Mašinski fakultet Sarajevo
Tehnike spajanja 2
Seminarski rad
Izabrana stručna tema
- za prezentaciju i kolokvij -
Uputstvo za izradu Seminarskog rada
Podatke o studentima (ime i prezime) unose studenti koji radi Seminarski rad.
Podatke o datumu izdavanja, datumima kolokviranja i osvojenim bodovima unosi predmetni asistent.
Student Seminarski rad radi u MS Word-u, i kao štampanu verziju predaje predmetnom asistentu koji provjerava,
komentira, i konačno ocjenjuje kemijskom olovkom.
Sve izvode iz literature navesti direktno u tekstu, po rednom broju citiranja (npr. [1]), a listu korištene literature navesti
na kraju rada.
Tekst u seminarskom radu treba biti font „Arial“ veličina 11.
Slike u seminarskom radu trebaju biti standardnog tipa (ubačene u jpg, bmp, wmf formatima), jasne i čitljive, i imati
najmanje 100 dpi.
Semir Ćukle
Anes Čovčić
Aldin Memidžan
od max 25
(pisanje 15,
prezentacija+kolokvij 10)
Ime i Prezime
Rev.
Datum
Ime i Prezime / Datum
Ukupno bodova
Kolokvij i/ili Prezentacija
Pregledao Asistent
Datum izdavanja
Naziv seminarskog rada
Primjeri primjene i zavarivanje Ni-legura
31.10.2013.
Mašinski fakultet Sarajevo | Katedra za mašinski proizvodni inženjering | Tehnike spajanja 2
Sadržaj seminarskog rada
1
Uvod.................................................................................................................................................... 3
2
Područje primjene................................................................................................................................5
3
Zavarivanje.......................................................................................................................................... 8
4
Priprema spoja...................................................................................................................................12
5
Greške prilikom zavarivanja..............................................................................................................14
6
Literatura............................................................................................................................................16
str. 2 / 16
Tip
USA Grupa
Primjer sastava
Naziv
Ni 99-99.8
200
99.5 Ni
NIKL
Ni-Cu
400
66.5Ni 31.5Cu
MONEL 400
Ni-Cr
600
76Ni 16 Cr 8Fe
INCONEL 600
Ni-Cr-Fe
800
32.5 Ni 21 Cr 46Fe
INCOLOY 800
Ni-Mo
61 Ni 28 Mo 2.5Co
HASTELLOY B
Ni-Cr-Mo
54 NI 15.5 Cr 16 Mo
HASTELLOY C
Ni-Si
82 NI 9Si 3Cu
HASTELLOY D
Tabela 2. Materijali grupe I [2].
Tip
USA
Grupa
Primjer sastava
Naziv
Ni-Cu
500
66.5 Ni 29.5 Cu 2.73 Al 0.6 Ti
MONEL K-500
Ni-Cr
500
52Ni 19Cr 3Al 3Ti 4 Mo 19Co
UDIMET 500
Ni-Fe-Cr
900
42.7Ni 34Fe 13.5Cr 0.25Al
2.5Ti 6.2Mb
INCOLOY 901
Tabela 3. Materijali grupe II.
Nikl se najviše upotrebljava kao legirajući metal pri proizvodnji nehrđajućih i vatrootpornih čelika, te za
dobivanje mnogobrojnih binarnih i višekomponentnih legura, koje se odlikuju antikorozivnim, električnim,
vatrootpornim, termoelektričnim i magnetskim svojstvima.
Nikl se isporučuje proizvođačima nikl legura u
prahu, peletu, ili anoda obliku.
Veoma je otporan prema vazduhu, pa je našao primenu za prekrivanje drugih metala. Prevlake nikla
nanesene na metale, hemijski ili elektrohemijski, imaju višestruku ulogu,od antikorozivne, što produžava
vijek trajanja metala, do dekorativne, što omogućava da se izrađuju razni predmeti. Nikl se koristi kao
dodatak metalima, za dobijanje raznovrsnih legura.
2 Područje primjene
Zbog velike otpornosti na koroziju nikal se upotrebljava za izradu opreme za prehrambenu i hemijsku
industriju, konstrukcijskih dijelova u brodogradnji, metalnog kovanog novca, posuda te za prekrivanje
str. 4 / 16
površina mnogih metala elektrolitičkim niklovanjem (aluminija, magnezija i željeza, odnosno čelika),
medicinske opreme, transport, zgradama, industiji električne energije - popis je gotovo beskrajan.
Upotrebljava se u proizvodnji alkalnih akumulatora, a značajna mu je primjena kao katalizatora u
kemijskoj industriji [3].
Nikl i nikl legure su izabrani jer u odnosu sa drugim materijalima imaju bolju otpornost na koroziju, bolju
žilavost, bolju čvrstoću na visokim i niskim temperaturama, te niz specijalnih magnetskih i elektronskih
svojstava.
Baze nikal legura kao što su od nehrđajućeg čelika, ali s višim sadržajem nikla koriste se za zahtjevnije
dijelove, plinske turbine i neka hemijska postrojenja.
Osim toga, legura nikla i željeza se koriste u elektronici, dok se bakar-nikal legure koriste za kovanje i
pomorstvo. Postoji oko 3000 legura sa sadržajem nikla u svakodnevnoj upotrebi.
Nikal je ključni dio nekoliko baterija sa punjenjem koje se koriste u elektronici, električnim aparatima,
transportu i hitnom napajanju.
Slika 1. a.) Cijevi od nikla, b.) Tankovi za vino.
Upotreba nikla raste za oko 4% svake godine, dok korištenje nehrđajućeg čelika koji sadrže nikl raste za
oko 6%. Najveći rast danas se vidi u zemljama sa brzim razvojem industije, posebno u Aziji. Materijali
koji sadrže nikal su potrebni za modernizaciju infrastrukture, u industriji.
Većina proizvoda sa niklom imaju dug vijek trajanja. Vjerojatno 25 - 35 godina, legiranjem i obradama
traju mnogo duže.
Na kraju njihovog radnog vijeka, proizvodi se mogu prikupljati i reciklirati za buduće korištenje. Nikal je
jedan od najviše recikliranih materijala na globalnom nivou. Uglavnom se prikuplja i reciklira u obliku
legura. Oko polovine legura nikla od nehrđajućeg čelika dolazi iz recikliranih izvora.
Nikl i njegova jedinjenja mogu u određenim okolnostima biti povezani sa toksičnosti, karcinogenosti i
kožnim bolestima. Rizici su dobro poznati, a upravljanje i kontrolisanje se reguliše posebnim propisom
na radnom mjestu.
Nikl se može koristiti u komercijalno čistom obliku, ali je češće u kombinaciji s drugim elementima za
proizvodnju dva tipa legura čvrstog rastvora ojačanih legura i precipitatorno kaljenih legura.
U industiji električne energije Ni legure koriste se u mašinama kao što su plinske turbine, parne turbine, i
klipni kompresori, svi su izloženi visokim temeraturama i eventualnoj koroziji pod uticajem pare. Ovu
primjenu su našli zbog mogućnosti da se odupru koroziji, deformacijama, pucanju i zamoru metala u
prisustvu visokih temperatura [4].
str. 5 / 16
