Srednja škola “Sveti Nikola”
Novi Sad
Izrada radnog zadatka na maturskom ispitu
oktobar 2016/2017.
Predmet: REGULISANJE SAOBRAĆAJA
Tema: SAOBRAĆAJNI ZNAKOVI
Vanredni učenik
Goran Mitrović
primenu boja, i bili su svrstani u tri grupe:
znakovi opasnosti,
znakovi koji propisuju-naređuju,
znakovi koji obeležavaju.
2. PODELA SAOBRAĆAJNIH ZNAKOVA
Saobraćajni znakovi su postavljeni tako da učesnici u saobraćaju mogu na
vreme i lako da ih uoče danju i noću i da blagovremeno postupe u skladu sa njihovim
značenjem. Po pravilu, saobraćajni znakovi se postavljaju sa desne strane u smeru
kretanja vozila, ali ako konfiguracija terena i drugi uslovi vidljivosti to nalažu, mogu
se postaviti i s leve strane, a mogu biti postavljeni i iznad kolovoza – viseći
saobraćajni znakovi. Jedan isti saobraćajni znak može biti ponovljen više puta, radi
potpunijeg i postupnog obaveštenja učesnika u saobraćaju, o potrebi smanjenja
brzine, na primer, ako postoji neka veća opasnost na putu, ako uslovi terena ne
omogućavaju postavljanje znaka na propisanom rastojanju i slično. Ipak, preterano
veliki broj saobraćajnih znakova može imati suprotan efekat od željenog. Naime, ako
vozač mora često da skreće pogled sa pravca kretanja kako bi primio poruke znakova,
njegova pažnja će oslabiti, a to može biti opasno, naročito pri većoj brzini kretanja. S
druge strane, često postavljanje saobraćajnih znakova, a naročito s obzirom i na druga
obaveštenja – reklame i slično, ni estetski ne deluje privlačno.
Najčešća podela saobraćajnih znakova je prema:
funkciji znakova,
značenju znakova,
stepenu standardizacije,
stalnosti informacija i
načinu izrade.
Podela saobraćajnih znakova
prema funkciji
utemeljena je u evropskoj
Konvenciji o putnoj signalizaciji, a slična podela je prihvaćena i u okviru standarda u
našoj zemlji. Prema funkciji, saobraćajni znakovi se dele na sledeće grupe:
▪
znakovi opasnosti,
▪
znakovi za regulisanje prvenstva prolaza,
▪
znakovi za obeležavanje prelaza saobraćajnica i pruga u nivou,
▪
znakovi zabrane (ograničenja),
▪
znakovi obaveza,
▪
znakovi obaveštenja,
4
▪
znakovi zaustavljanja i parkiranja i
▪
dopunske table.
Podela
prema značenju znakova
je najviše primenljiva i prepoznatljiva u
svakodnevnoj upotrebi. Ova podela je verifikovana Zakonom o osnovama
bezbednosti saobraćaja na putevima i Pravilnikom o saobraćajnim znakovima na
putevima. Prema značenju, saobraćajni znakovi se dele na:
znakove opasnosti,
znakove izričitih naredbi (zabrane, ograničenja i obaveza),
znakovi obaveštenja i
dopunske table.
Postoji sličnost između funkcionalne i podele prema zanačenju. Funkcionalna
podela je detaljnija, a podela prema značenju povezuje značenje saobraćajnih znakova
sa njihovim oblikom.
Saobraćajni znakovi su standardizovani. Standardizacija se odnosi na oblik,
veličinu, simbole, natpise i boje znakova.
Prema stepenu standardizacije,
saobraćajni
znakovi se mogu grupisati u:
potpuno standardizovane znakove,
delimično standardizovane znakove i
nestandardizovane znakove.
Kod delimično standardizovanih znakova simboli i natpisi se oblikuju prema
potrebi (npr. određeni znakovi putokazne signalizacije). Nestandardizovani znakovi
najčešće se sreću u domenu tzv. pešačke signalizacije i ostalih specifičnih formi
signalizacije. Standardima se utvrđuju opšti zahtevi za izradu i ispitivanje
saobraćajnih znakova.
Prema stalnosti informacija
imamo:
signalizaciju sa stalnim sadržajem znakova i
signalizaciju sa promenljivim sadržajem znakova.
Danas je najšire u upotrebi signalizacija sa stalnim sadržajem znakova, dok
signalizacija sa promenljivim sadržajem znakova sve više zauzima svoje mesto u
okviru vertikalne signalizacije.
5
