VISOKA ŠKOLA „CEPS“
CENTAR ZA POSLOVNE STUDIJE
STUDIJ PROMET
SMJER – CESTOVNI PROMET
SEMINARSKI RAD
MEĐUNARODNI TRANSPORT ROBE
Mentor:prof.dr.Brana Komljenović Student:Dario Duno
Kiseljak 2019.godina
SADRŽAJ
Uvod......................................................................................................................3
1.Osnovne karakteristike međunarodnog transporta.............................................4
1.1Podjela saobraćaja............................................................................................5
1.2Značaj i uloga transporta u međunarodnoj razmjeni........................................7
1.3Uslovi za bavljenje međunarodnim drumskim transportom............................8
2.Organizacija prijevoza u međunarodnom transportu.........................................9
2.1Zbirni transport.................................................................................................9
3.Osnovna dokumentacija u međunarodnom transportu....................................10
3.1TIR karnet.......................................................................................................11
3.2ATA karnet....................................................................................................11
3.3INCOTERMS 2010.......................................................................................12
4.Osiguranje u transportu...................................................................................13
5.Tarife i tarifni sistemi......................................................................................13
Zaključak............................................................................................................14
Literatura.............................................................................................................15
1.Osnovne karakteristike međunarodnog transporta
U teoriji i praksi vrlo često se zamjenjuje značenje pojma saobraćaj i transport što dovodi do
suštinskog nerazumjevanja obuhvatnosti ova dva termina. Pojam transport, potječe od latinske
riječi transportāre (trans + portāre – nositi). U prijevodu transport, podrazumijeva prenošenje
nečega (tereta, putnika, informacija i/ili energije) sa jednog mjesta na drugo što predstavlja
proces kretanja ili zbivanja radnje transporta sa promjenom lokacije ili mjesta nalaženja
nečega ili nekoga. Ako je riječ o transportu tereta, treba podrazumijevati prenos praćene
pošiljke sa određenim dokumentom i vozačem, pod određenim uslovima i zahtjevima, u
posebnom prostoru ili državi koristeći različita vozila ili prijenos iz ruke u ruku odnosno od
lica do lica. Transport može biti i odluka o vožnji, preuzimanju, isporuci i distribuciji robe ili
nečega u određenom vremenu i na određenoj relaciji.. U komercijalnom smislu, transport
(sinonim prijevoz) je proces vršenja transakcija u smislu otpreme, manipulisanja, prodaje i
nabavke robe, materijala i usluga prema postavljenim ciljevima nekog društva, aktivnost u
promociji robe i usluga uključujući finansijski i komercijalni aspekt. U praksi inženjeri
transporta vrše nadzor nad svim transportnim uslugama u nekoj organizaciji, uključujući
transport robe kamionom, avionom, željeznicom od skladišta do krajnjeg korisnika,
koordinaciju svih vidova transporta, planiranje ruta, otpremu vozača, upravljanje sredstvima u
sektoru transporta, obučavaju svoje izvršne radnike . Pojam transport, se koristi i u drugim
procesima npr. kod deportovanja osuđenih lica, kolona vozila kod konvoja vojnih snaga i
opreme, transporta dječijim kolicima, i dr. Pojam Saobraćaj (EN: traffic), predstavlja ukupno
definisan način organizovanog, bezbjednog i racionalnog fizičkog savladavanja prostora kod
transporta ljudi, materijalnih dobara i prenosa ne materijalnih vrijednosti na jednoj ili
nekoliko klasičnih ili kombinovanih pravaca u određenom periodu, kretanje vozila i pješaka u
tranzitu. To je poslovna aktivnost kretanja vozila i ljudi u gradskom i vangradskom području
ograničeno saobraćajnom signalizacijom, skupom dolazećih i odlazećih resursa (putnika ili
vozila) na posebnoj lokaciji u određenom vremenu. Takođe, saobraćaj predstavlja zbir
aktivnosti u komunikaciji različitih sistema u posmatranom vremenu radi pokretanja
informacija i drugih resursa. U komercijalnom smislu, saobraćaj podrazumijeva poslove
prometa robe sa jednog na drugo mjesto, trgovačku transakciju ili bilo kakvu promjenu
vlasništva, nezakonitu ili nedopuštenu komercijalnu aktivnost, količinski iznos praćenog
tereta i putnika.
1.1Podjela saobraćaja
Postoje razni aspekti posmatranja saobraćaja i transporta iz kojih proizilaze različite podjele.
Sve ove podjele imaju za cilj definisanje ili ograničavanje analize posmatranja saobraćaja u
određene svrhe.
1.Podjela saobraćaja
Transport tereta, putnika i informacija se odvija sredstvima različitih saobraćajnih grana, pri
čemu je izbor određene saobraćajne grane za obavljanje transporta uslovljen nizom faktora od
kojih su svakako najznačajniji lokacija, početne i završne točke željenog puta, cijene i uslovi
transporta. Klasična podjela saobraćaja na saobraćajne grane zasnovana je na prirodnim i
tehničkim osobinama saobraćajnica, pri čemu su odlučujuća prirodna svojstva medijuma kroz
koji se ostvaruje kretanje ili prijenos Tako se saobraćaj dijeli na nekoliko osnovnih vidova:
• vodeni (kao najstariji vid)
• kopneni
• vazdušni
• cjevovodni
• specijalni (prenos vijesti; električne energije; unutrašnji transport (industrijski), žičare.
Ova podjela uslovljena je više tehničkim svojstvima saobraćajnog puta po kome se kreću
transportne jedinice i tehničko-tehnološkim svojstvima koje karakterišu određenu
saobraćajnu granu, kao i specifičnostima u načinu organizacije transporta i obavljanja
transportne usluge. Tako se osnovna podjela po vidovima može dalje definirati:
• vodeni (pomorski, riječni, riječno-kanalski, jezerski)
• kopneni (drumski, željeznički)
• vazdušni (avionski, telekomunikacijski, interplanetarni).
2. Podjela po funkcionalnom kriterijumu
sa druge strane, za razliku od fizičkog
kriterijuma podjele saobraćaja na podsisteme koji uključuje prostor odnosno medijum
odvijanja saobraćaja, može se saobraćajni sistem prema funkcionalnom kriterijumu, odnosno
po predmetima rada, podjeliti na:
