1
UNIVERZITET U SARAJEVU
FAKULTET POLITIČKIH NAUKA
Ekološka i industrijska sigurnost
TEMA:
Promjena klime na Zemlji
Studenti: Mentor:
Asad Suljić
Prof.dr. Dželal Ibraković
Sarajevo, Decembar, 2017 godina
2
Sadrzaj
Uvod.........................................................................................................3
Sta je klima..............................................................................................4
Uzroci klimatskih promjena...............................................................4-5
Topljenje leda i dizanje razine mora.....................................................5
Posljedice u Europi.................................................................................6
Globalno Zagrijavanje........................................................................6-7
Prirodni uzroci globalnih klimatskih promjena..................................7
Ozonske rupe........................................................................................7-8
Deforestacija amazonske kišne šume.................................................8-9
Kisele kise...........................................................................................9-10
Iscrpljivanje prirodnih bogatstava................................................10-11
Porast stanovnistva...............................................................................11
Spasavanje zemlje.................................................................................12
Zakljucak...............................................................................................13
Literatura..............................................................................................14
4
Sta je klima?
Klimu nekog podrucja u nekom razdoblju definiramo kao skup osrednjenih ili ocekivanih
vrijednosti meteoroloskih elemenata (varijabli) i pojava. Na klimu utjecu Suncevo,
Zemljino i atmosfersko zracenje, sastav atmosfere, oceanske i zracne struje, razdioba
kopnenog i morskog leda, geografska sirina, reljef, kopna i mora, nadmorska visina,
udaljenost od mora ili vecih vodenih povrsina, sastav tla, biljni pokrov, a takoder i
djelovanje covjeka. Obicno se veli da na klimu nekog podrucja utjece sveukupni
klimatski sustav koji je sacinjen od atmosfere, hidrosfere, kriosfere (led), tla i biosfere, te
da je klima samo “vanjska” manifestacija slozenih i nelinearnih procesa unutar
klimatskog sustava koji imaju svoju dinamiku i medudjelovanje. Za razliku od klime,
svakodnevno vrijeme opisuje trenutacno ili kratkorocno stanje meteoroloskih elemenata.
Najvazniji meteoroloski elementi koji definiraju klimu (onda ih nazivamo i klimatskim
elementima) su suncevo zracenje (insolacija), temperatura zraka, tlak, smjer i brzina
vjetra, vlaznost, oborina, isparavanje, naoblaka i snjezni pokrivac. Da bi se odredila
klima nekog podrucja potrebno je mjeriti ili opazati meteoroloske elemente kroz dalje
vremensko razdoblje (obicno 30 godina). Mjerenje meteoroloskih elemenata vrsi se na
postajama koje se nalaze uglavnom na kopnu, ali i na oceanima (brodovi, plutace), te u
novije vrijeme pomocu meteoroloskih satelita. Osim povrsine Zemlje, meteorolo
skamjerenja zahvacaju i vise slojeve atmosfere.
Klima nekog podrucja obicno je dobro
poznata i klasificira se prema vrijednostima srednjaka i tipicnog raspona vrijednosti
klimatskih elemenata. Tako klimu mozemo podijeliti na kontinentalnu, planinsku
(gorsku), primorsku (mediteransku), oceansku,pustinjsku, tropsku, monsunsku, arkticku,
itd.
Uzroci klimatskih promjena
Uzroke promjene klime dijelimo na prirodne i zbog ljudskog utjecaja. Prirodni uzroci su
varijacije u Suncevom zra cenju, orbiti Zemlje (astronomski uzroci), vulkanske erupcije,
