FAKULTET ZA EKOLOGIJU I
ZAŠTITU ŽIVOTNE SREDINE
BOŽOVIĆ ANDREJ
- PTICE -
Beograd,2011
PTICE
1.Uvod
Ptice (lat.
aves
) su najsavršeniji letači među
životinjama.Zahvaljujući tome,raširile su se na mnoga
udaljena
područja.Kao
i
sisari,ptice
su
homeotermni(toplokrvni)kičmenjaci.Uprkos tome, za razliku
od većine sisara,razmnožavaju se nošenjem jaja.
Ptice su tokom jure evoluirale od dinosaurusa podtipa
Theropoda, a najranija poznata ptica iz kasne jure je
Archaeopteryx.
Tokom evolucije ptice su se prilagodile za
let,razvijajuci krila,perje,lagan,ali čvrsto izgrađen
skelet, specijalni i efikasni disajni sistem.
Veličinom variraju od sitnih kolibrija do krupnih nojeva.
Postoji između 9 i 10 hiljada poznatih vrsta ptica.
Mnoge ptice imaju prednje udove razvijene kao krila
kojima mogu leteti, iako su nojevke i nekoliko drugih,
izgubile tu sposobnost.
Mnoge ptičje vrste svake godine kreću na selidbe u
udaljene krajeve, a još više njih preduzima migracije
Sistematika
carstvo:
Animalia
tip:
Chordata
podtip:
Vertebrata
klasa:
Aves
Linnaeus
,
1758
koje su kraće i manje redovne. Ptice su društvene
životinje i komuniciraju vizuelnim signalima, glasovnim
pozivima i pevanjem, ucestvujuci u društvenom ponašanju
što uključuje zajednički lov, pomoć pri odgajanju
podmlatka i ponašanje karakteristično za jato. Neke vrste
ptica su isključivo monogamne, druge prvenstveno
monogamne uz povremeno parenje s drugim jedinkama. Druge
vrste su poligamne ili poliandrične. Jaja obično polažu u
gnezdima gde se ona inkubiraju, i većina ptica produzeno
vreme provodi u podizanju mladih nakon izleganja.
Ljudi iskorištavaju ptice kao važan izvor hrane kroz
lov i peradarstvo. Dok druge vrste,kao na primer pevice i
papige omiljene su kao kućni ljubimci.Oko 120 do 130
ptičjih vrsta izumrlo je kao rezultat ljudskog delovanja
od 1600. godine, a pre toga još i više. Danas mnogim
vrstama ptica preti izumiranje zbog različitih ljudskih
aktivnosti, pa se ulažu napori kako bi se zaštitile.
2.Evolucija i sistematika
Prvu klasifikaciju ptica napravili su Francis Willughby
i John Ray u svojoj knjizi iz 1676. naslova
Ornithologiae
. Taj rad je,bio osnova za današnju
klasifikaciju koju je prvi osmislio Carl Linné 1758.
Ptice su u Linnéovoj sistematici kategorizovane kao
razred Aves.Njihov razred se uvrštava u podtip dinosaura
Theropoda.Aves i sestrinska skupina red Crocodilia
zajedno čine zaostale članove taksona gmazova
Archosauria.Obično se definisu kao potomci najkasnijeg
zajedničkog pretka današnjih ptica,
Archaeopteryx
litographica
. Archaeopteryx iz kimeridža, jednog od
razdoblja kasne jure (pre oko 155 do 150 milijuna
godina),je najranija poznata ptica.
Današnje ptice dijele se na dva grupe:
Paleognathae
(većinom ptice koje ne lete, kao npr. nojevi), i izrazito
raznolike
Neognathae
,grupa u kojoj se nalaze sve ostale
ptice.
Paleognathae
:
Nojevke (
Struthioniformes
) - nojevi, emui, kiviji i
srodnici
Tinamuovke (
Tinamiformes
)
Neognathae
:
