Uvod u ekonomiju
Proizvodnja
Proizvodnja je neophodni proces u kojem čovjek prisvaja prirodu i oblikuje njene predmete, obrađuje,
dorađuje ili dograđuje, kako bi obezbijedio materijalne uslove za život i zadovoljio svoje potrebe.
Opšte karakteristike proizvodnje, koje su zajedničke svim njenim oblicima su:
Cilj i svrha proizvodnje
nužan i neprekidan proces
uvijek ima društveni karakter
konkretna djelatnost
odvija se u sadejstvu tri nužna faktora
proizvodnje
Proizvodnja u širem smislu riječi obuhvata ekonomski i logički povezan sistem 4 procesa:
Proizvodnja
Raspodjela
Razmjena
Potrošnja
Proizvodnja
-u užem smislu riječi obuhvata neposredni proces proizvodnje
Raspodjela
-ekonomski proces koji definira u kojem omjeru učesnici u ovom procesu učestvuju u
prisvajanju rezultata procesa proizvodnje
Razmjena
-promet i trgovina, pokazuje koji proizvodi tuđeg rada se pribavljaju za proizvode vlastitog
rada
Potrošnja
-markira korišdenje prirodnih ili proizvedenih dobara ili usluga s ciljem zadovoljavanja
različitih ljudskih potreba
Potreba je osjećaj nedostatka i tendencija da se taj nedostatak otkloni. Potrebe se mogu sistematizirati
na tri grupe:
Lične
Zajedničke
Opće
Lične
- podmiruju se potrebe održavanja i razvoja čovjeka kao društvenog bida (biološke-hrana,
odjeda, stanovanje i stečene-su rezultat ekonomskog, kulturnog, političkog i opdeg društvenog
razvoja)
Zajedničke
-njima se u isto vrijeme zadovoljavaju potrebe vedeg broja ljudi (obrazovanje, zdravstvo,
kultura)
Opće
- obezbjeđuju potrebe svih članova društva i u vezi su sa obavljanjem određenih funkcija na
nivou zajednice(sigurnost, odbrana, obavezno obrazovanje)
Proizvodne potrebe su direktno vezane za obavljanje neposredne proizvodnje (objekti, strojevi,
repromaterijali). Zadovoljavanje potreba ovisi od:
Obima i strukture proizvodnje
Dostignutog civilizacijskog nivoa određene društvene zajednice
Karakter društvenih odnosa
Za zadovoljavanje svojih potreba koriste se dobra i usluge i to:
Proizvedena dobrastvaraju se proizvodnjom ili vlastitim radom ljudi
Prirodna dobra-su dar prirode
Proces proizvodnje
U užem smislu-svjesno i organizirano djelovanje čovjeka na prirodu radi odvajanja i mijenjanja njene
materije i prilagođavanja te materije ljudskim potrebama.
S aspekta podmirivanja ljudskih potreba razlikujemo:
proces materijalne proizvodnje (rezultat je neko konkretno dobro ili proizvod)
