Seminarski rad Osnovi ekonomije
UNIVERZITET U NISU
EKONOMSKI FAKULTET
SEMINARSKI RAD
PREDMET
OSNOVI EKONOMIJE
TEMA
RAVNOTEZA DRUSTVENOG PROIZVODA
Profesor: Student:
Nis, Mart 2016
1
Seminarski rad Osnovi ekonomije
DRUŠTVENI PROIZVOD
Rezime:
Društveni proizvod je izvedena kategorija iz društvenog bruto proizvoda.
Po vrednosnom sastavu manji je od društvenog bruto proizvoda za iznos materijalnih
troškova. On se dakle sastoji od amortizacije i novostvorene vrednosti. Naturalni sastav
društvenog proizvoda čine realizovana sredstva za rad i potrošna dobra. U ovom radu će
biti više reči o svemu tome.
Ključne reči:
Makroekonomski agregati, društveni proizvod, društveni bruto
proizvod i nacionalni dohodak
2
Seminarski rad Osnovi ekonomije
1. DRUŠTVENI PROIZVOD
1.1. Definicija društvenog proizvoda
Analiza društvene proizvodnje, raspodele i potrošnje predstavlja složenu
problematiku u kojoj se koriste globalne vrednosti koje se ostvaruju u svim privrednim
delatnostima
Za analitičku upotrebu se koriste tri agregatne makroekonomske veličine:
1. društveni bruto proizvod,
2. društveni proizvod i
3. nacionalni dohodak
Društveni proizvod je izvedena kategorija iz društvenog bruto proizvoda, i od
njega je manja za iznos materijalnih troškova, ili kroz formulu jednostavnije rečeno:
DP = DBP – Mt
DP = Am + D
Takođe, u literaturi se može sresti i kategorija tzv. raspoloživog društvenog
proizvoda (DPrp) koji predstavlja ostvareni društveni izvoznih
proizvod umanjen ili
uvećan u zavisnosti od kretanja uvozno tokova, ili kroz formulu jednostavnije rečeno:
DPrp = DP + (M-X)
U poslednje vreme, a naročito sa prelaskom socijalističkih privreda u privrede
tržišnog tipa, u ekonomsku teoriju uvodi se i kategorija bruto domaći proizvod (BDP).
Bruto domaći proizvod predstavlja svetski standard i usvojen je kroz Sistem nacionalnih
računa od a, Svetske banke i
strane Ujedinjenih nacija, Evropske Unije, OECD
Međunarodnog monetarnog fonda.
4
Seminarski rad Osnovi ekonomije
Bruto domaći proizvod obuhvata i materijalnu i nematerijalnu proizvodnju, tj.
predstavlja zbirni izraz vrednosti finalnih dobara i usluga proizvedenih u toku jedne
godine. Jedno od veoma značajnih pitanja jeste i pitanje upotrebe pojedinih veličina u
analizi privrednih kretanja, oko koje postoje velike dileme i različita teorijska tumačenja
Društveni bruto proizvod ima dve karakteristike koje ne treba izgubiti iz vida i to:
1. Jedan deo DBP jeste prenesena vrednost prethodnog vremenskog perioda i
2. Prilikom izračunavanja DBP dolazi do višestrukog zaračunavanja predmeta rada
usled postojanja više faza prerade
3. U društvenom proizvodu i nacionalnom dohotku nema višestrukog obračunavanja
i zato se pomoću njih adekvatnije može izražavati stvarni obim proizvodnje,
dostignuti nivo i tempo privrednog razvoja
4. Nacionalni dohodak sadrži samo neto investicije, koje nisu dovoljne za proširenu
reprodukciju u dinamičkoj privredi
5. Društveni proizvod obuhvata nacionalni dohodak i amortizaciju, što pruža širu
mogućnost za povezivanje i utvrđivanje efekata ukupnih investicija na rast
proizvodnje
6. Za ekonomske analize značajno je razlikovati nominalni i realni društveni
proizvod, što je od velikog značaja za zemlje koje imaju problem sa inflacijom
7. Nominalni društveni proizvod predstavlja društveni proizvod izražen u tekućim
cenama, dok je realni društveni proizvod izražen u stalnim cenama
Faktori koji deluju na DP su:
1
.Prirodni uslovi (prirodno bogatstvo)
Aktivno (proizvodno i neproizvodno)
2.
Stanovništvo neaktivno-izdrzavano (đaci,studenti,nezaposleni)
Aktivnost
5
