Milorad Radovanović,

Spisi iz sintakse i semantike

1. O

kondenzaciji rečenice

kao jezičkom postupku

Pojam sintaksičke kondenzacije u lingvističku nauku dvadesetog vijeka uveli su češki lingvisti
(Pražani). U novije vrijeme o ovim pitanjima van Čehoslovačke teorijski je raspravljala M. Ivić, a
srodnim pojavama u jeziku, bez eksplicitnog korespondiranja s praškom tradicijom razmišljanja o
rečeničnoj kondenzaciji, bavili su se i neki evropski lingvisti, pišući, zapravo o pojmu

lingvističke

transpozicije

(Martinet, Bally, Frei i dr.), o

lingvističkoj implicitnosti

(Medinskaja), o

prosentencijalizatorima i nominalizacijama

u jeziku (Hjelmslev, Wells, Pap, Suhotin, Topolinska i dr.)

Sasvim nezavisno od teorijskih razmatranja Pražana o pojavama srodnim rečeničnoj kondenzaciji
raspravljaju i teoretičari generativističke lingvističke orijentacije, u okviru diskusije o pojavama

komplementizatora

(Katz, Postal, Menzel i dr.),

o presupozicijama

(Cooper, Wilson, Katz, Kempson) i

nominalizacijama

u jeziku (Chomsky, Lees, Menzel).

Serbokroatistika tek u novije vrijeme dolazi u dodir s teorijskim pitanjima ove vrste, pa i sa pojmom
rečenične kondenzacije.
Rečenična kondenzacija definiše se kao pojavljivanje nerečeničnih sredstava (tj. sredstava bez
predikacije u finitnom glagolskom obliku) u funkciji saopćavanja rečeničnog sadržaja.
Rečenična kondenzacija se pojavljuje zasnovana na dvije vrste odnosa:
1. Površinska, nerečenična predikacija, predstavljena rečeničnim kondenzatorom, neposredno je
derivirana iz odgovarajućeg dubinskog semantičkog ekvivalenta, predikata u finitivnom glagolskom
obliku. To su

verbidi

, infinitiv

participi

(Poče plakati [ Da plače]; Sjedio je ćuteći [Pri tom je ćutao]);

deverbativne imenice

engleski gerund

(Poginuo je zbog nepažnje [Zato što nije pazio]); obično

zaboravljeni

deverbativni prilozi

(Stajao je nepomično [Pri tom se nije micao]);

deverbativni pridjevi

(Uspjeh je postignut povećanom produktivnošću [Tako što se povećala produktivnost]);

deadjektivne

imenice

(Vjerujem u realnost telepatije [Da je telepatija realna]).

2. Površinska, nerečenična kondenzacija, predstavljena rečeničnim kondenzatorom, nije neposredno
derivirana iz nekog određenog dubinskog semantičkog ekvivalenta, tj. predikata u finitivnom
glagolskom obliku, već je predikacija samo implicitna i može se, na osnovu pravila date jezičke
kompetencije, rekonstruisati. To su

apozitivna obrazovanja

(On je, neiskusan, morao pogriješiti [zato

što je neiskusan];

imenice koje nisu deadjektivne ili deverbativne

(Po jednom drugom autoru, u

tome može biti i istine [kako piše jedan drugi autor];

leksički signali presupozicije

(Opet si došao

[Došao si, i ranije si dolazio]);

prosentencijalizatori

(Ja to ozbiljno namjeravam [Ja ozbiljno

namjeravam da napustim sve]);

rečenični ekvivalenti

(uzvici, modalne riječi i sl.).

Problem jezičke kondenzacije treba posmatrati kao oblik ispoljavanja opće, a aktuelne tendencije u
jeziku   ka   nominalizovanju   iskaza   (prije   svega   u   modernim   evropskim   indoevropskim   jezicima).
Savremeni srpskohrvatski jezik potvrđuje opći princip žanrovske (a ne teritorijalne ili strukturalne)
varijacije   u   pogledu   stepena   produktivnosti   i   frenkvencije   rečeničnih   kondenzartora.   Ovom   tipu
površinske organizacije iskaza pogoduju specijalni funkcionalni stilovi [novinarski, pravni, politički,
naučni,   administrativni   i   sl.],   dok   se   u   prosjeku   dvostruko   manji   broj     primjera   s   rečeničnim
kondenzatorima   bilježi   u   jeziku   književnih   djela.     To   se   tumači,   prije   svega,   ekstralingvističkim
momentima, a to su intelektualizovanost, uopćenost i apstraktnost tematike ovog domena jezičke
upotrebe kojem dati funkcionalni stil služi kao referencijalni instrument, što podrazumijeva i posebne
procedure   mišljenja   koje   od   jezičkog   iskaza   zahtijevaju   ekonomičnost,   sintetičnost,   bezličnost,
neovremenjenost, nemodalnost, statičnost itd.
Deverbativna imenica predstavlja najviši stepen mogućeg nominalizovanja iskaza.
Samo po izuzetku se deverbativna imenica nalazi u sintaksički izolovanom položaju, već se po pravilu
radi o predikaciji koja se nalazi u nekoj vrsti odnosa prema korelativnoj predikaciji (češće rečeničnoj i
dominirajućoj, a rjeđe nerečeničnoj i koordioniranoj).
Konkurentni   odnos   deverbativne   imenice   sa   verbidima   (glagolski   prilozi   i   infinitiv)   određen   je
semantičkim   distinktivnostima   stilske   prirode,   gramatičkim   pravilima   identičnosti   agensa   i

temporalnim   vidskim   odnosima.   Deverbativna   imenica   pokazuje   veću   kompaktibilnost   s   drugim
jezičkim elementima od svojih verbidskih konkurenata. (uz sebe ona može dobiti signale agensa,
objekta predikacije i sl., a verbidi ne mogu).
I po semantičkim i po razlozima formalne prirode glagolska imenica kao kondenzator rečeničnog
značenja   je   neobilježeno   jezičko   sredstvo.   I   prema   svom   rečeničnom   konkurentu   deverbativna
imenica se ponaša kao izrazito neobilježeno jezičko sredstvo. Opredjeljenje za iskaze s deverbativnom
imenicom razlozima ekonomije nametnuto je rješenje u komunikacijskim situacijama kada je isticanje
podataka o gramatičkim značenjima (o rodu, broju, vremenu, licu, aspektu, modusu, fazi i sl.) i
odnosima   informaciono   redudantno.   Deverbativna   imenica   je   izrazito   pogodno   sredstvo   za
sintaksičko-semantičke situacije anonimnosti / uopćenosti agensa u iskazima u kojima se pojavljuje.
Interpretacija deverbativne imenice zavisna je od lingvističkog i ekstralingvističkog obrazovanja. (npr.

Njegovo hapšenje [On hapsi // Njega hapse]).

Ovo na prvi pogled nameće ideju o većoj potencijalnoj

dvosmislenosti konstrukcija s deverbativnom imenicom od iskaza sa rečenicom. Ispitivanje jezika u
dejstvu pokazuje da potpune i prave izolacije iskaza i nema, tj. da su pojave dvosmislenosti samo
teorijski konstrukti, a u jezičkoj praksi i ne postoje.
Interpretaciju rečeničnih kondenzatora (pa i ukidanje mogućih dvosmislenosti u ovoj oblasti) često
određuje i inherentna leksička semantika ostvarenih jezičkih jedinica, odnosno spoj dviju ili više
inherentnih leksičkih semantika koje čini dati iskaz. Ovo dolazi do izražaja kada konstrukciono istu
padežnu strukturu uz deverbativnu imenicu interpretiramo terminima subjekta ili objekta, zavisno od
ostvarenog obilježja iz opozicije

živo / neživo

u leksemi pridodatoj deverbativnoj imenici s funkcijom

njenoga neposrednog determinatora:

Počelo je iskrcavanje putnika [Putnicu su počeli da se

iskrcavaju] / Počelo je iskrcavanje robe [Robu su počeli da iskrcavaju].

Interpretaciju može uslovljavati

i konkretna leksička jedinica u poziciji deverbativnog centra konstrukcije:

Dolazak cara [Car dolazi] /

Doček cara [ Dočekuju cara]

, gdje se radi o kriteriju

intranzitivnost / tranzitivnost predikacije.

Deverbativna imenica se u srpskohrvatskom jeziku pojavljuje kao kondenzator rečeničnog značenja u
različitim slobodnim i vezanim padežnim konstrukcijama. Prijedloški konstrukcioni modeli u ovoj ulozi
su češći i običniji. To upućuje na specifičnu ulogu prijedloga kao svojevrsnog površinskog signala
određene vrste bazičnog rečeničnog značenja, tj. tipa klauze i tipa njenog odnosa prema
dominirajućoj ili koordiniranoj korelativnoj klauzi.
U semantičkoj interpretaciji padežnih konstrukcija s deverbativnom imenicom u ulozi kondenzatora
rečeničnog značenja mogu se izdvojiti dva bazična nivoa posmatranja:

lingvistički i logički.

Lingvistički nivo posmatranja operiše bazičnim jezičkim jedinicama, tj. rečenicama, dok se na
logičkom (i «dubljem») nivou posmatranja uspostavljaju određene logičke jedinice, kao eksponenti
logičkih funkcija i odnosa, pridodati logičkim propozicijama. Npr. mogućnost interpretacije kauzalne
površinske padežne konstrukcije :

Oslobođen je zbog nedostatka dokaza [Zato što su nedostajali

dokazi] [ (Caus) Nedostajali su dokazi].

U ulozi kondenzatora rečeničnog značenja deverbativna imenica se pojavljuje najčešće u

lokativu

genitivu

. Po frenkvenciji primjera zatim slijede

instrumental

akuzativ

. I na periferiji su

nominativ

dativ

Frenkvencijska   premoć   genitiva   i   lokativa   nad   akuzativom,   instrumentalom   i   nominativom   biva
djelimično neutralisana (ili ublažena) u specijalnim  funkcionalnim stilovima (naučnom, novinarskom,
političkom, pravnom, administrativnom i sl.).
Površinske padežne konstrukcije s deverbativnom imenicom najčešće kondenzuju bazična rečenična
značenja   tipa   temporalnost,   kauzalnost   i   popratna   okolnost.   Slijedi   i   niz   drugih   ostvarljivih,   a
kondenzovanih   bazičnih   značenja,   kaošto   su:   koncesivno,   kondicionalno,   intencionalno,
instrumentalno, značenje tipa «osnov» odnosno «kriterij» i dr. Nikada se ne kondenzuju lokaciona
značenja.
U ulozi površinskog eksponenta dubinske  negacije  najčešće se, od sintaksičkih sredstava, pojavljuje
prijedlog

bez

Cvijeće bez mirisa [Koje ne miriše],

ali i prijedlog

mimo: Učinio si to mimo našeg

dogovora [Iako se nismo tako dogovorili];

ili prijedlog

u temporalnom značenju:

I ostaće do smrti

[Dok ne umre]

i sl. Prijedlog

u kombinaciji sa određenim semantičkim tipovima deverbativnih

Konstrukcije s deverbativnom imenicom u centralnim sintaksičkim funkcijama ne referišu o nekom
određenom tipu bazičnog rečeničnog značenja, već služe označavanju dubinske rečenične predikacije

(Hapšenja se nastavljaju [Nastavljaju da hapse];

Vaše priznanje me iznenađuje [To što vi priznajete

iznenađuje me]; Bogaćenje je tvoj cilj [To da se obogatiš tvoj je cilj]

i sl.

Padežne konstrukcije s deverbativnom imenicom u ulozi kondenzatora rečeničnog značenja
koncesivnog tipa odlikuje rečenična semantička baza s veznicima

iako / mada / premda.

Padežne konstrukcije s deverbativnom imenicom u ulozi kondenzatora rečeničnog značenja
kondicionalnog tipa karakteriše rečenična semantička baza s vezničkim rješenjima

ako / kad / da

( U

slučaju tvog odustajanja [Ako ti odustaneš]).

Relativno rijetko ostvaruju se i padežne konstrukcije s deverbativnom imenicom u ulozi kondenzatora
rečeničnog značenja kada se, rekonstrukcijom semantičke baze, uspostavljaju komparativna klauza
tipa

Kao da, Kao kad

i sl.

(Ništa ga nije uzbudilo kao tvoj dolazak [Kao kad si ti došla]),

klauza sa

značenjem suprotnosti i vezničkim elementom tipa

Umjesto da

(Umjesto pohvale, dobio je otkaz

[Umjesto da ga pohvale]).

nominalizaciji

kao jezičkom postupku

Nominalizacijom se ovdje smatraju procesi koji vode pojavljivanju nominalnih sredstava umjesto verbalnih u
iskazima prirodnih jezika

(Posmatrali smo kako avion polijeće / Posmatrali smo polijetanje aviona)

Najplodnije rezultate u proučavanju nominalizacionih procesa dala je generativistička lingvistička orijentacija.
Radovanović u centar pažnje postavlja ponašanje onih nominalizovanih primjera koji se svrstavaju u kategoriju
tzv. pravih nominalizacija ili nominalizacija u užem smislu, te pokazuje tipološku varijaciju u odnosu na druge
slavenske jezike.
(1) Deverbativne imenice – saopćavaju nerečeničnu predikaciju. Umjesto njih se u semantičkoj interpretaciji
primjera rekonstruiše klauza sa punoznačnim glagolskim predikatom.
(2) Deadjektivne imenice – također, u različitim padežnim konstrukcijama saopćavaju nerečeničnu predikaciju.
Umjesto njih se u semantičkoj interpretaciji primjera rekonstruiše klauza sa kopulativnim predikatom složenim
s pridjevom.
Nominalizovani jezički iskazi su u odnosu na svoje nenominalizovane semantičke ekvivalente informacijski
hendikepirani, budući da po pravilu ne mogu sticati status autonomnih, završenih saopćenja, dok verbalni iskazi
to u načelu mogu.
Nameće se ideja o većoj mjeri moguće dvosmislenosti nominalizovanih iskaza s deverbativnim imenicama, u
poređenju sa onim nenominalizovanim – rečeničnim. Problem dvosmislenosti u sintaksi postaje zanemarljiv
kada se jezik ispituje u dejstvu, tj. kada se iskaz posmatra u svom prirodnom (lingvističkom i nelingvističkom)
kontekstu.
Nije rijedak slučaj da se ostvare dvije ili više uzastopnih nominalizacija, čineći tako neprekidan ili isprekidan
kompleks nominalizovanih predikacija. Nagomilavanje nominalizovanih iskaza u tekstu nije rezervisano samo za
deverbativne ili deadjektivne imenice, već se i jedne i druge u primjerima mogu međusobno i kombinovati

(npr.

Pokazivanje sposobnosti dugog pamćenja...).

Mogućnost da tekst bude zasićen nominalizovanim iskazima

podržana je i živom tendencijom nagomilavanja genitivnih padežnih konstrukcija u savremenom standardu.
Nagomilavanje nominalizovanih iskaza vezuje se i za intelektualizovani tip komunikacije, odnosno, upravo za
one specijalne domene upotrebe jezika u kojima su nominalizacije i inače najfrenkventnije.
Smatra se da su nominalizacioni procesi motivisani prije svega nelingvističkim momentima. Ima i mišljenja da
su nominalizacije proistekle iz unutrašnjih strukturnih, sistemskih specifičnosti pojedinačnih jezika ili pak grupa
jezika.

O značenju riječi i gramatičkom tumačenju

nominalizovanih iskaza

Tema ovog razmatranja tiče se činilaca koji uslovljavaju subjekatsku ili objekatsku interpretaciju
genitivnih imeničkih «posesivnih formi» u nominalaizovanim iskazima.
Konstrukcije na koje se Radovanović ograničava podijeljenu su u dvije grupe, uzimajući u obzir (A)
nemogućnost, odnosno (B) mogućnost za njihovu dvosmislenu (tj. i subjekatsku i objekatsku)
interpretaciju.

U grupu (A), koja je markirana kao antidvosmislena, svrstavaju se konstrukcije sa deadjektivnom
imenicom i one sa deverbativnom imenicom iz klase nomina agentis u ulozi centra, kao tipični
predstavnici interpretacionog ponašanja o kojem je riječ:

Dobio je posao raznosača mlijeka (da

[čovjeka koji] raznosi mlijeko).

U (B) grupu, koja je po kriteriju dvosmislenosti nemarkirana, spadaju konstrukcije sa pravom
deverbativnom imenicom (tzv. action normal) u ulozi centra, kao tipični predstavnici ovog
interpretacionog ponašanja:

Opkoljavanje Nijemaca ( Opkoljavaju Nijemci / Opkoljavaju Nijemce).

Dvosmislenost konstrukcija (B) tipa u načelu je moguća, ali je u jezičkoj praksi, u stvari, po pravilu
rijetko ostvarljiva. Leksičko značenje glagola od kojeg je izvedena deverbativna imenica u ulozi centra
nominalizovane konstrukcije tu se pojavljuje kao osnovni faktor regulisanja interpretacije.
Kada su deverbativne imenice izvedene od glagola koji su obavezno tranzitivni, a nalaze se u ulozi
centra nominalizovanih konstrukcija, tada postoje uslovi za dvosmislenu (tj. i subjekatsku i
objekatsku) interpretaciju genitivne imeničke posesivne forme, iako se, najčešće, ona interpretira u
značenju objekta. U nominalizovanim iskazima obaveznost tranzitivnosti se neutrališe, pa se objekat
u njima ne mora eksplicirati:

Pažljivo smo posmatrali doček vidokog gosta (kako dočekuju visokog

gosta), ali i Nestrpljivo sam iščekivao saslušanje isljednika (da me sasluša isljednik : da saslušaju
isljednika).

Ovdje od jezičkog i nejezičkog, pragmatičkog konteksta zavisi interpretacija «posesivne

forme»   u   nominalizovanoj   konstrukciji.   I   kada   prevagnu   razlozi   za   subjekatsku   interpretaciju   u
primjerima ove vrste, u rekonstruisanoj rečenici, po pravilu se pojavljuje i dodatna informacija o
objektu, van sfere posmatrane «posesivne forme».
Kada su deverbativne imenice koje se nalaze u ulozi centra nominalizovanih konstrukcija izvedene od
fakultativno   tranzitivnih   glagola,   tada   je   načelna   vjerovatnoća   za   mogućnost   dvosmislene
interpretacije genitivne imeničke «posesivne forme» najveća. Da li će se raditi o subjekatskoj ili
objekatskoj interpretaciji, ovdje će po pravilu zavisiti od leksičkog značenja imenice koja se pojavljuje
u ulozi «posesivne forme». Tako npr. od prisutnog obilježja iz semantičke pozicije živo : neživo u
upotrijebljenoj imenici može zavisiti da li će «posesivna forma» biti interpretirana u subjekatskom ili
u objekatskom smislu. Npr.

Uzbuđuje me pjevanje slavuja (kada pjeva slavuj),

ali

Uzbuđuje me

pjevanje šansona (kada [neko] pjeva šansone).

Postoji mogućnost da se u nominalizovanoj konstrukciji saopće i subjekatska i objekatska informacija,
kombinacijom   dviju   «posesivnih   formi»,   posesivnog   pridjeva   ili   zamjenice   i   genitivne   imeničke
«posesivne forme». Tada situacija dvosmislenosti ne postoji, budući da posesivni pridjev ili zamjenica
redovno dobivaju subjekatsku interpretaciju, dok genitivnu imeničku «posesivnu formu» po pravilu
interpretiramo kao objekat.
Radovanović   zaključuje   da   u   srpskohrvatskom   jeziku   genitivna   imenička   «posesivna   forma»   u
nominalizovanim iskazima  nije  distinktivna  u pogledu mogućnosti  da saopći  podatak o  subjektu
odnosno  objektu   nominalizovane  predikacije.  Kao  distinktivni,  tu   se  pojavljuju  leksičko  značenje
upotrijebljenih   jezičkih   sredstava,   pragmatički   kontekst,   ili   pak   derivacione   sufiksalne   morfeme
priključene deverbativnoj imenici u ulozi centra konstrukcije.

dekomponovanju predikata

kao jezičkom postupku

Radovanović   smatra   da   tendencija   pojavljivanja   površinskih   rečeničnih   konstrukcija   s
dekomponovanim predikatom, praćena specifičnim vidom njegovog nominalizovanja (npr. Pretičem –
Vršim preticanje i sl.), predstavlja, u stvari, oblik ispoljavanja općeg procesa nominalizovanja iskaza u
jezicima.
Do dekomponovanja predikata u srpskohrvatskom jeziku dolazi kada su u pitanju predikacije koje su
predstavljene glagolskim leksemama vrlo apstraktnog značenja (npr. Procjenjujem – Vršim procjenu i
dr.).   Pritom   dekomponovanje   predikata   postaje   proces   izrazito   produktivan   posebno   u   onim
situacijama kada prema deverbativnim imenicama, najčešće u slučajevima kada su one pozajmljene
iz drugih jezika, u aktuelnoj kompetenciji govornih predstavnika srpskohrvatskog jezičkog standarda
ne   postoje   ekvivalentne   fonološko-morfološke   adaptacije   glagolskih   leksema,   npr.

Pokazivati

Imati (Nemati):

...

on ima vrlo rđavo mišljenje o Ruskinjama (on vrlo rđavo misli).

Dati (Davati):

Dužni su da daju odgovore (da odgovaraju).

Voditi:

Inspektor i sudija vode neki dugački razgovor (Inspektor i sudija dugo razgovaraju).

Pružiti (Pružati):

Pruža podršku (Podržava).

Dobiti (Dobivati):

Stalno dobivaš uvjeravanja... (Stalno te uvjeravaju).

Obaviti (Obavljati):

Trebalo bi obaviti konsultacije (Trebalo bi se konsultovati).

Izraziti (Izražavati):

Znači, izražavate sumnju... (Znači, sumnjate).

Činiti (Učiniti, Počiniti):

Čini težu povredu radne dužnosti (Teže povređuje radnu dužnost).

Ispoljiti (Ispoljavati):

Ispoljio je veliko zalaganje (Veoma se zalagao).

Izdati (Izdavati):

Izdaje punomoćja (Opunomoćuje).

Različiti semikopulativni glagoli:

Donosi odluke (Odlučuje), Iznosi prijedlog (Predlaže), Pokreni

inicijativu (Iniciraj), Pravim poređenje (Poredim), Zaključuje ugovore (Ugovara), Ukazao sam mu
pomoć (Pomogao sam mu), Osjećam jezu i strah (Ježim se i plašim)

itd.

Dekomponovanje predikata uz pomoć semikopulativnih glagola ostvaruje se i pojavljivanjem
deverbativne imenice u drugim padežnim rješenjima (dakle, i van kategorije slobodnog akuzativa):

Imati / Nemati +

+ N Dev (Loc)

Pr.:

Nemam u planu nikakvo putovanje (Ne planiram da bilo gdje putujem).

Raditi +

+ N Dev (Loc)

Pr.:

Nastavili smo da radimo na izvlačenju nastradalog Perišića (Da izvlačimo nastradalog Perišića).

Teći, Trajati, Iznositi + N Dev (Nom)

Pr.:

Eto, tako je tekao naš razgovor o religiji (Tako smo razgovarali); I pored toga iskopavanja Kirbet

Kumrana trajala su godinama (Kirbet Kumran se iskopavao godinama); Ta je razlika rezultat činjenice
što je povećanje talijanskog uvoza iz SSSR-a iznosilo 19 posto... (Što se talijanski uvoz iz SSSR-a
povećao 19 posto).

Doći (Dolaziti) +

+ N Dev (Gen)

Pr.:

Tako dolazi do oštećenja mašine (Tako s e oštećuje mašina).

obaveznoj determinaciji

kao jezičkom postupku

Fenomen obavezne determinacije obuhvata samo one slučajeve u kojima odredba dobiva status
neispustivog konstituenta sintaksičke konstrukcije (verbalne ili nominalne). Pri tom se uzimaju u obzir
i one situacije u kojima obavezni determinator ne dobiva i svoju neposrednu leksičku eksplikaciju na
površinskoj strukturi jezika.
Pod determinatorom ne treba podrazumijevati samo pridjeve, već i imenicu i zamjenicu, broj i prilog.
Prve studije posvećene obaveznim determinatorima kao zasebnoj i cjelovitoj općelingvističkoj temi
napisala je Milka Ivić. M. Ivić pripada i zasluga za prvo precizno terminološko određenje posmatranog
problema (obavezni determinator; non-omissible determiner).
Kada konstrukcija s obaveznim determinatorom sadrži imenicu u poziciji obavezno determinisanog
konstituenta, različiti oblici ponašanja kategorije obaveznih determinatora mogu se svesti na
slijedeće tipove:
I Neeksplicirani obavezni determinator čije se prisustvo na dubinskoj jezičkoj strukturi implicitno
podrazumijeva te ne dobiva neposrednu leksičku reprezentaciju na površinskoj strukturi jezika;
II Eksplicirani obavezni determinator koji svoju neposrednu leksičku reprezentaciju dobiva i na
površinskoj strukturi jezika;