Internacionalni Univerzitet u Novom
Pazaru
DIPLOMSKI RAD
Rad drugostepenog suda po žalbi
MENTOR:
STUDENT:
Prof Sefer Međedović Edina Sutović
II – 521/08
MAJ 2014
SADRŽAJ
Uvod..........................................................................................................................................03
Pojam i ciljevi pravnih lijekova................................................................................................04
1. Žalba......................................................................................................................................05
1.1. Rok za izjavljivanje žalbe......................................................................................06
1.2. Forma i sadržina žalbe............................................................................................07
2. Žalba na presudu...................................................................................................................08
2.1. Uslovi za dopuštenost žalbe...................................................................................08
2.2. Beneficio novorum.................................................................................................09
2.3. Razlozi žalbe..........................................................................................................09
2.4. Postupak po žalbi...................................................................................................10
2.5. Odluke drugostepenog suda po žalbi.....................................................................13
3. Odluke drugostepenog suda o žalbi......................................................................................14
4. Žalba protiv rešenja...............................................................................................................17
5. Odlučivanje drugostepenog suda u sjednici vijeća...............................................................17
6. Zabrana reformatio in peius..................................................................................................21
Praktikum..................................................................................................................................23
- Primjer nedozvoljene žalbe.........................................................................................25
- Primjer odbijene žalbe................................................................................................27
- Primjer nedopuštene žalbe..........................................................................................31
- Primjer neblagovremene žalbe....................................................................................35
Zaključak...................................................................................................................................41
Literatura...................................................................................................................................42
2
Sami zaključak rada mi je poslužio kao kratak osvrt na sve teme koje sam obradila
kroz ovaj diplomski rad.
POJAM I CILJEVI PRAVNIH LIJEKOVA
1
Pravni lijekovi su parnične radnje stranaka ili drugih ovlašćenih lica kojima oni
zahtijevaju da sud ispita:
tačnost sudske odluke,
jer njome nije u potpunosti ili djelimično
udovoljeno zahtjevima stranaka u postupku. Stoga pravnim lijekom se zahtijeva preispitivanje
izmjena ili ukidanje sudske odluke.
Kogentnost normi o postupku i njegova struktura su koncipirani tako da dovedu do
donošenja na zakonu zasnovane i tačne sudske odluke. Međutim, ako se podsetimo pravila o
raspravnom načelu, dokaznom postupku, pojma istine u parničnom postupku, pravila o teretu
dokazivanja vidimo da presuda ne mora nužno da počiva na činjenicama koje su zaista
postojale u stvarnosti. Takođe, moguće je da se njome ne ostvari pravičnost u
materijalnopravnom odlučivanju.
Dakle, presuda može da počiva na greškama, pa tako i sama može da bude
pogrešna
(netačna)
u gore navedenom smislu. Tako sve greške nastale povodom donošenja presude
mogu da nastanu zbog povrede procesnih normi zbog pogrešno utvrđenih činjenica, te zbog
pogrešne primene materijalnog prava. Videćemo, međutim, da je ove greške teško odvojiti i
tretirati odvojeno. Po pravilu, jedna se na drugu nadovezuje.
Tako, ako je sud odbio da izvede dokaz na neku okolnost važnu za odlučivanje, to ima
za posledicu pogrešan stav suda o činjenicama. Ovako pogrešno zauzet stav o činjenicama
ima za posljedicu supsumciju inače pogrešno utvrđenog činjeničnog stanja pod pogrešnu
materijalnopravnu normu.
Cilj pravnih lijekova jeste da se ovakvi nedostaci otklone. U interesu stranaka jeste
zbog toga se one i obraćaju sudu i zahtijevaju sudsku zaštitu, da se donese odluka koja je
tačna i zasnovana na zakonu. Takođe, mogućnost ulaganja pravnih lijekova protiv sudskih
presuda pojačava pritisak na prvostepeni sud da postupa zakonito i donosi tačne odluke.
Najzad smisao pravnih lijekova jeste i da se ujednači sudska praksa.
Nedostatak pravnih lijekova je u tome da se njima odugovlači postupak i time dira u
pravo stranaka na tužbu, odnosno sudsku zaštitu. Sistem pravnih lijekova i postupak po njima
valja, kao uostalom, i čitav parnični postupak posmatrati u tenziji između prava na pravnu
zaštitu i prava na odbranu. Zakonodavac se potrudio da novim rešenjima ubrza postupak po
pravnim lijekovima, i to tako što je za čitav niz parničnih radnji suda predvideo instukcione
rokove.
1
A. Jakšić „Građansko procesno pravo“ _ Beograd 2008. godine (str. 523)
4
Postoje različite podjele pravnih lijekova, ali je najvažnija ona kojom se pravni
lijekovi dijele na redovne i vanredne. Redovni pravni lijekovi se ulažu protiv odluka koje još
nijesu postale pravosnažne. Vanredni pravni lijekovi se ulažu protiv pravosnažnih sudskih
odluka. Vidjećemo da ulaganje žalbe, kao redovnog pravnog lijeka, sprečava da presuda
postane pravosnažna u dijelu koji se pobija žalbom. U našem pravnom sistemu redovni pravni
lijekovi su: a) Žalba protiv presude; b) Žalba protiv rešenja; c) Prigovor protiv platnog naloga.
Vanredni pravni lijekovi se podnose protiv pravosnažnih sudskih odluka. U našem pravnom
sistemu vanredni pravni lijekovi su: a) Revizija protiv presude; b) Direktna revizija; c)
Revizija protiv rešenja; d) Zahtjev za zaštitu zakonitosti; e) Predlog za ponavljanje postupka.
U pravne lijekove ne spada i zahtjev za povraćaj u pređašnje stanje, jer se ovaj zahtjev
odnosi na otklanjanje prekluzije, a ne na ispitivanje tačnosti sudske odluke. Redovni pravni
lijekovi imaju suspenzivno dejstvo oni sprečavaju nastupanje pravosnažne sudske odluke kao
i nastupanje dejstva izvršnosti odluke. Oni takođe imaju i devolutivno dejstvo. Dok vanredni
pravni lijekovi nemaju ova dejstva.
1. ŽALBA
2
Žalba je redovni pravni lijek u parničnom postupku. Žalba sadrži označenje presude
protiv koje se ulaže žalba, zakonski osnov za pobijanje presude, obrazloženje žalbe, predlog
da se pobijana presuda ukine (potpuno ili djelimično) ili preinači i potpis lica koje izjavljuje
žalbu. Pravo na žalbu zajemčeno je Ustavom kao kategorija osnovnog ljudskog prava.
Drugostepeni organ iznova ocjenjuje da li je žalba dopuštena, blagovremena ili
izjavljena od ovlašćenog lica. Ukoliko je prvostepeni organ žalbu odbacio zaključkom, tada
drugostepeni organ prvo ocjenjuje žalbu na zaključak, pa ukoliko nađe da je žalba osnovana
tj. da je dopuštena, blagovremena i izjavljena od ovlašćenog lica – jednim rešenjem odlučuje i
o žalbi na osnovno rešenje. Ukoliko je prvostepeni organ pogrešno ocijenio da je žalba
dopuštena, blagovremena i izjavljena od ovlašćenog lica, i da postoji koja od ovih procesnih
prepreka, drugostepeni organ zaključkom žalbu odbacuje.
Žalba se podnosi prvostepenom sudu koji može samo donijeti procesne odluke tj.
rešenje o odbacivanju žalbe kao
neblagovremene
i nedozvoljene. Žalba se potom dostavlja
drugoj strani na odgovor koja je je dužna da ga da u roku od 8 dana. Posle toga žalba se
zajedno sa odgovorom i ostalim spisima dostavlja
drugostepenom sudu
.
Nedolazak stranaka koje su uredno pozvane ne sprečava održavanje sednice vijeća, a
ukoliko postoje razlozi za odbacivanje žalbe, rešenje o odbacivanju žalbe se može donijeti i
bez obaveštenja stranaka o sednici vijeća. Uslovi za pretres pred drugostepenim sudom su:
da
je potrebno izvođenje novih dokaza ili ponavljanje ranije izvedenih dokaza zbog pogrešnog i
nepotpunog utvrđenog činjeničnog stanja, da postoje opravdani razlozi da se predmet ne vrati
prvostepenom sudu na ponovni glavni pretres. Krug lica koji se pozivaju na pretres je isti kao
kog pozivanja na glavni pretres, s tim što se nedolazak oštećenog kao tužioca ili privatnog
2
A. Radovanov „Građansko procesno pravo“ _ Novi Sad 2009.godine (str. 270)
5
3
Žalba se može izjaviti u roku od petnaest dana od dana dostavljanja rešenja o
prekršaju. Sud u složenim predmetima, po zahtjevu bilo koje od stranaka može produžiti rok
za izjavljivanje žalbe za najduže još osam dana. Prvostepeni sud koji je donio rešenje o
prekršaju odlučuje da li je predmet složen i da li će odbiti produženje roka za podnošenje
žalbe. Vrijeme od podnošenja zahtjeva za produženje roka za podnošenje žalbe do dostave
odluke suda o zahtjevu podnosiocu zahtjeva se ne uračunava u rok za žalbu, odnosno rok za
žalbu ne teče. Zahtev za produženje roka za žalbu uvijek mora biti podnesne prije isteka roka
za žalbu. Važno je naglasiti da je rok za žalbu prekluzivan, odnosno propuštanjem roka od
osam dana (odnosno još osam u složenim predmetima) subjekt žalbe gubi pravo na
podnošenje žalbe, a svaka žalba podnesena poslije propisanog roka biće odbačena kao
neblagovremena.
1.2. FORMA I SADRŽINA ŽALBE
4
Forma i sadržina žalbe su zakonom određeni. Zakonsko određivanje sadržine žalbe
doprinosi razvijanju procesne discipline, a tako sastavljena žalba olakšava posao sudu koji o
njoj odlučuje, jer mu ona određuje granice postupanja. Ranije prekršajno zakonodavstvo
Republike Srbije nije propisivalo posebnu formu žalbe, niti njene obavezne elemente čak ni
posebno obrazloženje žalbe, te je bilo dovoljno da se iz samog sadržaja žalbe moglo zaključiti
protiv kojeg rješenja o prekršaju je žalba podnesena, te da je ista potpisana. Praksa je utvrdila
čak i stav da se i nepotpisana žalba izjavljena u korist okrivljenog dostavlja na rešavanje i
rešavala od strane drugostepenog suda, u okvirima ocjene po službenoj dužnosti, a obim i
razlozi za tu ocjenu su, kao obavezni, utvrđivani zakonom.
- Broj i datum rešenja o prekršaju koje se pobija, odnosno rešenja protiv koga se žalba
izjavljuje (rešenje koje se pobija mora biti u žalbi jasno i precizno označeno). - Potpis
podnosioca žalbe, odnosno žalioca (žalba mora biti lično potpisana od strane žalioca ili lica
koje je ovlašćeno da izjavi žalbu ), kao i - Žalbene razloge ili osnove zbog kojih se žalba
izjavljuje uz navođenje primjenjive odredbe ili odredaba člana 62. i člana 63. Zakona (bitne
povrede odredaba prekršajnog postupka ili povreda materijalnog propisa o prekršaju). Kada
žalba sadrži sve navedene, obavezne elemente, onda je ona potpuna, a ukoliko ne sadrži neke
od obaveznih elemenata, onda je ona nepotpuna. Obavezni elementi ne moraju biti izloženi
istim redosljedom ili pod istim nazivima, već je dovoljno da iz sadržaja žalbe proizilaze svi
navedeni elementi žalbe. Prema ranijem zakonodavstvu Republike Srbije, kao i u pozitivnom
prekršajnom zakonodavstvu niza zemalja, uspostavljena su znatno drugačija pravila
postupanja prema nepotpunoj žalbi. Naime, ako je žalbu izjavio okrivljeni ili neko od lica koja
imaju pravo da izjave žalbu u njegovu korist, a žalba ne sadrži sve zakonom predviđene
elemente, onda će prvostepeni sud pozvati žalioca da u određenom roku dopuni žalbu pisanim
podneskom ili na zapisnik kod suda. Taj rok zavisi od ocjene suda i ne može biti duži od roka
za izjavljivanje žalbe. Ukoliko žalba ne sadrži obrazloženje i potpis žalioca, ona se odbacuje,
a ukoliko žalba ne sadrži naznačenje rešenja protiv koga se izjavljuje, onda će se odbaciti
jedino ako prvostepeni sud ne može utvrditi na koje rešenje se žalba odnosi. Ako je nepotpuna
žalba izjavljena u korist okrivljenog, a žalilac je ne dopuni, prvostepeni sud će je dostaviti
okružnom sudu, ako se može utvrditi na koje se rešenje odnosi, a u protivnom će je odbaciti.
3
A. Radovanov „Građansko procesno pravo“ _ Novi Sad 2009.godine (str. 272)
4
A. Radovanov „Građansko procesno pravo“ _ Novi Sad 2009.godine (str. 273)
7
