Prva pomoć, zbrinjavanje i liječenje bolesnika sa prijelomima femura na Klinici za ortopediju i traumatologiju UKC Tuzla

PANEVROPSKI UNIVERZITET „APEIRON“
FAKULTET ZDRAVSTVENIH NAUKA
BANJA LUKA

Majda Aljić

Prva pomoć, zbrinjavanje i liječenje bolesnika sa prijelomima
femura na Klinici za ortopediju i traumatologiju UKC Tuzla

Diplomski rad

Banja Luka, oktobar, 2014. godine

PANEVROPSKI UNIVERZITET „APEIRON“
FAKULTET ZDRAVSTVENIH NAUKA
BANJA LUKA

Student: Majda Aljić

Br. indexa:XXXXXXXXX

Prva pomoć, zbrinjavanje i liječenje bolesnika sa prijelomima
femura na Klinici za ortopediju i traumatologiju UKC Tuzla

Diplomski rad

Predmet:

Mentor

Prof.dr.med.sci.Fahrija Skokić

Banja Luka, oktobar, 2014. godine

5. DISKUSIJA......................................................................................................................39
6. ZAKLJUČAK................................................................................................................... 40
7. LITERATURA.................................................................................................................. 41

1. U V OD

Jedan od najvažnijih zglobova lokomotornog sistema kod čovjeka je, zglob kuka. Ovaj

zglob omogućava kretanje i uspravan hod. Zglob kuka i proksimalni dio femura su elementi
lokomotornog sistema čovjeka koji su tokom životnog vijeka izloženi različitim uticajima, što
za posljedicu ima oštećenja koja mogu onemogućiti njegovo pravilno funkcionisanje

Jedno

od najznačajnijih poglavlja savremene traumatologije predstavljaju prijelomi femura koji su
karakteristični za stariju dob.

Ova vrsta prijeloma u starijoj životnoj dobi, predstavljaju rizik za preživljavanje zbog

komplikacija, Letalni ishod zbog prijeloma kuka u starijoj životnoj dobi kreće se od 20% do
36% u prvih godinu dana. Osim toga OVI prijelomi dovode do značajnog povećanja
materijalnih troškova u zdravstvenom sistemu. Godišnje, na svjetskom nivou oko 1.700.000
osoba zadobije prijelom zgloba kuka pa se procjenjuje da će se za narednih 30 godina taj broj
povećati na 6.500.000 osoba..

Prijelom zgloba kuka je značajan lični, porodični i javno-zdravstveni problem koji

smanjuje kvalitetu života pacijenta i njegove porodice te povećava troškove zdravstvenog
sistema.  U Sjedinjenim Američkim državama  procjena godišnjih troškova liječenja za 340
000 prijeloma zgloba kuka je od 10 do14 milijardi dolara  Pacijenti s prijelomom zgloba kuka
zauzimaju od 25% do 50% kapaciteta ortopedskih odjeljenja.  Incidenca prijeloma kuka u
cjelokupnoj traumatologiji iznosi 10% svih prijeloma.

1.1.Uopšteno o prijelomima

Fractura ili prijelom je predstavlja delimičan ili potpun prekid kontinuiteta koštanog

integriteta prouzrokovan mehaničkom silom koja prevazilazi granice prirodne elestičnosti
koštanog tkiva

Prema etiologiji

fracture kosti možemo podijeliti na

traumatske fracture

, zatim

patološke

fracture i fracture usljed zamora

Traumatska fractura

zdrave kosti ili hrskavice predstaavlja prekid koštanog

integriteta ili hrskavice izazvan delovanjem mehaničke sile

Spontana ili patološka fractura

je prekid koštanog integriteta patološke promjenjene

kosti ili hrskavice nastao kao posljedica bolesti pri traumi manjeg intenziteta ili kod jače
mišićne konstrakcije pa i prilikom normalnih kretnji.Čvrstina i otpornost koštanog tkiva može
biti smanjenja usljed prisustva nekih patoloških procesa u organizmu ili na samoj kosti.

Patološki procesi u koštanom tkivu kao što su osteomijelitis, primarni malignom

kosti, koštane metastaze maligni tumori, mladelačke koštane ciste, osteogenezis imperfekta
zbog promjene koštane strukture mogu biti uzrok ove vrste prijeloma i nakon neznatne
povrede.Takođe u ovu vrstu prijeloma spadaju i prijelomi kod starije populacije a uzrok je
osteoporoza.

•

Najčešće se viđa kod pada sa visine i u saobraćajnim nesrećama kada obično nastaje
prijelomnatkoljenice, potkoljenice, nadlaktice, podlaktice,   prijelom rebara, kičmenog
stuba i   lobanjskih kostiju. Kost   osim toga može polomiti   i sama akcija mišića
tkz.unutrašnja   trauma.   Indirektni   prijelomi   mogu   nastati   samostalno   ili   se   mogu
nadovezati na direktne prijelome.

Prema stanju kontinuiteta koštanog tkiva prijelomi se dijele:

Potpuni prekid kontinuiteta kosti u cijeloj njenoj debljini ili cijeloj njenoj dužini naziva se
potpuni prijelom, dok prijelom kosti kod kog kost ili hrskavica nije prekinuta se naziva
nepotpuni prijelom.
Nepotpuni prijelom se može manifestovati u tri osnovna oblika:

Infractio

-napuknuće, zalom (delimični prekid kontinuiteta kosti u njegovoj debljini)

Fragmentum, abris fractura

odlom -otkinuće dijela kosti, najčešće neke kvrge)

Fissura

pukotina -prekid kontinuiteta kosti u kome je kost dJelomično prijelomljena

u njenoj dužini, pri čemu je prvobitni oblik kosti očuvan.

1.2.Zarastanje prijeloma

Koštano tkivo posjeduje sposobnost prirodnog samoobnavljanja. Ovaj proces

zapravo   predstavlja   povratak  embrionalnom  stadijumu   razvoja   sa   kasnijom   strukturalnom
remodelacijom, koja je karakteristična za  koštano  tkivo. Stvaranje koštanog tkiva-koštano
zarastanje   je   kompleksan   i   dinamičan   proces   na  ćelijskom  i  biohemijskom  nivou   sa
sukcesivnim promjenama u toku samog procesa koji ima za cilj ponovno spajanje razdvojenih
dijelova kosti.

Da bi započeo proces zarastanja prijeloma dijelovi slomljene kosti se moraju namjestiti

jedan uz drugi tako da se dodiruju kako bi se stvorili uslovi za nesmetano odvijanje
kompleksnih procesa koji će dovesti do kompletanog strukturnog i funkcionalnog oporavka
slomljene kosti. Normalan proces reparacije karakteriše se sljedećim fazama u procesu
zarastanja preloma;

1. formiranja hematoma i inflamacije,
2. formiranja granulacionog tkiva,
3. membranozna i enhondralna osifikacije

remodeling

Slika 1.- I faza - Formiranje hematoma i inflamacija