1. OPŠTE
Saobraćajna signalizacija i saobraćajna oprema na putevima upotrebljava se i na
nekategoriziranim putevima datim na upotrebu za putni saobraćaj. Saobraćajnu signalizaciju i
saobraćajnu opremu na putevima sačinjavaju:
- znakovi opasnosti,
- znakovi izričite odredbe,
- znakovi obavještenja
- dodatne table, koje preciznije određuju značenje znaka, kojem su dodate i sastavni su dio
znaka pored kojeg se nalaze,
- oznake na kolovozu i drugim saobraćajnim površinama,
- drugi znaci za označavanje radova, drugih prepreka i oštećenja kolovoza,
- svjetlosni saobraćajni znakovi i svjetlosne oznake,
- znakovi sa promjenjljivim sadržajem,
- trioptan (trostrana piramida) na kojoj mogu biti prikazani znakovi za opasnost, znakovi
izričite odredbe i znakovi za obavještavanje. Oblik znaka za obavještavanje u tom slučaju
može biti prilagođen površini triopana. Policija smije upotrebljavati triopan i za saopštavanje
hitnih obavještenja učesnicima u putnom saobraćaju.
Turistička i druga obavještajna signalizacija, koje čine:
- znakovi za obavještavanje o kulturnim, istorijskim i prirodnim znamenitostima i
spomenicima,
- znakovi za obavještavanje o smjeru u kojem se nalaze kulturne, istorijske iprirodne
znamenitosti i spomenici, te važniji objekti i postrojenja unutar područja znamenitosti ili
naselja,
-znakovi za izraz dobrodošlice na ulazu u državu, region, pokrajinu, opštinu ili naselja,
-znakovi za pružanje saobraćajnih, turističkih i drugih informacija na saobraćajnim
površinama izvan kolovoza puta (odmorišta, parkirališta) i na drugim površinama uz put, koje
su određene za obavljanje pratećih aktivnosti pored puta.
-saobraćajna oprema na putevima koju čine:
-oprema za označavanje blizine ivice kolovoza odnosno ivice saobraćajne ili trake za spora
vozila odnosno zaustavljanje,
-oprema za regulisanje i kanalisanje saobraćaja na području radova na putu, drugih prepreka i
-oštećenja kolovoza,
-sigurnostne ograde,
-zaštitne ograde,
-montažne fizičke prepreke za usporavanje saobraćaja na putu – ležeći policajci,
-ublaživači sudara,
-ograde za pješake,
-rampe i polurampe,
-oprema za naglašavanje toka autoputa ili brzog puta na području rascjepa,
-saobraćajna ogledala
-oprema protiv zasljepljivanja.
Natpisi na saobraćajnoj signalizaciji se u pravilu pišu malim slovima. Naziv pojedinog
saobraćajnog cilja mora biti napisano u jednom redu. Kada je naziv saobraćajnog cilja dug,
može biti napisan i u dva reda, i to tako da je u drugom redu manjim slovima napisan samo
podređeni dio saobraćajnog cilja. Nazivi odredišta i druge informacije na saobraćajnoj
signalizaciji ispisuju se na maternjom jeziku ćiriličnim (latiničnim) pismom.
Saobraćajni znakovi mogu biti izrađeni tako da je njihov sadržaj stalan ili promjenjljiv.
Površina saobraćajnih znakova mora biti izrađena od svjetlosno odsjevnih materiala
1
najmanje tipa I, izuzev na autoputevima i brzim putevima, kada mora biti izrađena od
svjetlosno odsjevnih materiala najmanje tipa II.
Saobraćajni znakovi mogu biti izrađeni i kao znakovi sa vlastitim izvorom svjetlosti
(osvijetljeni iznutra) ili vanjskim izvorom svjetlosti (osvijetljeni izvana sa posebnim
svjetiljkama). Kada su saobraćajni znakovi osvijetljeni izvana, površina saobraćajnih znakova
može na autoputevima i brzim putevima biti izrađena od svijetlosno odsjevnih materiala tipaI.
Površnia turističke ili druge signalizacije za obavještavanje može biti izrađena od svijetlosno
odsjevnih materiala najviše tipa I, a sadržaj ne smije biti promjenjljiv.
Površina saobraćajne opreme puteva, koja se upotrebljava za regulisanje i kanalisanje
saobraćaja na području radova, drugih prepreka i oštećenja kolovoza, mora barem djelimično
biti izrađena od svijetlosno odsjevnih materiala, a najmanje dodatno označena sa svijetlosno
odsjevnim tijelima.
Na opremi za označavanje blizine ivice kolovoza odnosno ivice trake za spora vozila ili
zaustavljanje i na sigurnostnsim ogradama moraju biti dodata svijetlosno odsjevna tjela.
Svijetlosni saobraćajni znakovi i znakovi sa promjenjljivim sadržajem mogu biti izrađeni i
odoptičkih vlakana ili svijetlosnih tijela matričnog oblika (LED) na podlozi crne boje, i to
tako da kod ispada izvora svjetlosti, saobraćajni znak ili dio saobraćajnog znaka ne igubi
značenje.
Saobraćajni znakovi koji se postavljaju na isti nosač moraju da budu jednoobrazni, bez obzira
na to da li su obični, reflektujući ili osvjetljeni sopstvenim izvorom svjetlosti.
Saobraćajniznakovi se postavljaju s desne strane puta pored kolovoza, u smjeru kretanja
vozila.
Ako s desne strane puta pored kolovoza, u smjeru kretanja vozila nije moguće postaviti
saobraćajni znak, isti se postavlja iznad kolovoza ili s lijeve strane puta i ima isto značenje
kao i kad je postavljen s desne strane puta.
Ako na mjestu na kome se postavlja saobraćajni znak, zbog gustine saobraćaja ili iz drugih
razloga, prijeti opasnost da znak neće na vrijeme primjetiti učesnici u saobraćaju, saobraćajni
znak se mora postaviti i na suprotnoj lijevoj strani puta ili iznad površine kolovoza.
Saobraćajni znakovi se postavljaju tako da ne ometaju kretanje vozila i pješaka. Natpisi na
znakovima obavještenja ispisuju se, po pravilu, malim slovima.
2
mogu, s obzirom na smjer odakle prijeti opasnost, biti okrenuti i na drugu stranu.
Znakovi opasnosti imaju oblik ravnostranog trougla čija se jedna strana nalazi u
horizontalnom položaju sa suprotnim vrhom okrenutim naviše.
Osnovna boja znakova opasnosti je bijela, a ivice trougla su crvene. Izuzetno od odredbe
stava 1. osnovna boja znakova opasnosti je žuta, ako se znak odnosi na privremenu
signalizaciju koja se koristi prilikom izvođenja radova na putu. Simboli na znakovima
opasnosti su crne boje.
Stranice ravnostranog trougla znaka za opasnost su duge:
1) na autoputevima, brzim putevima (putevi rezervirani za motorna vozila), na putevima
izvan naselja sa usmjerenim kolovozom sa barem dvije saobraćajne trake za vožnju vozila u
istom smjeru i na putevima izvan naselja, čiji je kolovoz širok 7,0 m i više – 120 cm;
2) na putevima izvan naselja čiji je kolovoz uži od 7,0 m, i na putevima u naseljima – 90 cm;
3) na stazama za bicikle, na putevima na području umirenog saobraćaja i na
nekategoriziranim putevima – 60 cm;
4) kada se upotrebljavaju kao umetnuti znakovi (znak je samo dio sadržine drugog znaka) na
znakovima za usmjeravanje saobraćaja u smjeru vožnje – 45 cm. Ako je potrebno, na
putevima iz tačke 3. prethodnog stava znakovi za opsanost mogu biti sa stranicama trougla od
90 cm. Veličina simbola na znakovima opasnosti mora biti srazmjerna veličini znaka, a
simbol nacrtan tako da se može lako raspoznati.
U pogledu oblika, boje ili dimenzija odstupaju sljedeći znakovi opasnosti, i to:
1) u pogledu oblika:
- znak I-7 (Andrejin krst) koji ima oblik jednog, odnosno dva ukrštena
kraka;
I-7
- znakovi I-8 (približavanje prelazu puta preko željezničke pruge sa branicima ili
polubranicima) i I-9 (približavanje prelazu puta preko željezničke pruge bez branika ili
polubranika), koji su pravougaonog oblika čiju osnovu čini kraća strana;
I-8 I-9
4
2) u pogledu boja:
- simboli znaka I-11(nailaženje na svjetlosne saobraćajne znakove sa trobojnim svjetlima),
koji imaju po vertikalnoj osi crveno svjetlo gore, žuto u sredini, zeleno dole, a pohorizontalnoj
osi crveno svjetlo lijevo, žuto u sredini i zeleno desno;
I-10
3) u pogledu dimenzija:
- znakovi I-7(Andrejin krst) imaju krakove dužine 120 cm i širine 12 cm;
- znakovi I-8(približavanje prelazu puta preko željezničke pruge sa branicima ili
polubranicima) i I-9 (približavanje prelazu puta preko željezničke pruge bez branika ili
polubranika), koji imaju jednu stranu pravougaonika dužine 100 cm, drugu stranu
pravougaonika dužine 30 cm, a kose trake na znaku postavljene pod uglom od 30° širine 8 cm
2.2. ZNAKOVI IZRIČITIH NAREDBI
Znakovi izričitih naredbi su znakovi zabrane, odnosno ograničenja i znakovi obaveze.
2.2.1. Znakovi zabrane, odnosno ograničenja
Znakovi zabrane, odnosno ograničenja su:
znak »ukrštanje sa putem sa prvenstvom prolaza« (II-1), koji označava blizinu raskrsnice na
kojoj vozač mora da ustupi prvenstvo prolaza svim vozilima koja se kreću po putu na koji on
nailazi;
II-1
znak »obavezno zaustavljanje« (II-2), koji označava mjesto pred ulazom u raskrsnicu na kome
je vozač dužan da zaustavi vozilo i ustupi prvenstvo prolaza svim vozilima koja se kreću
putem na koji on nailazi;
5
II-5
Simbol na znaku iz stava 1. ove tačke dat je primjera radi, a stvarna brzina upisuje se prema
okolnostima na putu i potrebama bezbjednosti saobraćaja;
II-6
znak »lanci za snijeg« (II-6), koji označava dio puta na kome motorna vozila, osim motocikla,
moraju na pogonskim točkovima imati propisanu zimsku opremu kad je na kolovozu snijeg;
II-7
znak »staza za bicikliste« (II-7), koji označava stazu kojom se moraju kretati bicikli i bicikli
sa motorom, a po kojoj je zabranjeno kretanje drugim vozilima;
II-8
7
