Republika Ceska

SADRŽAJ



Opste karakteristike..................................................................3



Geografski polozaj....................................................................5



Fizicko-geografske odlike........................................................6



Drustveno-geografske odlike...................................................8



Drzavno uredjenje....................................................................9



Ekonomija..............................................................................12



Saobracaj...............................................................................18



Sudetska oblast......................................................................19



Medjunarodne organizacije...................................................21



Zakljucak...............................................................................21



Literatura................................................................................22

1. OPSTE KARAKTERISTIKE

slika 1 - Ceska na mapi EU i Evrope

Da bih barem malo docarao zemlju koju cu vam u daljem tekstu opisati, reci cu vam samo par
zanimljivosti vezanih za Cesku: to je zemlja kraljeva, dvoraca, piva, zemlja carobne I nedirnute
prirode, zemlja najlepsih devojaka, zemlja ciji je glavni grad Prag, jedno od najposecenijih
turistickih mesta u Evropi I na kraju, ali ne I najmanje vazno, zemlja koja je u zestokom okrsaju
izgubila u Dejvis (Davis) kupu od sampionske reprezentacije Srbije u tenisu 2010. godine.

Najpre bih naveo osnovne podatke vezane za republiku Cesku kako bi vec na samom pocetku
mogli da se upoznamo sa odredjenim podacima I kako bismo na osnovu tih podataka mogli vec
da uporedimo republiku Cesku sa ostalim drzavama sveta.

Sluzbeni naziv: republika Ceska
Lokacija: centralna Evropa
Povrsina: 78.867km

Stanovnistvo: 10 506 813

stanovnika (2010.)

Gustina naseljenosti: 135 st./ km

(2010.)

Glavni grad: Prag (1 179 000 st.)

Klima: Ceska lezi u umerenoj klimatskoj zoni
Jezik: ceski
Drzavno uredjenje: parlamentarna republika
Moneta: ceska kruna
BDP: 254.1mlrd USD (2009.)

Clan EU od 1. januara 2004.

http://www.indexmundi.com/czech_republic/

http://epp.eurostat.ec.europa.eu

HIMNA REPUBLIKE CESKE

Naziv himne je “

Kde domov můj?”

(“

Где ми је дом?”

Tekst himne je iz pozorisnog komada „Fidlovacka“ ciji je autor Jozef Kajetan Til, dok je
melodiju komponovao Frantisek Skroup. Tekst himne sadrzi samo dve strofe, medjutim samo
prva strofa izvodi se kao himna.

2. GEOGRAFSKI POLOZAJ

Republika Ceska nalazi se u samom srcu Evrope. Polozaj drzave uticao je na promenljivu
politiku I ambicije drzave zato sto se nalazi u samom centru evropskog kontinetna, tj. Izmedju
“Istoka” I “Zapada”. Iako ima relativno malu povrsinune I ne izlazi na more, njen polozaj je bio
od strateskog znacaja za velike sile kako bi sirili svoj uticaj u samom srcu kontinenta, gde se
spajaju kontinentalni I trgovacki putevi iz svih delova kontinenta.

slika 4 - drzavne granice

Nalazi se izmedju 48° 33' 09" i 51° 03' 22" severne geografske sirine i 12° 05' 33" i 18° 51' 40"
istocne geografske duzine. Granici se sa cetiri zemlje. Sve zemlje susedi su clanovi EU. Na
zapadu se granici sa Nemackom (810 km), na severu sa Poljskom (762 km), na jugu sa
Austrijom (466km) a na istoku sa Slovačkom (265 km). Najveća udaljenost u republici između
zapada i istoka je 493 km, između severa i juga 278 km. Povrsina zemlje iznosi 78.867km

sto je

priblizno jednako povrsini drzave Srbije, bez autonomne oblasti KiM. Ceska je na

115

. mestu na

svetskoj rang listi po velicini povrsine.

3. FIZICKO-GEOGRAFSKE ODLIKE

RELJEF

slika 5 - reljef

Ceska republika je na prvi pogled podeljena na dva glavna regiona, tj. na dve velike kotline. Na
zapadnom delu nalazi se oblast Bohemija a na istocnom oblasti Moravska I Ceska Slezija.
Izmedju ove dve kotline prostire se Cesko-Moravska visija. Ceska republika je prema svim
granicama okruzena gromadnim planinama, osim na jugo-istoku gde je svojim manjim,
nizijskim predelom otvorena prema Austriji I Slovackoj. Ovaj prolaz zove se I

“Moravska

kapija”

. Planine koje okruzuju Cesku su : Rudne planine na severo-zapadu; Sudetske planine na

severo-istoku; Ceska suma I Sumava na jugo-zapadu, Karpati na krajnjem istoku. Najvisi vrh je
Sneska (

1602

m.n.v.) na Rudnim planinama. Najniza tacka je u dolini reke Labe u blizini granice

Ceske sa Nemackom I iznosi

117

m.n.v. Najduze reke su: Vltava (najduza - 433km), Laba, Odra

I Morava. Na teritoriji Ceske se nalaze tri glavna evropska razvodja (cvor je

Kralicki Sneznik

) i

tu pocinju slivovi Severnog, Baltickog i Crnog mora. Reka Vltava izvire u Ceskoj, na planini
Sumava, prolazi kroz glavni grad drzave, Prag I zatim se uliva u reku Labu. Laba izvire u
Ceskoj, na planini Krkonose, plovi severnim delom drzave I na severo-zapadu prelazi na
teritoriju Nemacke da bi se na kraju ulila u Severno more. Reka Morava izvire u Cekoj, na
planini Kralicki Sneznik, plovi zapadnim delom drzave I uliva se u Dunav na granici Austrije I

http://www.indexmundi.com/czech_republic/

Od ulaska u EU, velike sume novca idu u pravcu investiranja u alternativne izvore energije,
najvise u iskoriscavanje solarne I eolske energije.

4. DRUSTVENO-GEOGRAFSKE ODLIKE

STANOVNISTVO

Po popisu iz 2010. godine u republici Ceskoj zivi

10 506 813

stanovnika

. Prosecna gustina

naseljenosti je

135 st./ km

. Sto se tice rasta stanovnistva, krajem XX I tokom prve dve godine

XXI veka bio je negativan (primer 2001. godina kada je rast stanovnistva iznosio -5.9%). Rast
stanovnistva je narocito bio zapazen 2007. I 2008. godine kada su iznosili 9.1% I 8.3% da bi
2009. iznosio 3.7% sto je vece od proseka EU (2.8%). Za 2010. godinu se procenje pad rasta
stanovnistva na oko -0.1. Etnicka struktura je prilicno homogena, 90% cine Cesi,

Moravci 4%,

Slovaci 2% I mali broj Nemaca, Roma, Madjara, Ukrajinaca I Poljaka. Po proracunima iz
2009. godine na teritoriji Ceske zivelo je blizu 3000 Srba. Cesi se ne mogu bas pohvaliti
svojom religioznoscu posto blizu 60% stanovnistva cine ateisti. Ostatak cine pripadnici
rimokatolicke vere (27%) I mali broj pripadnika protestantske, pravoslavne ili neke druge
vere. Udeo gradskog stanovnistva cini 75% od ukupnog broja stanovnistva. Ceska zaostaje
po pitanju obezbedjivanja socijalne zastite stanovnistva (18.6% BDP-a) u odnosu na prosek
EU (26.2% BDP-a). Razvijene zemlje kao sto su Francuska, Svedska, Belgija, Danska
izdvajaju 30% svog BDP-a na obezbedjivanje socijalne zastite stanovnistva. Obezbedjivanje
socijalne zastite po glavi stanovnika u Ceskoj iznosi 3718.8 €, prosek EU je 6521.8 €.
Zvanican jezik je ceski. Cesi spadaju u obrazovan narod, 99% ljudi je pismeno. Polno-
starosna struktura stanovnistva, prema izvorima iz 2010. godine pokazuje da mlado
stanovnistvo, do 14 godina cini 13.6%, stanovnistvo srednjeg doba, od 15 do 64 godina cini
71%, dok starije stanovnistvo, preko 65 godina cini 15.4% ukupnog broja stanovnika.
Prosecan zivotni vek zene je 80 godina, a muskarca 74 godine. Prosecna starost ceskog
naroda je 40.4 godina. Muska populacija je za nijansu brojnija u kategorijama stanovnistva
mladog I srednjeg doba, medjutim, zenska populacija je znatno brojnija u kategoriji
stanovnistva preko 65 godina.