Savremeni terorizam

UNIVERZITET U SARAJEVU

FAKULTET ZA KRIMINALISTIKU,
KORIMINOLOGIJU I SIGURNOSNE
STUDIJE
.

DIPLOMSKI RAD

Savremeni terorizam

Student: Mentor:

Alen Kozić doc.dr.Jasmin Jahić

Sarajevo, 2016

SADRŽAJ:

UVOD

...............................................................................................................................................................3

1. S

AVREMENI

TERORIZAM

NASILJE

.............................................................................................................................5

2. D

EFINICIJA

SAVREMENOG

TERORIZMA

......................................................................................................................10

3. N

ASTANAK

SAVREMENOG

TERORIZMA

.....................................................................................................................11

4. U

ZROCI

SAVREMENOG

TERORIZMA

..........................................................................................................................13

4.1. Objektivni uzroci terorizma.....................................................................................................................13
4.2. Subjektivni uroci terorizma......................................................................................................................14

5.K

LASIFIKACIJA

SAVREMENOG

TERORIZMA

...................................................................................................................15

6. S

EPARATISTIČKO

SECESIONISTIČKI

TERORIZAM

...........................................................................................................16

7. S

PIRALA

SAVREMENOG

GLOBALNOG

TERORIZMA

.......................................................................................................19

8. V

EZA

IZMEĐU

ORGANIZOVANOG

KRIMINALITETA

TERORIZMA

.....................................................................................20

9. S

UPROSTAVLJANJE

TERORIZMU

OTKLANJANJE

UZROKA

................................................................................................21

ZAKLJUČAK

......................................................................................................................................................24

LITERATURA

....................................................................................................................................................25

Uz stalnu primjenu novih, različitih metoda i oblika djelovanja,

međunarodnim   terorizmom   postižu   se,   naizgled,   potpuno   suprotni   efekti:
očekuje   se   da   će   se   problemi   koji   su   izazvali   terorizam   riješiti   većom
demokratizacijom, ublažavanjem ili uklanjanjem socijalno-političkih uzroka koji
vode ka njegovom  obnavljanju, ali  i  da se pojačanom represijom, gušenjem
osnovnih građanskih prava ili uvođenjem vanrednog stanja (uvođenje državnog
terorizma protiv terorizma) može otkloniti terorizam.

U prvom slučaju, ukoliko primoraju vlast na demokratizaciju uslova

života u jednom društvu i na rješavanje pojedinih pitanja za koja su teroristi
zainteresovani, oni postižu, djelimično ili potpuno, ciljeve svoje aktivnosti. U
drugom   slučaju,   ukoliko   se   politička   reakcija   države   ispolji   kroz   pojačanu
kontrolu i prinudu, narušiće se međunarodni ugled zemlje i moguće je njeno
izolovanje   u   međunarodnoj   zajednici,   što   je,   takođe,   ostvarenje   djela   ciljeva
planera terorizma. U tom slučaju, teroristička aktivnost u takvoj zemlji, posebno
ako   stratezi   terorizma   uspiju   da   pred   svjetskim   javnim   mnjenjem   zamijene
uzroke   i   posljedice,   dobija   privid   borbe   za   progresivnu   promjenu   društva   i
uslova života svake pojedine individue u tom društvu.

Na osnovu navedenog, jasno je da nosioci terorizma, prvenstveno

posredstvom ofanzivne strategije, odnosno terorističke agresije, pokušavaju da
od žrtve (objekta napada) iznude političke ustupke. U većini slučajeva, ispoljena
teroristička   agresija   pokreće   odbrambeno-zaštitni   mehanizam   napadnutog
objekta, to jest, dolazi do neoružanog i sukcesivno oružanog, a u određenim
okolnostima, i masovnog oružanog sukoba između agresora i branioca. Prema
tome, terorizam nije samo najgrublji oblik nasilja, kako se smatra i terminološki
označava,   već   planski,   sveobuhvatan   i   kontinuirani   sukob,   najčešće   između
država   i   pojedinih   ili   grupa   država   protiv   šire   organizovane   terorističke
organizacije, u kome napadač, usklađenim neoružanim delatnostima i oružanim
aktivnostima,   nastoji   da   kod   napadnutog   izazove   strah   zbog   kojeg   će   ovaj
pristati na političke ustupke, odnosno na potčinjavanje svoje volje napadaču.

1. Savremeni terorizam i nasilje

Pojam nasilja ima istorijsku prirodu. U modernom dobu on se određuje u

odnosu prema osnovnim ljudskim i građanskim pravima koja su proklamovana u
Francuskoj građanskoj revoluciji i koja predstavljaju osnov modernog
humanizma.

U konkretnom smislu, priroda vladajućeg poretka uslovljava prirodu

vladajućeg nasilja. U liberalnom kapitalizmu vladajuće nasilje zasnivalo se na
principu bellum omnium contra omnes.

U monopolističkom kapitalizmu

vladajuće nasilje zasniva se na principu „Uništi konkurenciju!“

. U njemu ne

dominira borba između građana, koji su svedeni na atomizovane privatne
subjekte, već borba između mamutskih korporacija. Savremeno vladajuće nasilje
uslovljeno je time, da je kapitalizam postao totalitarni poredak destrukcije. Ono
ima destruktivni i totalitarni karakter.

Istorijski gledano, nasilje ima emancipatorsku dimenziju. Polazeći od

Američke i Francuske građanske revolucije, Marks je došao do zaključka da je
„sila babica istorije“. U vrijeme nastanka kapitalizma, građanski teoretičari su
insistirali na pravu suprotstavljanja vladajućem nasilju, uključujući i oružanu
borbu. Lok i Kant smatraju da slobodni građani nemaju samo pravo da se
suprotstave nasilju koje ugrožava njihovu slobodu, već da je suprotstavljanje
nasilju njihova najvažnija građanska obaveza.

Za Njegoša, „tiranstvu stati nogom za vrat je ljudska dužnost najsvetija“.

Lenjin na tragu emancipatorskog nasleđa građanske misli dolazi do teorije o
„neopravdanim“   (osvajačkim)   i   „opravdanim“   (slobodarskim)   ratovima.   U
Marksovom shvatanju proleterske revolucije nasilje nije cilj, već je sredstvo za
obračun   s   kapitalističkom   tiranijom.   Razvojem   političkih   institucija,
revolucionarno nasilje postaje samo jedno od mogućih sredstava za ukidanje
kapitalizma. Što se tiče Engelsovog zalaganja za „diktaturu proletarijata“, ono je
besmisleno,   jer   nakon   (istinske)   socijalističke   revolucije   neće   biti   klasa   već
samo slobodnih ljudi koji žive od svoga rada.

U savremenom svijetu nasilje koje je usmjereno protiv kapitalističkog

poretka i savremenog imperijalizma dobija oznaku „terorizam“.

Rukovodeći se

klasnim i kolonijalnim principom, ideolozi kapitalizma ne prave razliku između
borbe za slobodu i terorizma, tačnije, oni svode borbu radnika protiv kapitalizma
i borbu porobljenih naroda protiv imperijalizma na „terorizam“. U osvojenim
zemljama kolonijalni zavojevači borce protiv kolonijalnog jarma nazivaju
„banditima“, „ubicama“, „monstrumima“…

Pojam „terorizam“ objedinjuje u sebi tradicionalne kvalifikacije boraca

protiv klasnog poretka i kolonijalizma. Istovremeno, on podrazumijeva i

ulaznica za „rajske vrtove“.

Terorizam koji je zaodjenut velom religioznog

fanatizma zasniva se na anti-egzistencijalnom nihilizmu.

Međutim, samo naivan

čovek može da vjeruje da će iskorjenjivanjem religije biti iskorijenjeno nasilje.

Preko 99% mladih „terorista“ nije pročitalo ni jednu knjigu religioznog

sadržaja koje Mišel Onfre, u Ateološkoj raspravi, proglašava za izvor njihovog
nasilništva. Istovremeno, gotovo svim „teroristima“ na Zapadu glavna duhovna
hrana su proizvodi kapitalističke industrije zabave: holivudski filmovi,
kompjuterske „igrice“ i sportske predstave u kojima je nasilje dobilo
spektakularnu dimenziju.

Onfre „previđa“ najvažnije: nasilništvo mladih je uslovljeno prirodom

vladajućeg poretka i njihovim položajem u društvu.

Ono je posljedica toga što

su mladi, pogotovu oni koji žive u getima, svedeni na „prljavu“ radnu snagu i
„huligane“. Onfreova namjera je očigledna: prebacujući odgovornost na religiju,
on lišava vladajući kapitalistički poredak odgovornosti za sve veće nasilje u
društvu. Istovremeno, on ne pravi razliku između nasilničkog karaktera i
nasilničke svijesti. Isto tako, on ne pravi razliku između nasilništva mladih kao
imitiranja modela ponašanja i nasilništva kao izraza nezadovoljstva postojećim
svijetom.

Destruktivno ponašanje mladih je na kapitalistički način degenerisani

oblik ispoljavanja njihovog opravdanog nezadovoljstva svojim životom i
svijetom u kome žive.

Onfre, poput vladajućih religija, prikriva pravu prirodu

monopolističkog kapitalizma i poseže za „antropološkim argumentom“ koji drži
čovjeka u socijalno-darvinističkoj ravni koja je karakteristična za liberalni
kapitalizam.

Onfreu ne pada na pamet da ukaže na to, da se država i pravni sistem, kao

i   druge   institucije   kapitalističkog   društva,   ne   suprotstavljaju   nasilju,   već   su
regulativni   mehanizmi   kapitalizma   kao   nasilničkog   (destruktivnog)   poretka.
Tipičan   primjer   su   pravila   fair-playa   u   sportu.   Pod   “nasiljem   u   sportu”
podrazumeva   se   ono   ponašanje   koje   prekoračuje   pravilima   utvrđene   granice
„sportske borbe“. Nije nasilje ukoliko bokser, „na propisani način“, udarcem u
glavu usmrti svog „protivnika“, ali je nasilje ukoliko ga nogom udari u zadnjicu.
U   prvom   slučaju,   biće   proglašen   „šampionom“;   u   drugom   slučaju,   biće
diskvalifikovan.   Nasilje   nije   ono   ponašanje   koje   ugrožava   slobodu   i   život
čoveka,   već   vladajući   poredak.

Sport je spektakularna reklama destruktivnog

nasilja i kao takav je poziv na nasilje.

„Vrhunski sportisti“, koji se služe

najgorim oblicima destruktivnog nasilja, postali su „idoli“ mladih. Sportom se
uništavaju međuljudski odnosi koji se zasnivaju na solidarnosti i vizionarska
svest i mladi bivaju uvučeni u kapitalističku vrijednosnu i životnu sferu. Nije
slučajno

što

sport

najmilije

čedo

kapitalizma.

„Borba protiv terorizma“ je ideološka maska sa kojom nastupa američki

imperijalizam, koja odgovara nacističkoj „borbi protiv judeo-boljševizma“ koja
je bila pokriće za uništenje Jevreja i Slovena i za osvajanje „životnog prostora“