Senzori u autoindustriji

VISOKA TEHNIČKA ŠKOLA STRUKOVNIH STUDIJA

NOVI BEOGRAD

Studijska grupa:

Kompjuterski mašinski sistemi

Modul:

Projektovanje i modeliranje

SENZORI U AUTOINDUSTRIJI

-Seminarski rad-

Student: Mentor:

Petrović Petar 256/15 dr Nada Ratković Kovačević

Beograd,mart 2019.

Rezime

Senzori predstavljaju 'čula' svakog mehatroničkog sistema. Svaki mehatronički sistem obavezno
uključuje senzorsku, upravljačku i aktuatorsku jedinicu.U takvom sistemu, senzorska jedinica
ima zadatak da informiše kontrolnu jedinicu o tome šta se trenutno događa u sistemu. Na
osnovu tih informacija i željenog ponašanja sistema kontrolna jedinica daje zadatke aktuatorskoj
jedinici o tome koje aktivnosti je potrebno preduzeti tako da bi stvarno ponašanje sistema bilo
što bliže (ili ako je moguće indentično) željenom ponašanju.

Postoji mnogo načina na koji se može realizovati senzor neke fizikalne veličine. Na primjer, za
mjerenje ugla zakretanja možemo koristiti ili potenciometar ili optički enkoder. Koji od njih
koristiti to zavisi od konkretnog sistema gdje se senzor koristi i od uslova ekspolatacije sistema i
senzora.

U ovom seminarskom radu akcenat će biti stavljen na ulogu senzora u autoindustriji.
Konkretno biće bisano o kontrolnoj jedinici motora i senzorima sistema.

Ključne reči: Senzori, autoindustrija,

1. UVOD

   Modernizacija automobilske industrije, privlaci tehnologije  koje pomazu vozacu,
povecavajuci sigurnost, udobnost i efikasnost saobracaja. Na nasim prostorima tj. prostorima
bivse Jugoslavije, je doslo do jako velikog broja uvoza automobila sa sistemima elektronskog
ubrizgavanja. Da bi se otklonili kvarovi na takvim automobilima, potrebno je dosta znanja.
Serviseri imaju problem i prilikom nabavke dijagnosticke opreme, upravo zbog malog broja
dostupnih informacija. Zbog  toga se  cesto  mogu cuti komentari da se  ovakvi tipovi
motora ne popravljaju , da je to   “

crna kutija

” i slicno. Radnici u servisima su navikli da motore

podesavaju “

na uvo”

, sto je danas zaista nemoguce, pogotovo ako znamo da skuplji

automobili danas imaju najmanje trideset razlicitih elektronskih podsistema u vozilu.
Kompjuterska dijagnostika je realnost, a bezicna dijagnostika unutar ovlastenih servisa je, u
nekim slucajevima dostupna i kod nas. Popravka vozila danas zahtjeva nove sofisticirane
alate, a popravka se vise ne moze zamisliti bez odgovarajuceg dijagnostickog uredaja.

1.1.

Istorijski pregled

Nekoliko godina prije drugog svjetskog rata, Njemacka je angazovala

Roberta

Boscha

i njegovu kompaniju na razvoju sistema za ubrizgavanje goriva na avionima.

Jedan od prvih koji su imali taj sistem je poznati lovac

,Mesersmit ME 109".

Saveznici

su  za  to  vrijeme, pokusavali  da  ovaj  sistem   razrade   na  svojim   tenkovima.   Nakon   rata
avio   industrija   se okrenula    mlaznim    motorima   i   napustila    klipne    motore.    Auto-
industrijom    su   vladali karburatori.

Prema podacima

BMW-a (Bayerische Motoren Werke),

prvi industrijski

primjenjen elektronski sistem za ubrizgavanje goriva je bio

DME (Digital Motor

Elektronic)

i to 1979 godine, na modelu

BMW 633 Csi

. Zapremina motora je bila 3210

kubnih centimetara, a DME sistem  se  koristio  na  svim  automobilima  serije  sest.   Drugi
znacajan  pomak  se  desio  1986 godine,  uvodenjem DMEIII  sistema,  sa  preko  30  senzora
koji  prate  rad  motora.  Za  svakog proizvodaca  automobila  se  ovi  podaci  razlikuju   ali
mozemo  rei  da  su  osamdesete  oznacile prekretnicu u auto-industriji, na polju primjene
elektronike.

2. KONTROLNA JEDNICA MOTORA I SENZORI SISTEMA

Kod automobila novije generacije neophodan je sistem koji ce davati informacije o radu
motora a takode je neophodno da imaju prikljucak za dijagnostiku.

2.1.

Osnovne funkci e kontrolne jedinice

Sa obzirom da proizvodaci imaju razlicite oznake za slicne sisteme, usvojicemo
oznaku

ECU (Electronic Control Unit)

koja oznacava 'Kontrolnu jedinicu motora',

odnosno motor koji posjeduje elektronsko upravljanje i nadzor .

Na slici I. prikazana je

kontrolna jedinica motora.

Slika 1. Kontrolna jedinica motora

ECU je mikroprocesorski  sistem koji upravlja pripremom gorive smjese, paljenjem smjese,
nadgleda sastav izduvnih  gasova i obavlja brojne  druge  funkcije  (ako su  na automobilima
ugradeni sistemi  protiv blokiranja tockova, proklizavanja, vazdusni jastuci i slicno). EC
takode prikuplja podatke za  racunar, na cijem ekranu mozemo procitati prosjecnu
potrosnju goriva, kilometrazu koju mozemo preci sa preostalim gorivom, prosjecnu brzinu,
vanjsku temperaturu i slicno.