Recikliranje je izdvajanje materijala iz otpada i njegovo ponovno korištenje. Uključuje
sakupljanje, izdvajanje, preradu i izradu novih proizvoda iz iskorištenih stvari ili materijala.Vrlo
je važno najprije odvojiti otpad prema vrstama otpadaka. Mnoge otpadne tvari se mogu ponovo
iskoristiti ako su odvojeno sakupljene.

Reciklaža je postupak prerade onih otpadnih materija koje se mogu koristiti kao sekundarne
sirovine u proizvodnji. Reciklaža omogućava da se već upotrebljena materija ponovo iskoristi
čime se štede prirodni resursi i štiti životna sredina. Recikliranje podrazumijeva prikupljanje i/ ili
preradu rezidualne proizvodnje i potrošnje tako da se oni mogu ponovo koristiti za proizvodnju
novih proizvoda .

Slika 1.

Reciklaža

U recikliranje spada sve što se može ponovno iskoristiti, a da se ne baci. U svijetu postoje centri
za reciklažu koji iskorištavaju materijal od starih stvari kako bi napravili nove.

Najpoznatiji postupak je recikliranje papira, gdje se otpatci papira namoče i očiste a iz ocijeđenih
ostataka se pravi karton ili papir niže kakvoće.

1.1.

Pojam reciklaže

Reciklažom se smanjuje potrošnja odnosno racionalizuje se korišćenje prirodnih resursa i
smanjuje se količina otpada koji se mora sanitarno deponovati pa se produžava vijek korišćenja
sanitarnih deponija. Reciklaža obuhvata više grupa aktivnosti:

Peretin, S. (2010). Unapređenje razvrstavanja kućnog otpada, Zagreb: Fakultet strojarstva i brodogradnje



Primarna reciklaža: razdvajanje komponeneti vrstog otpada na izvoru (sortiranje)



Sekundarna reciklaža: centralizovano izdvajanje reciklabilnih komponenti iz
dopremljenog integralnog otpada u OMR postrojenju



priprema tih materijala za ponovno korišćenje, ponovnu preradu ili za ponovnu
proizvodnju i



ponovno korišćenje, ponovnu preradu ili ponovnu proizvodnju istih proizvoda ili
materijala i njihov plasman na tržištu.

Reciklaža kao jednokratno ili višekratno korišćenje otpadnih materijala ili pojedinih njihovih
komponenti kao zamjene za komercijalne proizvode ili kao sirovina u industrijskim procesima,
svoj osnovni cilj ostvaruje na dva načina: izdvajanjem korisnih, upotrebljivih komponenti iz
integralnog komunalnog vrstog otpada (KCO) i njihovom preradom, ili uklanjanjem zagađujućih
supstanci iz otpada i omogućavanjem njegovog ponovnog korišćenja.

Sistem zaštite životne sredine mjere, uslovi i instrumenti za: održivo upravljanje, očuvanje
prirodne ravnoteže, cjelovitosti, raznovrsnosti i kvaliteta prirodnih vrijednosti i uslova za
opstanak svih živih bića; sprječavanje, kontrolu, smanjivanje i sanaciju svih oblika zagađivanja
životne sredine.

  Zakon   o   strateškoj   procjeni   uticaja   na   životnu   sredinu   uređuje   uslove   i   postupak   vršenja
procjene uticaja odrđenih planova i programa na životnu sredinu, radi obezbjeđivanja zaštite
životne sredine i unapređivanja održivog razvoja integrisanjem osnovnih načela zaštite životne
sredine u postupak pripreme i usvajanja planova i programa kojima se uspostavlja okvir za
odobravanje   budućih   razvojnih   projekata   u   sledećim   oblastima:   prostornog   i   urbanističkog
planiranja   ili   korišćenja   zemljišta,   poljoprivrede,   šumarstva,   ribarstva,   lovstva,   energetike,
industrije,   saobraćaja,   upravljanja   otpadom,   upravljanja   vodama,   telekomunikacija,   turizma,
očuvanja prirodnih staništa i divlje flore i faune.

Zakon o procjeni uticaja na životnu sredinu uređuje postupak procjene uticaja projekata koji
mogu imati značajne uticaje na životnu sredinu, sadržaj studije o procjeni uticaja na životnu
sredinu,   uz   učešće   zainteresovanih   organa   i   organizacija   i   javnosti   u   postupku   odobravanja
projekata i izdavanja saglasnosti na studiju o procjeni uticaja, nadzor i druga pitanja od značaja
za procjenu uticaja realizacije projekata na životnu sredinu. Zakon o integrisanom sprečavanju i
kontroli zagađ ivanja životne sredine uređuje uslove i postupak izdavanja integrisane dozvole za
rad   postrojenja   i   obavljanje   aktivnosti   koja   mogu   imati   negativne   uticaje   na   zdravlje   ljudi,
životnu   sredinu   ili   materijalna   dobra,   vrste   aktivnosti   i   postrojenja,   učešće   zainteresovanih
organa i organizacija i javnosti u postupku izdavanja integrisane dozvole, nadzor i druga pitanja
od značaja za sprečavanje i kontrolu zagađivanja životne sredine.

Primjeri za reciklažu u svakodnevnom životu su:



poklanjanje odjeće koja se ne koristi (bolje i korisnije nego da se odeća baca)



pravljenje komposta od organskih ostataka itd.



Nereciklabilni (ne mogu se vratiti u proces i koriste se za dobijanje energije- spaljivanjem
ili se na ekološki bezbjedan način skladište),



Opasni – hazardni (materijali koji su štetni za čovjeka i njegovo okruženje),



Bezopasni (materijali koji nisu štetni za čovjeka i njegovo okruženje)

Gotovo sve može da se reciklira: papir, karton, plastika, staklo, aluminijum, bakar, gvožđe,
keramika, elektronski i električni otpad...

1.2.

Vrste reciklaže

Po načinu vraćanja materijala u proces ponovnog korišćenja, reciklaža je:



Primarna (reciklaža kojom se posle odgovarajuće pripreme materijala isti koristi za
dobijanje novih proizvoda ili se doradom korišćenih proizvoda omogućava njihova
ponovna upotreba),



Sekundarna (reciklaža u kojoj se konvencionalno nereciklabilni materijali prerađuju
korišćenjem novih tehnologija do maksimalno mogućeg iskorišćenja).

U tabeli su data kratka upustva o postupku recikliranja, te je objašnjeno šta se sve i na koje
načine može reciklirati.

Tabela 1. Upustva za postupak recikliranja

Organski
otpad

Miješanjem s drugim otpadom postaje gotovo nemoguće za razdvojiti, pa
zadnjih godina raste interes za rješavanje problema organskog otpada.
Kuhinjski i drugi organski otpad može se lako reciklirati kompostiranjem.
Tako se dobiva humus koji služi za poboljšavanje kvaliteta tla.



Organski otpad čine: kuhinjski otpad (voće i povrće, čaj i talog kave,
ostaci hljeba, ljuske jaja, kora krompira, oraha,...), vrtni i zeleni otpad
(pokošena trava, korov, granje, suho cvijeće, zemlja iz lonca za
cvijeće...) i ostali biootpad u manjim količinama (slama, piljevina,
borove iglice, papirnate maramice...).



U kontejnere za biootpad se ne odlaže nikakva ambalaža (limenke,
tetrapak i slično), jestiva ulja (ne bacati u kanalizaciju, nego odvojeno
skupljene odnijeti u reciklažno dvorište), ostatke mesa, ribe i kosti.

Papir i
karton

Za izradu jedne tone novog papira potrebno je oko dvije tone drva.
Recikliranjem starog papira se taj broj može znatno smanjiti. Stari papir je
vrlo vrijedna sirovina, koja se može reciklirati do sedam puta.



U kontejnere za papir se mogu odložiti novine, časopisi, prospekti,

Brzaković, R. Marjanović, Z. (2006). Reciklaža kao element zaštite životne sredine, Kragujevac: Asocijacija za

kvalitet i standardizaciju Srbije

http://www.calderdale-online.org