Univerzitet u Prizrenu
Fakultet računarskih nauka
SEMINARSKI RAD
Predmet:
Elektronski uređaji
Tema:
BIPOLARNI TRANZISTORI
Profesor:
Studenti:
Prof. dr. Šefik Bajmak
Lejla Sagdati
Prizren, 2018.
3
1. TRANZISTORI
Tranzistor je aktivna poluprovodička elektronska komponeneta koja se koristi za
pojačavanje električnih signala, prekidanje struje, stabilizaciju napona, modulaciju signala i
drugo. Jedan je od osnovnih elemenata gotovo svih elektronskih sklopova i uređaja.
Tranzistori se prema načinu rada dele na dve osnovne grupe:
bipolarne tranzistore (eng. BJT – Bipolar Junction Transistor) kod kojih
provodnost zavisi od elektrona u NPN i šupljina u PNP tipu
unipolarne tranzistore (eng. FET – Field Effect Transistor) kod kojih provodnost
zavisi od elektrona u N-kanalu ili šupljinama u P kanalu.
Sl. 1. Fizički izgled tranzistora kao diskretnih elemenata.
4
Prvi tranzistor su napravili Vilijam Šokli, Džon Bardin i Valter Bretejn 22. decembra
1947. godine u Belovim laboratorijama. Šokli, Bardin i Bretejn su dobili Nobelovu nagradu za
svoj izum „za njihova istraživanja poluprovodnika i otkriće tranzistorskog efekta“.
Sl. 2. Ukrašena kopija prvog tranzistora otkrivenog u tvrtci Bell Labs 22. Decembra 1947
Pre pronalaska bipolarnog tranzistora koristile su se elektronske cevi koje su imale bitne
nedostatke (cena, potrošnja energije, dimenzije…) ali i prednosti (cevi se i danas ponekad koriste
za posebne namene zbog manje osetljivosti na nuklearno zračenje, velike snage, i kao elementi u
audiofilskim analognim pojačalima…). Najbliži ekvivalent tranzistoru je bila elektronska cev –
trioda.
6
2. BIPOLARNI TRANZISTORI
Bipolarni tranzistor je najmasovnije korištena poluvodička komponenta. Ova komponenta
se najčešće označava kao Bipolar Junction Transistor (BJT), odnosno bipolarni tranzistor ili
bipolarni spojni tranzistor. Bipolarni tranzistori su dobili svoje ime zato što su glavni nosioci
naelektrisanja i elektroni i šupljine, za razliku od unipolarnih (tranzistora sa efektom polja) kod
koga su nosioci naelektrisanja elektroni ili šupljine. Za priozvodnju ovih tranzistora korišten je i
germanijum, ali se u savremenim izvedbama uglavnom prave od silicijuma.
Sl. 3. Primer bipolarnog tranzistora BC807-25 SOT23
2.1.
Struktura bipolarnih tranzistora
Bipolarni tranzistori se sastoje od sledećih izvoda:
Baza [B]
Emiter [E]
Kolektor [C]
