1
SEMINARSKI RAD
SOCILOGIJA
SOCIOLOGIJA I DRUŠTVO
Profesor:
…………….
Student: Marija Karanović
Broj indeksa:
2
SADRŽAJ
-
Uvod
- Predmet sociologije …………………………...
- Metod sociologije………………………………
- Istorijat socilologije……………………………
-Socioglija i društvene nauke……………………
- Pojam društva……………………………………
- Društvena stuktura…………………………………
- Društvo i priroda …………………………………
- Društvene grupe …………………………………
- Zaključak…………………………….…………
- Literatura……………………………………
4
PREDMET SOCIOLOGIJE
O predmetu opšte sociologije postoje razlicita shvatanja.
Njeni osnivaci su Ogist Kont, H. Spenser, K. Marks. Svi oni su davali svoju
definiciju predmeta sociologije.
Nastala je pre skoro 170. Godina kada je Ogist Kont u „Tecaju pozitivne
filozofije“ odredjuje kao nauku koja treba da proucava ljudsko društvo kao celinu.
Tokom razvoja proučavala je ne samo ljudsko društvo kao celinu – ukupnost
društvenih pojava, vec i pojedine društvene pojave pa se od pocetka 20. veka govori
o opštoj sociologiji i posebnim sociologijama.
Definicije predmeta opšte sociologije razlikuju se u zavisnosti od filozofske
orjentacije tvorca.
Definicija treba da odredi predmet i razgraniči je od drugih društvenih nauka.
Veliki broj definicija naveo je Huntigtona da kaže da je sociologija ono što pod tim
podrazumevaju oni naučnici koji sebe smatraju sociolozima.
Uzroci teškoca u definisanju predmeta:
- u oblasti društvenog života ne mogu se zahtevati stroge definicije kao u geometriji
- zbog njene relativne mladosti nema jedinstva teorijskog i empirijskog istraživanja.
-klasno je determinisana, u zavisnosti od položaja sociologa u društvu različito se
definiše njen predmet, odredjuju njeni zadaci i tumače društvene pojave.
Struktura globalnog društva kao i odnose izmedju njegovih užih delova, razvoj
društvenih celina, pitanja su koja su neobilazna u empirijskom i teorijskom studiju
ove nauke. Ipak, sociologija istražuje i pokušava da reši društvene probleme. Njih je
mnogo i sreću se u svakodnevnom životu koliko i u istorijskim razdobljima.
Sociologija, kao racionalna misao o društvu, pokušava da identifikuje i opiše
5
društvene probleme, da ih objasni i razume i da eventualno predloži odredjena
teorijska i praktična rešenja. Ona, prema tome, nije normativna nauka i ne polazi od
odredjenih normi da bi iz njih izvela prakticna ponašanja, prosto istražuje društvene
cinjenice i analizira ih sociološkim pojmovima.
Odredjivanju predmeta opšte sociologije su najpre pristupili njeni osnivaci Ogist
Kont, Herbert Spenser i Karl Marks, ali u tome nisu u potpunosti uspeli, jer te
definicije nisu bile adekvatne njihovim idejama o zakonitostima društvenog života.
Smatrano je, «da je sociologija nauka o društvenim grupama (Bogardus), ili nauka o
oblicima organizovanja ljudi (Ziml), a Pirtin Sorokin je smatrao da je sociologija
nauka o opštim svojstvima klasa, socijalnih pojava i odnosa medju njima.»
Maks Veber -U novije vreme javlja se tendencija poistovecivanja sociologije sa
opisnom sociologijom, ciji predmet jeste opisivanje i objašnjavanje konkretnih
društvenih pojava, manjih društvenih grupa ili individualnih radnji i ponašanja.
Mark I Veber i smatraju da sociološka istraživanja i razmatranja treba usmeriti na
razumevanje i smišljeno shvatanje uzrocnih veza i uticaja u društvenim tokovima i
pojavama. Sociologija treba da ima uvid u prošlost da bi mogla iznalaziti rešenja za
savremene društvene probleme.
Jedna od definicija istice: «Sociologija proucava društvo, kao totalitet odnosa –
najraznovrsnijih odnosa medju ljudima, i ljudi prema prirodi, kroz koje covek
ispoljava svoju suštinu. To znaci da se ona bavi celinom društvenih odnosa, pre
svega globalnim a potom parcijalnim celinama pojedinim društvima.»
Druga definicija: «Opšta sociologija je najopštija teorijska nauka o ljudskom
društvu kao jedinstvenoj realnosti koja utvrdjuje specificnost društvenih pojava i
njihove odnose u strukturi jedinstvene društvene realnosti otkrivajuci sociološke
zakone o strukturi i razvoju društvenih pojava , užih strukturalnih celina i globalna
društva.»
«…Sociologiju možemo definisati kao osnovnu, opštu i teorijsku nauku o društvu
kao celini društvenih delovanja i društvenih odnosa i raznolikim tvorevinama kroz
koje se ispoljava društveni život ljudi u odredjenim prirodnim i kulturno-istorijskim
uslovima.»
Suštinska osobenost sociologije ogleda se u pristupu društvu kao osobenoj realnosti
koja se ne može svesti na ekonomsko, psihološko, prirodno, kulturno. Primera radi,
7
GLOBALNI SOCIOLOSKI PRISTUP, koji podrazumeva razmatranje svake
konkretne drustvene pojave u sirem sklopu pojava s kojima je ona neposredno ili
posredno povezana, na koje utice ili koje na nju uticu, s posebnim naglaskom na
veze sa najsirim drustvom kao celinom.
Izbor metoda uvek zavisi od konkretnog predmeta I cilja istrazivanja. Istrazivanja u
znacajnoj meri zavise od shvatanja drustvene nauke I opsteg pogleda na drustvo, te
razlike prenose se na metodologiju.
Dok jedna struja zagovara KVANTITATIVNA istrazivanja, odnosno koriscenja
podataka koji se mogu pretvoriti u brojeve, druga se zalazu za KVALITATIVNE
metode, tj. prednost daje iskazima ispitanika, na osnovu kojih mozemo razumeti
njihovo delovanje.
Kvantitativnim istrazivanjem prikupljaju se cinjenice o velikom broju slucajeva, a
iskazi ljudi o njihovim stavovima I vrednostima imaju tezinu tek ako se kvantifikuju
I tako postanu statisticke cinjenice.
Kvalitativna istrazivanja, s druge strane, znacajnim smatraju iskaze jednog coveka
ili nekolicine ljudi, pokusavajuci da na osnovu toga interpretiraju odredjene
drustvene situacije I da ih dovedu u vezu s odredjenim opstim predpostavkama ili
poznatim saznanjima o istrazivanoj pojavi.
ISTORIJAT SOCIOLOGIJE
Nauka o ljudskom društvu nastala je u onom istom viševekovnom i složenom
procesu u kojem je nastao njen glavni predmet istraživanja- moderno društvo.
Najobuhvatniji udžbenički prikazi uslova i činilaca nastanka modernog društva, koji
počinju s epohom humanizma i renesanse ili obnove antičkih uzora u gradovina
država 14. veka, nastavljaju se otkričem Novog sveta i pomorskih puteva, te
kolonizacijom vanevropskih kontinenata i ne propuštaju da pomenu reformaciju i
raskol zapadnog hrišćanstva na katoličanstvo i protestantizam.
