Širenje ekumene na Aljasci

Geografski fakultet, Beograd Dragana Laketić 81/11

Prirodno-geografske karakteristike

Aljaska je poluostrvo na krajnjem sjeverozapadnom dijelu SAD i 49.
savezna država Sjedinjenih Američkih Država. Najveća je savezna država
po površini sa 1 717 854 km2, od čega 1 481 347 km2 otpada na povrišinu
kopna, a 236 507 km2 na povrišinu vode.

Slika 2. – Geografski položaj Aljaske

Sa Kanadom ima međunarodnu granicu na istoku, na jugu i zapadu

okružena je Pacifičkim okeanom, na daljnjem zapadu odvojena je od Rusije
Beringovim moreuzom, a na sjeveru okružena je Arktičkim okeanom. Uz
rasprostanjene   Aleutskih   ostrva   istočnom   hemisferom,   Aljaska   je
istovremeno   najistočnija   i   najzapadnija   savezna   država,   a   takođe   i
najsjevernija.
  Aljaska ima dužu obalu od svih drugih američkih država zajedno. Jedina je
američka   država   koja   se   ne   „graniči“   sa   drugim   saveznim   državama   na
kontinentalnom   dijelu   Sjeverne   Amerike,   oko   800   km   od   granice   sa
britanskom   Kolumbijom   (Kanada)   razdvaja   Aljasku   od   savezne   države
Vašington.   Aljaska   je   tako   enklava   Sjedinjenih   Američkih   Država   i
vjerovatno najveća enklava na svijetu.

Geografski fakultet, Beograd Dragana Laketić 81/11

Slika 3. - NP Denali, Tundra, Aljaska

Veći dio Aljaske (središnji dio) prekriven je tajgama u kojima su zastuljene
razne vrste jela, smrča, borova.. U središnjem dijelu Aljaske imamo razne
vrste smeđeg medvjeda i grizlija, vukova, irvasa, raznih riba (losos…),
brojnih ptica (najveći je orao), te ljeti insekata, komaraca.. Na jugu uz obalu
Tihog okeana zastupljene su i morske životinje: morski lavovi, grbavi kitovi,
kitovi ubice.. Na Aljasci se nalazi osam nacionalnih parkova, tako da je
Aljaska, pored Kalifornije, savezna država sa najvećim brojem nacionalnih
parkova.

Slika 4. - Grizli

Geografski fakultet, Beograd Dragana Laketić 81/11

Istorija Aljaske

      Aljaska je otkrivena u 18. vijeku, u drugoj polovini vijeka tamo su Rusi
osnovali prva naselja. Poslije Krimskog rata Rusi usljed velikih finansijskih
teškoća bojali su se da će Aljasku osvojiti Britanci, pa su počeli pričati da ju
je   bolje   prodati   nego   izgubiti   u   ratu.   Amerikanci   su
kupili Luizijanu od Francuza, otok Manhatan od Indijanaca, pa je američki
ministar vanjskih poslova htio kupiti Aljasku. Ponuda je predana ruskom
caru   Aleksandru   II   prije   građanskog   rata 1860. godine,   a   prodaja   je
izvršena 7 godina kasnije. 18. oktobra 1867. u jednoj vojnoj bazi na istoku
Aljaske,   spuštena   je   zastava  Carske   Rusije,   a   na   jarbol   je   podignuta
zastava SAD,   čime   je   označen   prelazak   Aljaske   u   vlasništvo   SAD-a.
Naime, SAD su kupile milion i po kvadratnih kilometara potpune divljine po
cijeni od 4 centa po jedinici  (za oko 90 miliona dolara prema današnjim
vrijednostima),   što   se   kasnije   ispostavilo   kao   jedna   od   najpametnijih
transakcija   u   istoriji.   Tadašnji   državni   sekretar   Vilijam   Suard   obavio   je
pregovore   o   kupovini   zemlje,   za   koju   su   mnogi   smatrali   da   je
zemlja snijega i leda, pa su dogovor o transakciji zvali “Suardove ludorije”.
Međutim, mudrost iskazana ulaganjem u snijeg i led potvrđena je kada su
na   Aljasci   otkrivene   velike   zalihe   nalazišta nafte, prirodnog   gasa i ruda.
Aljaska je postala 49. država SAD 1959. godine, a tamošnji stanovnici i
danas slave 18. oktobar kao dan Aljaske.