PUT KAO FAKTOR BEZBJEDNOSTI SAOBRAĆAJA
SEMINARSKI RAD IZ BEZBJEDNOSTI SAOBRAĆAJA
MENTOR:
STUDENT:
BANJA LUKA, 2016. god.
3
1. PUT KAO FAKTOR BEZBJEDNOSTI SAOBRAĆAJA
Najvažniji načini uticaja puta na nastanak saobraćajnih nezgoda su u činjenici da put utiče
i na vozača, na vozilo, stvara uslove za dejstvo drugih faktora, utiče na težinu posljedice
saobraćajnih nezgoda i istovremeno određuje okolnosti odvijanja saobraćaja.
Elementi puta značajni za bezbjednost saobraćaja su:
kolovoz,
raskrsnice,
krivine,
objekti,
bankine,
oprema,
okolina,
ostali elementi.
1.1.VRSTA PUTA
Što se tiče puta kao faktora bezebednosti saobraćaja, potrebno je istaći da nisu svi
putevi u istoj mjeri rizični i njihov uticaj na bezbjednost saobraćaja nije isti.
1
Sa gledišta bezbjednosti saobraćaja, putevi se mogu klasifikovati u tri kategorije:
brzi putevi (autoputeve i puteve rezervisane za saobraćaj motornih vozila),
ostali otvoreni (ruralne) putevi i
gradske ulice.
Navedene tri kategorije puteva se razlikuju po režimu saobraćaja, strukturi učesnika
u
saobraćaju, brzini kretanja, tehničko-tehnološkim karakteristikama,strukturi i učestalosti
konflikata u saobraćaju itd. Na osnovu istraživanja u najrazvijenim zemljama određeni su
rizici učešća u nezgodama na različitim putevima.
Autoputevi su najbezbjedniji putevi. Na ostalim otvorenim putevima za
m
j
ešoviti saobraćaj (ruralni putevi) rizik nezgode je tri, a na gradskim ulicama šest puta veći.
1
Marjanović, S., Radivojev, D.
Bezbjednost saobraćajau lokalnoj zajednici-
5.Međunarodna konferencija, Banja
Luka, 2016.
4
2.ELEMENTI PUTA
Elementi puta značajni za bezbjednost saobraćaja su:
pružanje puta – trasa,
trotoari i pješačke staze,
širina traka i trotoara,
razdjelno ostrvo,
uređeni pješački prelazi,
raskrsnice,
kolovozni zastor,
oprema puta,
objekti na putu,
signalizacija,
samoobjašnjavajući putevi;
2.1.TRASA PUTA
Trasa puta veoma utiče na bezbjednost saobraćaja, a posebno promjene radijusi krivina
i nagibi. U krivinama
sa radijusom od 400 m rizik od nezgode je dva puta veći nego na pravoj
dionici, a na krivinama sa 100 – 200 m, ovaj rizik je 4 do 8 puta veći.
Međutim, na rizik nezgode još značajnije utiču promjene radijusa krivina i nagiba
kolovoza. Ako se na putu smjenjuju duge prave dionice i dionice sa oštrim krivinama ili se
smjenjuju ravne dionice sa strmim dionicama prosečan broj nezgoda raste, u odnosu na puteve
sa ujednačenim uslovima vožnje. Nezgode se koncentrišu na dionicama sa znatno oštrijim
krivinama u odnosu na prethodni pravac ili blagu krivinu, kao i na dionicama sa usponom
poslije dužih ravnih dionica. Negativan uticaj nagiba i oštrih radijusa utiče na bezbjednost
saobraćaja i na ostalim (pravim i ravnim) dionicama. Naime, nepovoljni radijusi i nagibi
dodatno zamaraju vozače, doprinose napetosti, nestrpljivosti i agresivnosti, što dolazi do
izražaja i poslije ovih dionica. Neki tipovi nezgoda (npr. nezgode pri preticanju) se
