1
POLJOPRIVREDNI FAKULTET
SEMINARSKI RAD IZ
STATISTIKE
TEMA: Proizvodnja šljive u Blacu
Mentor: Student:
prof. Dragan Ranđelović Tatjana Đorđević
br.ind. 26/2013
Lešak
2014
2
Sadržaj:
Uvod....................................................................................................................................3
Poreklo i značaj....................................................................................................................4
Mesto šljive u sistematici biljaka ........................................................................................5
Vrste šljive............................................................................................................................6
Podloge za šljivu...................................................................................................................7
Sorte šljiva koje su najviše zastupljene u Blačkoj opštini....................................................8
Morfološke i fiziološke osobine šljive.................................................................................10
Ekološki uslovi za gajenje šljive..........................................................................................11
Podizanje zasada šljive........................................................................................................12
Agrotehnika u uzgojnom periodu........................................................................................13
Rezidba šljive.......................................................................................................................14
Berba šljive...........................................................................................................................15
Ekonomičnost proizvodnje šljive u prethodim godinama....................................................16
Literatura..............................................................................................................................19
4
Poreklo i značaj
Prvi pisani podaci o šljivi potiču od grčkih pesnika, a Teofrast (370 - 286 g. pre n.e.) je
opisao tri sorte šljive. Ne postoje pouzdani dokazi o poreklu i rasprostranjenosti pojedinih
vrsta šljive u raznim evropskim zemljama. U starih Tatara, Huna i Turaka šljiva je bila
predmet trgovine. Pominju se i osušene šljive. Smatra se da je preneta u Rim u prvom veku
naše ere. Kod nas je bila poznata u doba doseljavanja naših predaka u ove krajeve. Na
balkansko poluostrvo i u našu zemlju preneta je preko stare Grčke. Početkom 19. veka šljiva
se intenzivnije gaji u mnogim evropskim zemljama. Šljiva je najzastupljenija vrsta voćaka
kako u Srbiji, tako u i opštini Blace, a ima i najveći privredni značaj. Međutim, najviše se
gaji samo jedna sorta - Stenli. Osim velike i svestrane upotrebne vrednosti, dobrog uspevanja
i visokog kvaliteta, toj rasprostranjenosti je doprinelo i lako razmnožavanje izdancima i
samooplodnost. Plodovi šljive se koriste kao prvoklasno voće i kao sirovina za industrijsku
preradu. Plodovi sadrže do 75% vode i do 25% suve materije. Ukus ploda zavisi od odnosa
šećera i organskih kiselina. U plodu šljive preovlađuje glukoza, dok je manje fruktoze, od
kiselina najviše ima jabučne i limunske. Procenat kiseline i šećera je različit i u plodovima
iste sorte, zavisno od klimatskih i zemljišnih uslova. Mesnati deo ploda šljive sadrži do
0,69% pektinskih materija, koje su važne za tehnologiju proizvodnje želea, marmelade i
sličnih prerađevina. Azotne materije učestvuju u hemijskom sastavu ploda sa 0,6 do 0,8%, a
mineralne sa svega 0,5%. U mineralnim materijama najviše je kalijuma (54,59%) i fosfora
(17,7%). Koštice šljive sadrže masti. Od vitamina u plodovima šljive najznačajniji su
provitamini A, zatim vitamini B i C. Plodovi šljive požegače su značajni kao roba za izvoz u
svežem stanju (60,1% od izvoza svežeg voća), a osušeni plodovi predstavljaju proizvod
visoke vrednosti i imaju neuporedivo veću vrednost u odnosu na osušenu šljivu proizvedenu
u drugim zemljama. Privredni značaj šljive je još i u tome što uspeva i u brdskim predelima
oštrijeg reljefa, rodnost je obilna i rana, i ima veliku tehničku vrednost drveta. Šljiva je
značajni izvor prihoda poljoprivrednog stanovništvana teritoriji Blaca. Po poslednjim
podacima, broju stabala šljive u opštini Blace je 2.000.000 i proizvodnjom od 15 tona po
hektaru u 2013 god. Što je najviše do sada.
Slika 1. Šljiva u rodu
5
Mesto šljive u sistematici biljaka
Šljiva zauzima sledeće mesto u sistematici biljaka:
Odeljak: Angiospermae, (skrivenosemenjače),
Klasa: Dicotyledones, (dikotile),
Potklasa: Rosidae, (ruže)
Nadred: Rosanae, (ruže) |
Red: Rosales, (ruže)
Familija: Rosaceae, (ruže)
Potfamilija: Prunuoideae, (Amygdalaceae, koštičave voćke)
Rod: Prunus L., (šljiva i srodnici)
Podrod: Prunophora Focke, (šljiva).
2
Slika 2. i 3. Šljiva u cvetu 3
