FAKULTET ZA BIOFARMING
Tema:Uticaj agrotehničkih mera na osobine
zemljišta
SEMINARSKI RAD
Predmet:Principi održive i organske poljoprivrede
SADRŽAJ
1.Uvod.................................................................................3
2.Agrotehničke mere u organskoj poljoprivredi..................4
3.Uticaj đubriva kao agrotehničke mere na zemljište..........4
4.Osobine zemljišta..............................................................6
5.Uticaj meliorativne obrade na osobine zemljišta...............8
6.Mere popravke i očuvanja poljoprivrednog zemljišta........9
7..Savremeni principi proučavanja oštećenja zemljišta.......10
8.Održivo korišćenje zemljišnih resursa u organskoj polj....11
9.Kiselost zemljišta ..............................................................12
10.Tipovi zemljišta u Srbiji...................................................13
11.Zaključak..........................................................................15
12.Literatura………………………………………………..16
2
2.Agrotehničke mere u organskoj poljoprivredi:
Obrada zemljišta poseduje posebno mesto među agrotehničkim merama, zbog njenog
velikog značaja koji ima na rast i razvoj useva.
Jedno od rešenja koje se nameće u organskoj proizvodnji je redukovana obrada zemljišta
Primenom ove metode smanjuje se dubina oranja, broj prelaza preko iste površine
zemljišta, bolja je kontrola erozije zemljišta, bolje se čuva zemljišna vlaga, dolazi do
uštede u energiji i radnoj snazi. Kao i kod konvencionalne metode oranja i redukovana
obrada ima svoje prednosti i nedostatke.
Kao prednost se navode bolja kontrola zemljišne erozije, konzervacija vode i zemljišta i
veća efikasnost upotrebe fosilnih goriva kao neobnovljivog resursa. Nedostaci su što se
na ovakav način ne uništavaju korovi u dovoljnoj meri, ne smanjuje se brojnost štetnih
insekata i zadržava se izvor inokuluma u i na zemljištu (obolele biljke). Neobrađeni
površinski sloj zemljišta je manje porozan, nego kod obrađenih zemljišta, što rezultira
većim sadržajem vlage, nižom temperaturom zemljišta, većom količinom organske
materije na površini zemljišta.
Zahvaljujući žetvenim ostacima na površini zemljišta, povećani sadržaj vlage usled
smanjenja evaporacije i povoljan temperaturni režim pokreću mikrobiološku aktivnost i
mineralizaciju azota, te se na taj način ostvaruje brže kruženje azota i povećava njegova
pristupačnost.
Sisteme obrade, uključujući sve vidove redukovane obrade naročito konzervacijsku, treba
koristiti povezano sa sistemom biljne proizvodnje tj. plodoredom zbog njegovog
fitosanitarnog dejstva i đubrenja.
3.Uticaj đubriva kao agrotehničke mere na zemljište:
Filozofija organske proizvodnje je da ishrana biljaka počinje odgovarajućom brigom o
mikroorganizmima koji se nalaze u zemljištu. Poljoprivrednici koji se bave proizvodnjom
organske hrane veruju da se to najbolje postiže izbegavanjem primene toksičnih materija
i odgovarajućom obradom zemljišta, kao što je izbegavanje prekomernog oranja koje je
štetno za zemljišne organizme, kao i dodavanje organskih materija i prirodnih minerala.
Konvencionalni sistem obrade pokušava da zaobiđe prirodne procese u zemljištu
obezbeđujući potrebne minerale za biljke direktno, u rastvorljivom obliku (mineralna
đubriva).
Kompost:
Kompost predstavlja organsku materiju razgrađenu aerobnim putem. Koristi se u
ratarstvu, povrtarstvu, hortikulturi kao poboljšivač kvaliteta zemljišta i kao đubrivo.
Koristi se i za kontrolu erozije zemljišta i kao prekrivač deponija. Po sastavu je sličan
4
stajnjaku i koristi se kao osnovno đubrivo. Priprema se od otpadaka biljnog i životinjskog
porekla, od gradskog smeća. Biljni otpaci koji se stavljaju u kompostište moraju biti
zdravi, jer izazivači bolesti kompostiranjem ne uginjavaju. Zbog toga kompost može biti
izvor širenja bolesti, korova i štetočina.
Slika 1:Kompost
Međutim, korišćenje komposta u organskoj proizvodnji može biti vezano za problem
hrane koja se eventualno unosi u njega. Postoje rizici zbog kontaminacije hrane
mikroorganizmima čija visoka koncentracija nije dozvoljena u organskoj proizvodnji.
Pored mikroorganizmima kompost iz gradskih naselja može biti kontaminiran teškim
metalima i hemijskim materijama, koje ostaju čak i posle kompostiranja. Zbog toga treba
striktno voditi računa šta se sve koristi za pripremu komposta.
Ukoliko se u sistemu organske proizvodnje želi izbeći upotreba pesticida, hormona,
mineralnih đubriva ne bi smelo da se dogodi da se kompost kontaminira gradskim
otpadom, koji sadrži štetne materije.
Kompost služi kao sredstvo za rast, ili kao porozni, absorpcioni materijal, koji zadržava
vlagu i rastvorljive minerale, pružajući zaštitu hranljivim materijama neophodnim za
napredovanje većine biljaka. Da bi se ubrzao rast biljaka, ponekad je neophodno
razblažiti kompost mešajući ga sa zemljom ili tresetom, radi smanjenja saliniteta. Pored
toga dodaju se neutralizatori radi dostizanja neutralne pH vrednosti ili suplementi kao
đubrivo, vlažni agensi i materijali koji poboljšavaju drenažu i aeraciju, kao što su pesak,
šljunak, strugotina, vermikulit, granule od gline itd
Stajnjak i zelenišno đubrivo:
Unošenjem organskih đubriva u zemljište unose se i korisni mikroorganizmi, a
istovremeno se aktivira njihov rad. Razgradnjom, uneta organska materija se delimično
mineralizuje, ali iz produkata razgradnje se sintetizuju nova visokomolekularna organska
5
