Radikalne teorije
Predmet: Socijalni rad u zajednici
TEORIJSKE PERSPEKTIVE
Pojam ‘’radikalan’’ može značiti bilo šta što unosi bitne promjene, ali se obično povezuje sa
politički radikalnim idejama koje su socijalističke ili ‘’ljevičarske’.
Tipični pogledi na svijet koji potiču iz socijalističke misli utiču na socijalni rad:
Problemi se radije definišu kao socijalni i strukturalni nego kao individualni.
Nejednakost i nepravda prema posebnim grupama u društvu potiče iz njihovog radničko-
klasnog položaja.
Kooperativni i zajednički pristupi organizaciji u društvu putem struktura jednakosti radije
nego nejednakosti značajan za cilj i motivacioni faktor.
Ideja praxisa znači da se teorije moraju primijeniti u praksi, tako da praksa održava i
prepravlja teoriju.
Radikalni socijalni rad kritikuje ‘’tradicionalni’’ socijalni rad i druge teorije povezane sa
psihološkim objašnjenjima socijalnih problema, kao i funkcionalističke teorije koje teže
prihvatanju prisutnog društvenog poretka kao takvog.
Radikalne kritike tradicionalnog socijalnog rada:
1) Objašnjenja u tradicionalnom socijalnom radu sužavaju složene socijalne probleme na
individualno psihološke. Ona ‘’okrivljuju’’ žrtvu, čineći klijente odgovornim za
probleme koji imaju društveno porijeklo.
2) Tradicionalni socijalni rad privatizuje ljude sa socijalnim problemima, odvaja ljude od
drugih koji bi podijelili iskustvo i možda se njima zajednički bavili.
3) Ojačava i slijedi potčinjavajući društveni poredak
POLITIKA RADIKALNOG SOCIJALNOG RADA
Radikalna gledišta o socijalnom radu stekla su svoj značaj tokom 1970ih. Radikalni
socijalni rad se bavio time kako profesionalizacija socijalnog rada oštećuje interese
klijenta, a vodi i tome da socijalni radnici postanu dio države društvenih interesa koji
potčinjavaju klijente i zahtijevaju razvoj njihovih profesija, čak i kada je to u
suprotnosti sa klijentima.Radikali smatraju da obrazovanje obučava studente za
‘’tradicionalni’’ socijalni rad, pojačavajući socijalnu kontrolu.
Radikali bi trebalo da
proučavaju tradicionalne oblike teorije i prakse da bi vidjeli da li su potčinjavajući.
De Maria(1992) je postavila metode radikalne prakse na sljedeći način:
Akcija socijalnog rada bi trebala da bude osjetljiva prema bitnim socijalnim uzrocima.
Praksa mora biti stalno podešavana prema situaciji u kojoj radnici djeluju.
Kritičko mišljenje bi trebalo da vodi akciji.
Trebalo bi se fokusirati ka stavrima koje konvencionalno mišljenje marginalizuje.
Radikalni socijalni rad, takođe, značajno tvrdi da socijalni rad ističe tradicionalne koncepcije
porodice, što vodi potčinjavanju žena. Žene su često bile klijenti socijalnog rada u situacijama
kada su problemi uključivali muškarce ili su mogli biti uzrokovani sa njihove strane.
KRITIKE SOCIJALNOG RADA
Zanemarivanje trenutnih potreba klijenata.
Radikalna teorija je slaba u bavljenju emotivnim problemima.
On ne daje upustva šta da se radi, već samo nudi pristup razumijevanju situacije u kojoj
klijenti i socijalni radnici funkcionišu.
Prikupljanje kritičkih informacija o tretmanu mnogih različitih grupa identifikovala je
mnoge probleme.
Ograničen stav prema moći koju izjednačava sa kontrolom.
On je prije ideologija, nego teorija, odnosno, on ne daje nijedno objašnjenje koje ne bi
moglo biti empirijski provjereno.
Radikalne teorije definišu zamjerke koristeći sopstvene termine i samo usput ih
objašnjavaju.
Radikalne teorije naglašavaju neadekvatno i potčinjavajuće okruženje i službe kao bolju
osnovu za objašnjenje problema klijenata nego psihologija ličnosti.
DEVIJANTNOST I KAPITALIZAM
Strukturalna raslojenost svih društava neminovno dovodi do drušvenih konflikata ili sukoba, koji
kao svoj proizvod imaju različite oblike društvenih devijacija. Jedan dio struja prirodno se
oslonio na klasične marksističke ideje koje predstavljaju začetak konfliktnih i antagonističkih
tumačenja društvene stvarnosti.
U novijim pristupima u sociologiji devijantnosti obično se konfliktne teorije o društvenim
devijacijama dijele na:
a)
radikalno-marksističke konfliktne teorije
– u njihovom središtu je pitanje istorijskih i
ekonomsko-klasnih odnosa u tumačenju dručtvenih devijacija.
