.
PRAVNI FAKULTET
OPĆE PRAVO
PRODUŽENO KRIVIČNO DJELO
-seminarski rad iz Krivičnog prava I-
Novembar 2015.
Sadržaj:
Uvod…………………………………………………………………………………………….…
3Pojam
produženog
krivičnog
djela…………………………………………………………….…..4
Uvjeti za postojanje produženog krivičnog djela.............................................................................5
Istovrsnost krivičnih djela................................................................................................................5
Vremenska povezanost učinjenih djela............................................................................................6
Identičan ili sličan način učinjenja...................................................................................................6
Umišljaj kao oblik krivnje...............................................................................................................7
Druge stvarne okolnosti koje učinjena djela povezuju u jedinstvenu cjelinu...................................8
Primjer produženog krivičnog djela.................................................................................................9
Zaključak........................................................................................................................................14
Literatura........................................................................................................................................15
Pojam produženog krivičnog djela
Treći oblik prividnog realnog sticaja je produženo krivično djelo
(delictum continuatum)
. Za
razliku od složenog i kolektivnog krivičnog djela kojiu predstavljaju zakonske konstrukcije,
produženo krivično djelo je pravna konstrukcija. Tom konstrukcijom se omogućava da se dvije ili
više vremenski i prostorno odvojenih djelatnosti jednog učinitelja,koje već svaka za sebe
predstavlja samostalno krivično djelo, zbog jedinstva radnje spoje u jednu cjelinu i pravno
kvalificiraju kao jedno krivično djelo. Drugim riječima, produženo krivično djelo se sastoji u
tome što se u sudskoj praksi, koja je i izgradila ovaj institut, uzima da više odvojenih krivičnih
djela pravno čine jedno krivično djelo. Razlozi koji opravdavaju konstrukciju produženog
krivičnog djela su, prema tome, praktične prirode.
Konstrukcija produženog krivičnog djela odnosi se, prije svega, na situacije višekratnog
ponavljanja u osnovi iste radnje u ordređenom relativno kraćem vremenskom intervalu, odnosno
na počinjenje istih krivičnih djela u tom intervalu od strane istog učinitelja. S druge strane, ta
konstrukcija se odnosi i na višekratno ponavljanje drugih istovrsnih radnji koje s obzirom na
okolnosi koje ih povezuju čine jedinstvenu cjelinu. Ako se na te situacije ne bi primijenila
konstrukcija produženog krivičnog djela morale bi se primijeniti odredbe o realnom sticaju, a to
bi iziskivalo velik i nepotreban napor za sud, jer bi se prethodno morale utvrditi kazne za svako
pojedino učinjeno djelo, a potom na osnovu tih utvrđenih kazni odmjeriti i izreći jedna
jedinstvena kazna za sva učinjena djela. Zbog tog je takva konstrukcija nepohodna naročito u
onim situacijama u kojim učinitelj kroz određeno vrijeme ponavlja neko krivično djelo, a pri tom
se tačan broj pojedinačno preduzetih radnji uopće ni ne može utvrditi.
Iako je produženo krivično djelo kao pravna konstrukcija nastalo radi potreba prakse, taj pravni
institut je u svom praktičnom domašaju u veliko mjeri limitiran.Radi se o tome da je potreba za
ovim institutom svedena na jedan dosta ograničen broj krivičnih djela, jer se kod najvećeg broja
krivičnih djela, kao što su nprProduženo krivično djelo se najčešće koristi kod imovinskih
delikata , a od drugih krivičnih djela to su djela protiv službene ili druge odgovorne dužnosti,
krivična djela protiv opće sigurnosti ljudi i imovine.
1
1
J.Dragan, „Krivično/Kazneno pravno Bosne i Hercegovine opći dio, Sarajevo, 2005
Uvjeti za postojanje produženog krivičnog djela
Iako je neosporno da se kod produženog krivičnog djela radi o jednom krivičnom djelu, i u teroji i u
sudskoj praksi dolazila su do izražaja različita shvatanja kada se radilo o pitanju koji su to momenti
koji pravdavaju da se više vremenski i prostorno odvojenih djela povežu u jedno krivično djelo.
Drugim riječima, postavlja se pitanje koji uvjeti moraju biti ispunjeni da se više odvojenih djela spoje
u jedno produženo krivično djelo. U tom pogledu na jednoj strani su bila ona shvatanja prema kojima
su samo neka objektivna obilježja krivičnih djela one okolnosti koje ta djela povezuju u jedno
krivično djelo(objektivna teorija). Na drugoj strani su shvatanja prema kojima , pored objektivnih
momenata, za postojanje produženog krivičnog djela moraju biti ispunjeni i neki subjektivni momenti
na strani učinitelja koji bi opravdali povezivanje više djela u jednu cjelinu(objektivno-subjektivna
teorija).
2
Određujići pojam produđenog krivičnog djela naš zakonodavav je prihvatio jedno mješovito rješenje,
što znači da je prihvatio i objetivna i subjektivna obilježja. Prema zakonskoj odredbi(čl. 54. st. 2.
KZBIH) produženo krivično djelo je učinjeno kad je učinitelj s umišljajem učino više istih ili
istovrsnih krivičnih djela koja , s obzirom na način učinjenja, njihovu vremensku povezanost i druge
stvrane okolnosti koje ih povezuju, čine jedinstvenu cjelinu. Iz navedene zakonske odredbe se vidi da
je za postojanje produženog krivičnog djela potrebno da se ispuni više uvjeta ili pretpostvaki, koji se
zapravno i obilježja te pravne konstrukcije.
Istovrsnost krivičnih djela
Prvi uslov za postojanje produženog krivičnog djela je da se radi o istovjetnim krivičnim djelima,
tj.istim krivičnim djelima (npr. Više običnih krađa od strane istog lica). Kod tog uslova
dozvoljava se odstupanje u smislu da u tu konstrukciju mogu da uđu i lakši i teži oblici istog
krivičnog djela, s tim da se tada kvalifikacija vrši prema najtežem djelu iz konstrukcije(npr. jedno
produženo krivično djelo može postojati ako se radi o krađi, teškoj krađi i sitnoj krađi, sa
kvalifikacijom na tešku krađu). Takvu konstrukciju ne mogu da čine različita krivična djela,
makar ona spadala u istu grupu krivičnih djela. Na primjer, nije moguća konstrukcija produženog
2
Zvonimir Tomić, Krivično pravo I , Pravni fakultet univerziteta u Sarajevu , Sarajevo , 2008.
