SADRŽAJ
UVOD
...............................................................................................................................3
1.SEGMENTACIJA GLOBALNOG TRŽIŠTA
........................................4
2.KRITERIJUMI ZA MEĐUNARODNU TRŽIŠNU
SEGMANTACIJU
..................................................................................................... 5
2.1.
GEOGRAFSKA SEGMENTACIJA
..............................................................5
2.2.
DEMOGRAFSKA SEGMENTACIJA
..........................................................6
2.2.1. BROJ STANOVNIKA.................................................................................6
2.2.2. STAROSNA STRUKTURA STANOVNIŠTVA........................................7
2.3.
EKONOMSKA SEGMENTACIJA
..............................................................8
2.4.
PSIHOGRAFSKA SEGMENTACIJA
.........................................................9
3.PRAVILA SEGMENTACIJE
........................................................................11
4.FAZE SEGMENTACIJE
..................................................................................11
5.RACIONALNE PRETPOSTAVKE SEGMENTACIJE INO –
TRŽIŠTA
...................................................................................................................... 12
6.ZNAČAJ SEGMENTACIJE GLOBALNOG TRŽIŠTA
.................14
ZAKLJUČAK
.............................................................................................................18
LITERATURA
.......................................................................................................... 21
UVOD
Segmentacija tržišta je eminentno marketinška tehnika uspešnom pristupu tržištu sa
stanovišta preduzeća bilo da je reč o domaćem ili, pak, međunarodnom marketingu. I u
literaturi ali i u praksi u priličnoj meri su prihvaćeni konvencionalni kriterijumi realizacije po
metodologiji segmentacije koji se uglavnom svode na regionalne, profitne, robne, finansijske ili
slične karakteristike po kojima se vrši segmentacija tržišta radi stvaranja odgovarajućih tržišnih
segmenata za konkretne potrebe konkretnog preduzeća.
Segmentacija tržišta
je proces podele tržišta na posebne delove ili grupe, a prema
izvesnim zajedničkim kriterijumima sa ciljem stvaranja dovoljno homogenih segmenata unutar
grupe, a međusobno različitih. Segmentacija
tržišta
je proces podele tržišta na određen broj
relativno homogenih celina koje imaju slične interese prema proizvodu, tj. pokazuju odredene
sličnosti u ponašanju.
Praktična korist
segmentacije tržišta za proizvođača leži u činjenici da će prodati više
proizvoda, što ih bolje prilagodi potrebama, zahtevima i kupovnoj moći potrošača. To bi
zahtevalo individualno poznavanje svakog pojedinačnog potrošača što je neizvodljivo. Zato
treba nastojati da se sprovede takva segmentacija koja omogućava grupisanje potrošača /
kupaca koje povezuju zajedničke osobine.
2
2.KRITERIJUMI ZA MEĐUNARODNU TRŽIŠNU
SEGMANTACIJU
Kriterijumi za međunarodnu tržišnu segmentaciju su mnogobrojni. Najčešće se posebno
posmatraju za potrošna dobra, a posebno za proizvodna dobra. U okviru potrošnih dobara
uglavnom se koriste sledeće osnove za segmentaciju: geografska lokacija, socioekonomski
status (uzrast, pol, dohodak, obrazovanje, veličina porodice, profesija i sl.); kultura je bitan
kriterij u međunarodnom marketingu (jezik, rasa, religija, običaji, predrasude, odnos prema
stranim proizvodima), ponašanje u kupovini (tj. segmentacija na osnovu zajedničkih faktora
odlučivanja u kupovini) i sl. Kod proizvodnih dobara se najčesće koriste sledeći kriterijumi:
vrsta krajnjeg korisnika (državno, privatno, multinacionalno ili društveno preduzeće kao
kupac), vrsta industrijske delatnosti, veličina korisnika, poslovna praksa, geografska lokacija i
sl. Pored tih opštih kriterija vremenom se stvorio i jako veliki broj drugih specifičnih kriterija
vezanih za ponašanje i navike kupaca, njihove motive, njihov stil i način života, njihova
očekivanja i statusni karakter i slično
2
.
Segmentacija globalnog tržišta se može izvršiti i na osnovu jedne ili više sledećih
varijabli: geografskih, demografskih, ekonomskih i psihografskih.
2.1.GEOGRAFSKA SEGMENTACIJA
Pristupačan način za grupisanje država jeste njihova klisifikacija prema regionalnim
oblastima. Brojne multinacionalne kompanije organizuju svoje poslovanje u regionima kao što
su Zapadna Evropa, Latinska Amerika, Daleki Istok, Srednji Istok i Afrika. Geografsko
grupisanje zamalja ima nekoliko prednosti. Prvo, geografska blizina olakšava upravljanje
poslovanjem u grupisanim zemljama. Na primer, poslovanjem u svim zamljama Laitinske
Amerike može se upravljati iz regionalnog centra u Brazilu. Transport i kominikacije je lakše
sprovoditi na regionalnoj osnovi (zamislite teškoće zbog ignorisanja geografske blizine –
2
Rakita B.,
Međunarodni marketing
, Ekonomski fakultet, Beograd, 2005 str. 134
4
pretpostavimo da je polazeći od određene osnove za grupisanje zemalja, Argentina povezna sa
Italijom, Španijom i Novim Zelandom, A Brazil sa Južnom Korejom, Tajvanom i Indijom).
Države u istom geografskom regionu često imaju zajedničke karakteristike kulture.
Sledeći faktor koji podržava regionalnu klasifikaciju zemalja jeste organizovanje zemalja u
trgovinskim grupama, kao što su EU, MERCOSUR i NAFTA.
Uprkos navedenim razlozima geografsko grupisanje zemalja radi formiranja tržišnih
segmanata nije uvek povoljno. Geografska blizina ne garantije automatski iste tržišne
mogućnosti za međunarodno poslovanje. Na primer, Meksiko je geografski posmatrano deo
istog kontinenta kao i SAD i Kanada, međutim, Meksiko se značajno kulturno i ekonomski
razlikuje u odnosu na druge dve zemlje.
2.2.DEMOGRAFSKA SEGMENTACIJA
Demografska segmentacija se zasniva na merljivim karakteristikama stanovništva, kao
što su broj stanovnika, starosna, polna i obrazovna struktura i zanimanje. Brojni demografski
trendovi – manji broj bračnih parova, manji broj dece, menjanje uloge žene, veći prihodi i
životni standard, upućuju na pojavu globalih segmanata
3
.
2.2.1. BROJ STANOVNIKA
Broj stanovnika na određenom tržištu je jedno od osnovnih pokazatelja veličine i
potencijala tržišta. Svetsko stanovništvo pokazuje “eksplozivan rast”. Slika br. 1 pokazuje
očekivani porast stanovnika u svetu u svim regionima, izuzev Evrope ( do 2050. u odnosu na
2008. godinu). Prema procenama u zamljama u razvoju u Africi i Aziji biće ostvareno oko 90
posto od ukupnog povećanja svetskog stanovništva do 2050. Godine. Osim nevedenih procena,
od razvijenih zemalja, predviđa se značajan porast broja stanovnika samo u SAD, kao rezultat
doseljavanja stanovnika i veće stope nataliteta ( u odnosu na druge razvijene zemlje).
3
Rakić B., Rakić M.,
Međunarodni marketing-treće izdanje
, Megatrend univerzitet, Beograd, 2007, str. 53
5
