UNIVERZITET U PRIŠTINI
FAKULTET TEHNIČKIH NAUKA KOSOVSKA MITROVICA
SEMINARSKI RAD
SKARNOVSKA LEŽIŠTA
Studenti: Profesor:
Bejtović Ajla Memović Emin
Vasić Đorđe
Kosovska Mitrovica, novembar 2014
SKARNOVSKA LEŽIŠTA
Skarnovska ležišta obuhvataju grupu viskotemperaturnih ležišta mineralnih
sirovina čije je stvaranje , genetski i prostorno u tesnoj vezi sa formiranjem i
razmeštajem skarnova. Obzirom da je stvaranje rudišta prostorno vezno sa
kontaktnim zonam između između intruziva i kolnih stena, kako i da metasomatski
procesa igraju osnovnu ulogu u tim procesima, u starijoj literaturi, a posebno u literaturi
na engleskom jeziku ova ležišta se nazivaju različitim imenima/kontaktno-
metamorfna,kontaktno-metasomatske, Šnajderhen 1941, pirometamorfna- Lindgren
1933, kontaktno-pirometasomatska.
Skarnovi predsavljaju silikate i alumosilikate Ca, Fe i Mg, koji su nastali u kontaktnoj
zoni magmatskih intruziva kao rezultat visokotemperaturnih procesa matasomatoze
posredstvom gasno-tečnih hidrotermalnih rastvora.
U mnogim slučajevima skarnovi su lokalizovani duž zone tektonskih poremećaja ili
kontakta krečnjaka granitoida.
Među strukturnim tipovima skarnovskih ležišta pomenućemo samo najvažnije:
a) Skarnovska ležišta nastala duž zona pukotina vezanih sa blagim ili strmim
kontaktima granitoida i karbonatnih stena. Naročito značajne razmere mogu imati
rudna tela formirana u kontaktnom pšodručju koje ima blagi pad, kad su, po
pružanju i padu, razvijene katkad I više stotina metera, ali se relativno malim
moćnostima. Rudna tela vezena sa strmim kontaktima, nasuprot prethodnim, ne
pokazuju veće rudne površine u horizontalnom preseku, već se rudne mase
pretežno povlače sa dubinom čija veličina zavisi od opštih razmera rudonosne
zone.
b) Ležišta obrazovana duž zone tektonskih poremećaja koji zahtevaju kako okolne
stene tako i granitoide. Pri tom mogu nastati značajna ležišta u krečnjacima,
pogotovo na mestimu gde se urštaju pojedini tektonski poremećaji. U opštem
slučaju ležište pukotinskog tipa pokazuju relativno brza isklinjavanje.
c) Ravni slojevitosti okolnih stena zahvaćene tektonskim poremećajima
predstavljaju katkad mesta intezivne koncentracije rudnih minerala. Kretanje, je
najčešće vršeno duž ravni slojevitosti što je izazvalo stvaranje ispucanih,
zdrobljenih zona pogodnih za olakšano prodiranje rastvora iz kojih su obrazovani
skarnovi I rudna tela.
