Procena odnosa doza – odgovor
Jovana Antonović
MS14/2016
Uvod
•
Jedan od glavnih kriterijuma za procenu rizika je
određivanje prisustva ili odsustva uzročno – posledične
veze.
•
Ukoliko takva veza postoji, podaci odnosa doze –
odgovora i njihova analiza postaju ključni za
karakterizaciju opasnosti unutar paradigmi procene
rizika.
•
Podaci doze – odgovora mogu biti dobijeni na dva
načina:
•
In vivo
studije na životinjama ili čoveku
•
In vitro
studije su vezane za istraživanje načina delovanja
Osnovni pojmovi. Doza
•
Od ključne je važnosti, prilikom obavljanja
analize doze – odgovora da je jasan koncept
koja vrstu “doze" se koristi u raspoloživim
podacima doze-odgovora.
•
Postoje tri osnovne vrste “doze" koje
proizilaze iz naučnih istraživanja; one su
međusobno povezane i svaka od njih se
može koristiti za ekspresiju odnosa doza-
odgovor. To su:
1)
Primenjena ili eksterna doza - označava
količinu agensa,koji se daje nekoj
eksperimentalnoj životinji ili čovek u
kontrolisanim eksperimentalnim uslovima
nekim specifičnim putem izlaganja i u nekoj
specifičnoj frekvenciji.
2)
Unutrašnja (apsorbovana) doza -
količina agensa koja je sistemski
dostupna i može se smatrati kao deo
spoljašnje doze koja se apsorbuje i
ulazi u opštu cirkulaciju. Ona je
posledica apsorpcije, distribucije,
metabolizma i izlučivanja hemijskih
supstanci. Može biti izvedena iz
odgovarajućih toksikokinetičkih studija
bilansa masa. Biomarkeri interne
doze, kao što je koncentracija u plazmi
ili urinarna ekskrecija, su ponekad
dostupni u epidemiološkim studijama.
3)
Tkivna doza ili doza meta – količina
koja se distribuira do ili koja je
prisutna u tkivu od interesa.
