UNIVERZITET U TRAVNIKU
PRAVNI FAKULTET KISELJAK
POSLOVNO PRAVO
SISTEMI KORPORATIVNOG UPRAVLJANJA
(Seminarski rad)
Kiseljak, mart 2020. godine
1
SADRŽAJ
UVOD....................................................................................................................................................................................3
I OSNIVANJE PRVIH AKCIONARSKIH DRUŠTAVA, ZAČECI I RAZVOJ
KORPORATIVNOG UPRAVLJANJA U EVROPI………….................................................……………………………4
II OSNIVANJE, RESTRUKTURIRANJE I LIKVIDACIJA DRUŠTVA
2.1. Način osnivanja akcionarskog društva…………………...................…...……………................................5
2.1.1. Sukcesivno osnivanje društva…………………………………………………………….....................…..5
2.1.2. Simultano osnivanje društva………...................…………………………………......................................6
2.1.3. Restrukturiranje društva................................................................................................................................6
2.1.4. Dobrovoljna likvidacija.................................................................................................................................7
2.1.5. Poništavanje osnivanja društva.....................................................................................................................7
III UPRAVLJANJE AKCIONARSKIM DRUŠTVOM, ORGANI AKCIONARSKOG
DRUŠTVA
3.1. Odbor direktora.............…………………...……………………………………………………......………..8
IV KAPITAL DRUŠTVA I RASPODJELA DOBITI I AKTUELNO STANJE U UPRAVLJANJU
4.1. Osnovni kapital društva………………………………....................………………………………....………9
4.2. Struktura osnovnog kapitala.............................................................................................................................9
4.3. Povećanje i smanjenje osnovnog kapitala akcionarskog društva...................................................................10
ZAKLJUČAK......................................................................................................................................................................11
LITERATURA....................................................................................................................................................................12
2
I OSNIVANJE PRVIH AKCIONARSKIH DRUŠTAVA, ZAČECI I RAZVOJ
KORPORATIVNOG UPRAVLJANJA U EVROPI
Prva akcionarska društva osnivaju se u XV i XVI vijeku u Đenovi (Italija) i bila su
organizovana kao banke,
1
čija je svrha bila obezbjeđenje finansiranja istraživanja novog kontinenta.
Budući da pojedinci nisu imali veća finansijska sredstva, novi poslovni poduhvati tada su
zahtijevali veliko ulaganje, pa je postepeno organizovano javno prikupljanje sredstava. Pojedinac bi
dobio akcije za novac koji je uložio, kao dokaz o udjelu u vlasništvu kompanije. U suprotnom, gubio
je novac, ukoliko poslovni poduhvat ne uspije. Dakle, ulagač je snosio rizik cijele operacije, s
obzirom da mu nije bilo zagarantovano vraćanje uloženog novca. Ubrzo je bio prihvaćen takav
princip poslovanja, jer je omogućavao učešće velikog broja ljudi u privrednim aktivnostima, te
veliku mobililnost kapitala.
Može se reći da je značajan broj faktora uticao u proteklom periodu na stvaranje pravnog
okvira korporativnog upravljanja. Jedan broj tih faktora odnosio se na nedovoljno razvijeno
poslovno okruženje u kojem je nastao i razvijao se institute korporativnog upravljanja, a drugi broj
faktora nalazio se unutar samog instituta korporativnog upravljanja. Takođe na institut
korporativnog upravljanja u velikoj mjeri uticala je i nepotpunost i proturječnost pravnog sistema u
početku sprovođenja privatizacije, zatim nedovoljno razvijeno kompanijsko pravo sa velikim brojem
novih instituta čije su postojanje nametnuli novi uslovi poslovanja, nepostojanje akcionarske
kulture, nedostatak ljudskih resursa u ovoj oblasti, postojanje različitih oblika svojine, značajnije
učešće države u vlasništvu i upravljanju akcionarskim društvima
U posljednjoj fazi u razvoju korporativnog upravljanja dolazi do promjena u razvoju
korporativnog upravljanja na svim nivoima i ista se poklapa sa promjenama kompanijskog prava.
Promjene kompanijskog zakonodavstva posvetile su značajnu pažnju reformi korporativnog
upravljanja. Drugo, značajno je sazrela svijest među ključnim subjektima korporativnog upravlja-
nja o njegovom značaju. Treće, počela je da se razvija akcionarska kultura koja je preduslov za
razvoj dobrog korporativnog upravljanja. Četvrto, razvoj tržišta kapitala bitno je uticao na
unapređenje sistema korporativnog upravljanja. Peto, u privatizacionim društvima dolazi do
primjene elemenata korporativnog upravljanja koji postoje u tržišno razvijenim zemljama. Šesto,
značajno je pojačan institucionalni okvir za razvoj korporativnog upravljanja. Sedmo, zaključenje
Sporazuma o stabilizaciji i pridruživanju sa EU.
1
Čović Š ,,
Poslovno pravo , statusno pravo i pravo privrednih društava" ,
Sarajevo,2003,str.233.
4
