S E M I N A R S K I R A D
Iz
Predmeta:
STRATEGIJSKI MENADŽMENT
Tema:
RAZVOJ STRATEGIJSKOG MENADŽMENTA U JAVNOM PREDUZEĆU
Profesor: Student:
Dr. Nada Živanović Vidan Đurić
Br.indeksa:1573/2017
Kragujevac, decembar 2020.
4
zaštite i unapređivanja dobara od opšteg interesa (vode, putevi, mineralne sirovine, šume, plovne
reke, jezera, obale, banje, divljač), kao i komunalne delatnosti.
Javna preduzeća se osnivaju u oblasti infrastrukture, komunalne delatnosti, upravljanja dobrima
od opšteg interesa. Takođe se osnivaju i u oblastima koje su od strateškog ili posebnog značaja
za Republiku.
Trenutno javna preduzeća posluju u različitim svojinskim i organizacionim oblicima. Prema
odredbama Zakona o preduzećima, ubuduće će javna preduzeća moći jedino da osniva država,
odnosno jedninica lokale samouprave.
Nezavisno od tipa svojine ili oblika organizacije u upravljanju ovim preduzećem učestvuje
država putem svojih predstavnika. Cilj učešća države je zaštita društvenih interesa. Često se
može dogoditi da se interesi preduzeća i društva ne poklapaju. Na primer, u interesu
elektroprivrede može biti da podigne cene električne energije, ali time se istovremeno igrožava
standard stanovništva. Zadatak predstavnika države u tom slučaju bi bio da proceni opravdanost
zahteva i zaštiti stanovništvo od nerealnih cena. Pored brige o cenama vodi se i briga o kvalitetu i
obimu proizvoda i usluga koje se pružaju stanovništvu, a u domenu su javnih preduzeća.
Kako javna preduzeća obavljaju delatnosti od posebnog društvenog interesa država propisuje i
uslove koje moraju ispunjavati preduzeća da bi se bavila ovim delatnostima. Javna preduzeća su,
na primer: „Gradsko zelenilo“, „Infostan“, „Gradska čistoća“, itd.
Zbog posebnog značaja delatnosti, kao javna preduzeća u državnoj svojini organizovana su:
preduzeća za železnički i PTT saobraćaj, Elektroprivreda Srbije, Naftna industrija Srbije,
Preduzeće za održavanje i izgradnju puteva i Preduzeće za zaštitu i eksploataciju šuma.
2.1. Oblici organizovanja za obavljanje delatnosti od opšteg interesa
Delatnost od opšteg interesa obavljaju javna preduzeća. Delatnost od opšteg interesa mogu
obavljati i drugi oblici preduzeća, deo preduzeća i preduzetnik, u skladu sa saveznim zakonom
kojim se uređuje pravni položaj preduzeća, zakonom kojim se uređuje položaj preduzetnika i
5
zakonom kojim se uređuje obavljanje delatnosti od opšteg interesa, kad im nadležni organ poveri
obavljanje te delatnosti. Drugi oblici preduzeća, deo preduzeća i preduzetnik u obavljanju
delatnosti od opšteg interesa imaju isti položaj kao i javno preduzeće, ukoliko odredbama zakona
nije drugačije propisano.
2.2. Osnivanje javnog preduzeća
Javno preduzeće osniva Republika Srbija. Prava osnivača ostvaruje Vlada Republike Srbije.
Javno preduzeće za obavljanje komunalne delatnosti ili delatnosti od značaja za rad organa
jedinice lokalne samouprave može da osnuje jedinica lokalne samouprave, aktom koji donosi
skupština jedinice lokalne samouprave. U slučaju da skupštine jedinica lokalne samouprave ne
mogu da usaglase akt u istovetnom tekstu u zakonom predviđenom roku, taj akt donosi Vlada
Republike Srbije. Javno preduzeće može da osnuje i skupština autonomne pokrajine.
Akt o osnivanju javnog preduzeća pored odredaba utvrđenih saveznim zakonom kojim se
uređuje pravni položaj preduzeća, sadrži i odredbe o:
1) osnivačkom kapitalu;
2) pravima, obavezama i odgovornostima preduzeća i osnivača u obavljanju delatnosti od
opšteg interesa;
3) imovini koja se ne može otuđiti, odnosno imovini za čije je raspolaganje (otuđenje i
pribavljanje) potrebna saglasnost osnivača;
4) drugim pitanjima koja su od značaja za nesmetano obavljanje delatnosti za koju se
osniva javno preduzeće.
2.3. Cilj osnivanja i poslovanja
Javno preduzeće se osniva i posluje radi:
1) obezbeđivanja trajnog obavljanja delatnosti od opšteg interesa i urednog
zadovoljavanja potreba korisnika proizvoda i usluga;
