Napomena: Neke opcije za prijavu su dostupne samo nakon kupovine dokumenta.
RAZVOJ DJETETA
OPSTE TELESNE KARAKTERISTIKE U RANOM POSTNATALNOM
PERIODU I NJIHOV RAZVOJ
Period prve godine zivota predstavlja period najintezivnijeg rasta kod djece,I vazi da dete nikad vise toliko ne poraste.Sto se tice novorodjenceta ono se od starije djece I odraslih razlikuje kako po tjelesnim karakteristikama,tako I po drugim osobenostima ukljucujuci umni razvoj.
Medjutim novorodjence manifestuje sve karakteristike bioloskih organizama,a jedna od njih(I najvaznija) je homeostaza,pomocu koje organizam odrzava ravnotezu bioloskih funkcija I prilagodjavanje na uslove sredine.Homeostaza zavisi od funkcija neuroendokrinog sistema I kao stalnost organskih funkcija povecava se godinama.
VISINA,TEZINA I SKELET DO PRVE GODINE ZIVOTA
Satrost
Tezina
visina
2 mjeseca
3.5kg
52cm
4 mjesca
4kg
55cm
6 mjeseci
5kg
58cm
8 mjseci
6kg
62cm
10 mjeseci
7kg
65cm
12 mjeseci
9-10kg
70cm
Skelet
djece u ranom postnatalnom periodu se razlikuje veoma od skeleta
odraslog covjeka.
Glava ,mozak I lobanja:
Obim glave na rodjenju iznosi 30-35cm,a do kraja prve
godine se povecava do 40cm.Na rodjenju kosti lobanje nisu srasle I stvaraju tkz.fontanele koje omogucavaju rast I u duzinu I u sirinu.Fontanele prekriva opna koja se nalazi na temenu na kojoj se nalazi mekana kosa.
Karlica
je u ranom postnatalnom periodu manja nego kod odraslog covjeka I lezi
vise vodoravno,I kod devojcica ima srazmerno siri otvor.
Grudni kos
tek oko godine dana postaje veci od obima glave.
Extremiteti
su znatno kraci nego kod odraslog coveka.Kako dijete raste noge mu
se ispravljaju,a kad dete pocne da hoda stopala koja su do tada bila okrenuta prema unutra okrecu sa na dole,a noge postaju snaznije.Dete ne smije pretjerivati u puzenju,hodanju I stajanju da se ne bi javile razlicite deformacije nogu.
ZIVOTNI PROCESI
Prvi plac-plac rodjenja
je znak jednog zdravog I normalnog djeteta.
Disanje
kod novorodjenceta je ubrzano u odnosu na kasniji period,narocito u
odnosu na odraslog covjeka.Ono udahne u pocetku cak do 50 puta u minuti,sto se vec posle cetiri nedelje disanje postaje dublje I pravilnije I broj udisaja u minuti se smanjuje do 20 puta.
Sto se tice
temperature
u pocetku novorodjeno dijete nije bas u stanju da se
prilagodi velikim promenama temperature I brzo mu postaje hladno.Uzrok tome je I relativno spora cirkulacija pa je zbog toga I koza crvena,ruke I noge plavkastae I hladne.Znojne zlezde u pocetku omogucavaju zadrzavanje toplote I telesnih tecnosti.Nakon cetvrte nedelje temperature tijela postaje ravnomernija,sto kako dijete biva starije se sve vise usavrsva,a oglada se u tome da dijete sve manje kise I drhti.
Sastav krvi
kod novorodjenog djteta razlikuje se u donosu na odrasle,po manjem
broju krvnih celija, vise leukocita.
Srce
je srazmerne velicine,u poredjenju sa tijelom vece nego ikadak kasnije,a
jetra
srazmerno dva puta veca nego kod odraslog covjeka I do kraja prve godine I ona ce udvostruciti svoju tezinu. Srce zbog veoma brzog metabolizama kuca cak 150 puta u minuti,sto se zadrzava do prve godine zivota kao I posle narednih nekoliko godina.
VARENJE I ISHRANA
U prvoj godini zivota kao I citavoog zivota ishrana je veoma bitan I neophodan factor za pravilan rast I razvoj.Medutim najveci broj istrazivanja pokazuju da je narocito vazna pravilna ishrana u periodu prve godine zivota,I da ta jedna godina pravilne ishrane vredi koliko 10 takvih godina nakon 40te godine zivota.
Sto se tice digestivnog sistema u tom periodu da zeludac ima izgled cijevi I poprecan polozaj I malog kapaciteta.U ustima lucenje pljuvacke poraste tek nakon treceg mjeseca I ona olaksava probavu.Njeno lucenje dodatno se povecava u period nicanja zuba.Dete osjeca glad pocev od prvog mjeseca,otprilike 3h nakon obroka upravo zbog malog kapaciteta zeluca.
U prvoj godini zivota najuspesniju hranu predstavlja majcino mleko,a nacin hranjenja dojenje. Veoma bitno je da majka doji dijete onda kada je ono gladno.
Majcino mleko predstavlja zdravu,toplu, sterilnu hranu koja sadrzi pravilan procenat masti, belancevina, secera,vitamina I materija koje jacaju imunitet.Dakle majcino mlako ima vecu hranljivu vrednost od vjestacke hrane.
Dojenjem se ne zadovoljavaju samo organske potrebe tj.glad vec se uspostavljava veza izmedju majke I deteta,tacnije predstavlja tamelje I prve izvore socijalnosti,dete upoznaje majcino lice stice poverenje,pouzdanje I toplinu.Odvikavanje deteta od prirodne majcine hrane pocinje najcesce sa pojavom prvih zuba I zavrsava se negde oko devetog meseca.Sto se tice broja obroka u 2 I 3em mjesecu dijete jede priblizno na svakih 4h odnosno 5-6 puta dnevno.Broj obroka od 7 do 9og mjeseca iznosi 4 puta na dan,a krajem prve godine tokom cijelog dana 3 glavna obroka.
Starost djeteta
Broj obroka
2-3 mjesec
5-6
7-9 mjesec
4
12 mjesec
3
Kako sva djeca ne jedu podjednako,niti su sva gladna u isto vrijeme tako u hranjenju odojceta treba biti mudar I uspostaviti odredjen I relativno stalan red u skladu sa potrebama deteta I njegovom zreloscu.
IZLUCIVANJE
vijugama I broju celija isti kao kod odraslog covjeka,ali ipak nedovoljno formiran I razvijen za obavljanje svih aktivnosti.Potrebno je da nervne celije dodoatno sazrevaju I razvijaju se,cime dobijaju u kvalitetu I oblikuju se njihovi nastavci,napreduje process mijelizacije.
Supkortikalni centri zreli su vec na rodjenju,kao npr.centri za podesavanje disanja,za rad srca,krvotok…,kicmena mozdina spremna za funkcionisanje,ali ne moze jos uvijek da provodi impulse ka velikom mozgu.
Ovaj sistem biva razvijeniji vec pocevsi od cetvrte nedelje zivota,I njegov razvoj nastavlja se dalje kroz u postnatalnom periodu.Dakle NS odojceta se sastoji od nezrelih celija I razvije se veoma brzo u toku prvih tri do cetiri godine zivota.
RAZVOJ RAZLICITIH OBLIKA POKRETLJIVOSTI
Do prve godine zivota dete nauci da sedi,stoji,puze,cesto cak I da hoda I trci,sto utice I na budjenje njegovog dusevnog razvoja.U cilju razvoja pokretljivosti dete treba najpre da ovlada svojim misicima I stekne kontrolu nad njima,odnosno vremenom dolazi do izrazaja teznja da upotrebu velikih misica zameni sa upotrebom manjih.Zatim se javlja teznja za postizanjem sve vece ekonomicnosti u radu misica,odbacivanjem nepotrebnih pokreta I smanjenjem utrosnje misicne energije.
Uslovni reflexi
Prvi reflexi koji se javljaju u prvoj godini zivota su reflexi na osnovu hranjenja.Npr.odojce ce prestati da place ukoliko namirise neki prijatan miris koji potsjeca na dojenje.Vec u 3cem mjesecu kod djeteta se razvijaju uslovni reflexi na sve analizatore,dok se krajem prve godine kod deteta javljaju specificno ljudski reflexi tj.dete se uci nadevati imena pojedinim stvarima.Takodje u periodu ranog postnatalnog razvoja kod djeteta se moze oblikovati I reflex straha,sto je poslo za rukom americkom psihologu Watson-u koji je nadrazio dete elektro-sokom uz jak zvuk od cega se dete uplasilo.
Sto se tice odbrambenih sposobnosti kod novorodjenog djeteta one su uglavnom nespecificne,jer ako dete prekrijemo pelenom ono ce reagovati placem.Vec dijete staro 3 mjeseca usmjerice se na uklanjanje prepreke.Sto je dijete starije do
