SEMINARSKI RAD
TEMA:
RAZLIKA SUVREMENE I TRADICIONALNE NASTAVE
4
2. TRADICIONALNA NASTAVA
Tradicionalna nastava predstavlja frontalni obik rada i uglavnom je to jednosmjerna
komunikacija između učenika i nastavnika (Prema: Pedagoški leksikon, 1996, str. 382). Na
motivaciju učenika utiče to što su oni nedovoljno aktivirani u radu i onemogućeni da
individualno napreduju u skladu sa predznanjima i sposobnostima.
Sam kvalitet rada tradicionalne škole ne može u potpunosti da zadovolji potrebe savremenog
društva. Od pojedinca moderno društvo zahtijeva da samostalno prikuplja informacije, kao i da
upravlja njima, zatim ih analizira i pretvara u upotrebljivo znanje. Pored niza prednosti tu su i
nedostaci tradicionalne nastave. Nedostaci se posebno ogledaju u domenu individualizacije
nastave i učenja, podizanja unutrašnje i spoljašnje motivacije kao i realnijeg i objektivnijeg
vrednovanja znanja učenika.
U razredno - časovnom sistemu učenik se nalazi u poziciji objekta, a ne subjekta nastave. Kao
objekat u nastavi učenik se razvija pod diktatom vaspitnih ciljeva i njihovih ostvarivanja u
kojima je učenik pasivan, a kao subjekat nastave učenik je ličnost koja se razvija na osnovu
svojih sposobnosti, uključuje psihičku aktivnost.
Tradicionana nastava ne zahtijeva od učenika aktivnu izgradnju znanja nego reprodukciju
znanja.
Suština tradicionalne nastave i učenja ne predstavlja aktivnost učenika nego nastavnika.
Predavačka metoda je najzastupljenija metoda u tradicionalnoj nastavi. Kod učenika
predavačka metoda razvija mehaničko pamćenje gdje je akcenat na reprodukovanju, a ne na
primjeni znanja, vještina i sposobnosti (Prema: Stanojčić, Popović, 1992, str. 2). Jedna od
slabosti tradicionalne nastave ogleda se u nefleksibilnost vremena i mjesta pohađanja nastave.
U tradicionalnoj nastavi neophodno je da svi učenici budu u isto vrijeme na istom mjestu, što se
primjenom informacione tehnologije prevazilazi.
Nizak stepen motivisanosti učenika je svakako jedna od karakteristika tradicionalne nastave..
Najjači faktor koji utiče na proces učenja je motivisanost učenika. Spoljašnja motivacija u
tradicionalnoj nastavi dominira..
Glavna motivacija učenika jeste želja da zadovolje očekivanja nastavnika, roditelja, kao i da
dobiju dobre ocjene zbog daljeg školovanja, ali često i željom da se ne osramote pred
vršnjačkom grupom.
5
U tradicionalnoj nastavi razvijanje unutrašnje motivacije učenika nije primarni cilj. Učenici su
veoma pasivni, njihova aktivnost se svodi na praćenje izlaganja nastavnika. Učenici tada rijetko
uviđaju da su odgovorni za svoje učenje, jer najčešće nemaju aktivnu ulogu u izvršavanju
pojedinih zadataka. Usljed neusklađenosti nastave sa potrebama i mogućnostima učenika slabi
unutrašnja motivacija učenika.
U tradicionalnoj nastavi favorizuje se puko mehaničko memorisanje i učenje iz knjiga, umjesto
da se insistira na samostalnom pronalaženju informacija i njihovim analiziranjem kako bi se
došlo do primjenjivog i stvaralačkog znanja. (Prema: Dešić, 1998, str. 4).
U tradicionalnoj nastavi ne postoji mogućnost prikazivanja informacije na više načina. Tako se
zanemaruje jedan od osnovnih didaktičkih principa, a to je princip očiglednosti gdje se insistira
na tome da učenik saznaje stvarnost sa više čula.
Predavačka metoda je osnovna metoda u tradicionalnoj nastavi, odnosno akcenat je na
verbalnom prenošenju znanja. U tradicionalnoj nastavi udžbenik je osnovni, a često i jedini
izvor znanja. Udžbenici su sistemski sređena znanja koja su učeniku uvijek dostupna. Ova
metoda je ekonomična jer omogućava da se njome razvijaju samostalnost i interesovanja.
Međutim, metoda rada na tekstu nije prilagođena individualnim sposobnostima učenika jer je
sadržaj udžbenika isti za sve učenike. Bilo je neophodno da svi učenici, kao i nastavnik budu u
isto vrijeme na istom mjestu u procesu obrazovanja u tradicionalnoj školi. Ne postoji
mogućnost, u tradicionalnoj nastavi, samoorganizovanja vremena za učenje.
Tradicionalna nastava je, takođe, ograničena vremenskim periodima. Stvorila se potreba za
korišćenjem informacione tehnologije u nastavi napretkom novih tehnologija, kao i
identifikovanje nedostataka tradicionalne nastave. Obzirom da je informaciona tehnologija
prisutna u svim društvenim sferama, osposobljavanje nastavnika za korišćenje novih
tehnologija se mora uskladiti sa zahtjevima današnjice. Navodi se neadekvatna opremljenost
škola novim tehnologijama kao najčešći problem u oblasti inoviranja nastave. Ukoliko škole i
imaju mogućnost korišćenja novih tehnologija, problem se javlja u nedovoljnoj osposobljenosti
nastavnika za njihovo korišćenje. (Prema: Dešić, 1998, str. 6).
