Naziv djela
SIMPTOMI I UZROCI KRIZE PREDUZEĆA
U
BOSNI
I
HERCEGOVINI
Autor
dr.
sc.
Senad
SOFTI]
Izdava~
Ekonomski fakultet u Sarajevu
Za izdava~a
Prof. dr. sc. Veljko TRIVUN, dekan
Recenzenti
Dr. sc. Hasan MURATOVIĆ, professor emeritus
Prof. dr. sc. Nidžara OSMANAGIĆ BEDENIK
Lektor
Edina
MEHINAGIĆ,
prof.
Design&DTP
Adis
DUHOVI],
prof.
[tampa
Premier
Febeco,
Mostar
Godina izdanja
2011.
godina
Tira`
300
primjeraka
CIP - Katalogizacija u publikaciji
Nacionalna i univerzitetska biblioteka
Bosne i Hercegovine, Sarajevo
4
P
REDGOVOR
kriznog komuniciranja, kriznog menadžmenta, kao i koncepata izlaska
iz krize poslovanja. S druge strane, sagledavanje dimenzija krize predu-
zeća u Bosni i Hercegovini vršeno je na bazi empirijskog istraživanja,
sa akcentom na identifi kaciji i rangiranju ključnih simptoma i uzroka
krize, te mogućih pravaca i načina izlaska iz krize. Za potrebe ovog rada
prezentirani su rezultati cjelovitog istraživanja krize preduzeća u Bosni
i Hercegovini, koje je obuhatilo veliki broj preduzeća iz cijele Bosne i
Hercegovine i njihovo poslovanje u periodu od 2006. do 2009. godine.
Djelo predstavlja pokušaj da se ukaže na važnost pozitivnog utjecaja
provođenja kriznog menadžmenta na prevenciji i ublažavanju nega-
tivnih posljedica krize preduzeća kod nas i da se potiče pisana riječ u
većem obimu nego do sada.
Rad je koncipiran kao priručnik i udžbenik. Priručnik će moći poslu-
žiti menadžerima da se upoznaju sa teorijskim postavkama fenomena
krize preduzeća i kriznog menadžmenta koja mogu, zajedno sa rezulta-
tima istraživanja, poslužiti kao osnova za obradu konkretnih poslovnih
situacija/slučajeva u vlastitom preduzeću. Kao udžbenik namijenjen je
studentima Ekonomskog fakulteta, Sarajevu, gdje se ta materija predaje
u okviru predmeta Krizni menadžment (I ciklus) i Krizni menadžment
i konsolidacija kompanije, na II ciklusu studija na smjeru Menadžment
i organizacija. Rezultati ovog istraživanja će, takođe, biti od značaj-
ne koristi i za one koji se bave znanstvenim proučavanjima kriznog
menadžmenta.
Sve konstruktivne kritike, prijedozi i dopune pridonijet će da budu-
će izdanje na ovu temu bude sadržajnije i za studente i menadžere
prihvatljivije.
Zahvale
Zadovoljstvo mi je da uputim izraze najdublje zahvalnosti i poštovanja
svima koji su na bilo koji način pridonijeli u ostvarenju ovog istraživa-
nja. Njihove ideje i prijedlozi značajno su poboljšali ovu mongrafi ju.
Izuzetno se zahvaljujem profesoru emeritusu dr. sc. Hasanu Muratovi-
ću, mome mentoru i profesorici dr.sc. Nidžari Osmanagić Bedenik sa
Ekonomskog fakulteta Sveučilišta u Zagrebu, koji su poticali rasprave
o istraživanju fenomena krize preduzeća na moje i njihove inicijative i
ideje. Čast mi čini i njihov pristanak da recenziraju ovu monografi ju.
Posebnu zahvalnost dugujem onima koji su izravno ili neizravno prido-
nijeli kvaliteti ove monografj e: Prof. dr. sc. Aziz Šunje, Prof. dr. sc Zijada
Rahimić, Prof. dr sc. Emir Kurtović, Doc. dr. sc. Emina Resić, Dr. sc.
Vojimir Radoičić. Njihova kolegijalnost i prijateljstvo su mi bili izdašni
izvor podrške.
Posebno mi je drago da je Ekonomski fakultet Univerziteta u Saraje-
vu imao razumijevanja za ovaj rad i omogućio štampanje ove, po mom
mišljenju, važne materije.
Kao i uvijek, najviše sam zahvalan mojim roditeljima, supruzi, kćerki i
sinu, kojima posvećujem ovu monografj u.
Sarajevo, januar 2011.
Doc. dr. sc. Senad Soft ić
SADRŽAJ
PREDGOVOR
.......................................................................................................................
3
1. UVOD
................................................................................................................................
11
1.1. Problem i predmet istraživanja
..............................................................................
13
1.2. Ciljevi i hipoteze istraživanja
.................................................................................
16
1.3. Metodologija istraživanja
........................................................................................
17
2. POJAM I KARAKTERISTIKE KRIZE PREDUZEĆA
..................................
19
2.1. Pojam krize poslovanja preduzeća
........................................................................
23
2.2. Karakteristike krize preduzeća
..............................................................................
29
2.3. Razlikovanje (distinkcija) pojma krize preduzeća
............................................
31
2.3.1. Konfl ikti ...........................................................................................................
32
2.3.2. Smetnje (poremećaji)
....................................................................................
34
2.3.3. Katastrofe
.........................................................................................................
35
2.3.4. Rizici
.................................................................................................................
36
2.3.5. Ostali pojmovi slični krizi
...........................................................................
37
3. TOK I VRSTA KRIZE POSLOVANJA
................................................................
39
3.1. Tok krize poslovanja preduzeća
.............................................................................
41
3.1.1. Razvojni ciklus preduzeća/organzacije
......................................................
41
3.1.2. Procesi krize preduzeća
................................................................................
48
3.1.2.1. Simplifi cirani prikazi toka krize
...................................................
49
3.1.2.2. Prikaz kriznog procesa prema vremenskom periodu
i postizanju ciljeva
...........................................................................
51
3.1.2.3. Faze procesa krize preduzeća
........................................................
53
3.1.3. Kombinacija modela procesa kriza
.............................................................
62
3.1.4. Savremeni modeli faza krize preduzeća ....................................................
67
