INTERNACIONALNI UNIVERZITET U TRAVNIKU
SAOBRAĆAJNI FAKULTET
TRAVNIK
PRIMJENA SIMULACIONIH MODELA PRI
PLANIRANJU SAOBRAĆAJNIH TOKOVA
SEMINARSKI RAD
Predmet: Planiranje saobraćaja
Mentor:
Student:
_________________
Faruk Tahmiščija
Br. indexa: 51/10-I
Travnik, januar 2013
SADRŽAJ
Strana
1. UVOD
3
2. POJAM MODELA
4
3. POJAM SIMULACIJA
6
4. POJAM PLANIRANJA
7
5. POJAM SAOBRAĆAJNOG TOKA
9
6. PRIMJENA SIMULACIONIH MODELA PRI
PLANIRANJU SAOBRAĆAJNIH TOKOVA
13
6.1. Saobraćajno modeliranje i simuliranje saobraćaja
14
6.1.1. Modeliranje saobraćaja na makroskopskom nivou
14
6.1.2. Modeliranje saobraćaja na mezoskopskom nivou
15
6.1.3. Mikroskopska simulacija
15
7. ZAKLJUČAK
17
LITERATURA
18
INTERNET SAJT – IZVOR
18
POPIS SLIKA
18
POPIS TABELA
18
2
2. POJAM MODELA
Model predstavlja apstraktni opis realnog svijeta. On je uvjek pojednostavljen
prikaz znatno kompleksnijih struktura, procesa i funkcija fizičkih ili društvenih zbivanja ili
ideja. Između modela i orginala postoji određeni odnos. Između njih postoji analogija ili
sličnost koja u osnovi predstavlja jednakost struktura, koje je moguće da se proučavanjem
modela (M) dodje do saznanja o samom sistemu (S).
Modeli se zasnivaju načinjenici da je doganaj A moguće opisati događajem B
ukoliko događaj B sadrži bitne elemente događaja A dok je kod matematičkih modela
događaj B definisan nekom matematičkom formom.
Razvoj modela se razvija u 5 faza:
Slika 1.
Razvoj
modela u pet faza
Postupak formiranja modela ima cikličan karakter koji treba da omogući da se
struktura modela tokom ponavljanja unapređuje.
I
Prilikom rešavanja određenog zadatka oblikovanja modela treba da započne
definisanje problema koji treba rješiti i utvrđivanjem ciljeva zadataka.
II
Formulisanje početnog modela zavisi od promenljivih koje će se obuhvatiti,
nivoa njihovog nagomilavanja, klasifikacija i vremenske komponente modela. Po osnovnoj
definicij model treba da ima sposobnost da odslika pojavu koju simulira, pa prema treba da
obuhvati one promenljive koje su referentne za problem o kome je rječ. Vremenska
komponenta može da predstavlja najsloženiji problem oblikovanje modela.
Na osnovu nje modeli se djele na:
- dinamičke (koji pokušavaju da održe promjene komponenti koje se mjenjaju kroz
vrijeme)
- statičke (koji vremenske promjene ne uzimaju u obzir)
4
III
U ovoj fazi oblikovanje vrši se provjera valjanosti – vrednovanje modela. Pored
uobičajenih statističkih mjera koje se tom prilikom koriste vrši se i logička kontrola
dobijenih rezultata. Rezultat tih ispitivanja može da bude dvojak:
- početni model zadovljava postavljene zahtejve (zatim se ide na primjenu)
- početni model ne zadovoljava pa je potrebna dogradnja i ponavljanje postupka
IV
Kod primjene modela mogu se javiti određene teškoće. Naime, i kada se ova
opisna procedura uspješno sprovede može se desiti da model ne odrazi na pravi način
promjene koje će se dogoditi. Osnovni razlozi za to leže u složenosti urbanih sistema. Zbog
toga se predlažu sledeće faze koje će dati najbolje rezultate u primjeni modela:
1. primjeniti modele da bi se odredio “prirodan“ tok primjene posmatranog sistema
2. izoluju se “prihvatljive“ i “neprihvatljive“ k-ke
3. definisati oblike razvoja koje su prema postavljenim ciljevima “poželjni“
4. formulisati djelovanje koje bi uticalo da razvoj ide u željenom pravcu
5. rezultati ovih djelovanja mogu se unijeti u model koji se koristi za davanje
prognoza
Saobraćajni modeli spadaju u grupu matematičkih modela, a koriste se za
opisivanje procesa koji nastaju u saobraćaju. Mogu da se podjele u 4 osnovne grupe.
- modeli nastajanja putovanja
- modeli prostorne raspodele putovanja
- modeli vidovne raspodele putovanja
- modeli raspodele tokova na mreži
Primjena ovih modela je sukcesivna, odnosno izlazni rezultati iz prve grupe modela
primjenjuju se kao ulazne veličine za drugu grupu modela itd., pa otuda naziv lanac
saobrćajnih modela.
Tabela 1
. Međusobni odnos ulaznih i izlaznih jedinica
____________________
Prof. Dr. Mirsad Kulović, Mr Azra Moštro; Planiranje saobraćaja – Skripta
5
