1.NASTANAK RAZVOJ I PREDMET SOCIOLOGIJE OBRAZOVANJA
sociologija nastala u 19. vijeku filozovska i socijalna misao u odnosu drustva i obrazvovanja se moze pratiti jos od
antickih ,grckih mislilaca.U srednjem vijeku razlikujemo dvije koncepcije u drustvu:hriscansku i prirodno-istorijsku.U obe
dominira teolosko vidjenje drustva i obrazovanja.Sociologija obrzovanja se pjavila zajedno sa sociologijom kao naukom. Prvi
udzbenici u 20 vijeku.Razvoj sociologije: anticko-grcka misao,sociologija u srednjem i sociologija u novom vijeku. Prvi
odnos nalazimo u antickoj grckoj i njenih mislilaca Platona i Aristotela.Oni smatraju da drzavom trebaju da vladaju filozofi ,
ljudi koju zivot posvetili obrazovanju. Aristotel paznja moral vlada, oni smatraju da obrazovanje nija za robove.Odnos drustva
i obrazovanje je star koliko i misao u drustvu.Platon je drzavu vidio u 3 sfere: analoga dusa (um, energija i nagoni),drzava od
Baste filozova (um), ratnika (volje, energije), i trgovaca nagoni.Za sociologiju obrazovanja vazno je Aristotelovo shvatanje
covjeka. Rimski period nije toliko znacajan kao grcki.U srednjem vijeku dominira teolosko vidjenje drustva i obrazovanja.
Pored hriscanske koncepcije posmatranja drustva u drustvu su Sv. Avgustin i Toma Akvinski.Po Avgustini postoje 2 carstva
nebesko i zemaljsko. Nebesko je olicenje dobra ili Bozija drzava, a zemaljsko je nastalo iz Adamovog gresnog pada kao prvog
covjeka. Toma Avgustin svoje ucenje zasniva na Aristotelovoj i Avgustinovoj koncepciji. Drzava se ne zasniva na ljudskoj
privredi nego na ljudskom razumu.Kao osnovu on vidi porodicu.Prirodno-istorijska shvatanja drustva utemeljio Holdura,
prvi sociolog. Odredjuje stanje covjeka, istoriju, istoriju paznje i regresiju, propadanje drzave mitacijom i asimilacijom se
razvija drustvena svijest.Postoji podjela rada ,ljudi su zivjeli u plemenima, pa kasnije u drzavama. Novi vijek je realno na
društvo i odnose. Dva su osnova za to: društveno ekonomske, i političke promjene i napredak teoriski misli. Društveno
ekonomske i političke promjene razvile su se u istoriji ljudskog društva. Nastaju velike nacionalne države, novi industrijski
način roizvodnje, traži se radna snaga, poznavanje tehnologije, tržišta. Naprdak teoriske misli proizilazi iz novi sociološko
politički i filozofsko teorija napredkom filozofije i drugi nauka i pojavom političke ekonomije. Najznačajni mislioci su Hldun
Hobs, Džon Lok, Ruso, Komeski. itd. Predmet sociologije je studia odnosa između obraz.i društva u cjelini.
2.ULOGA OBRAZOVANJA U DRUŠTVU
Obrazovanje igra veoma značajnu ulogu u društvu.Obrazujemo se tokom cijelog života,porodice,škole,obrazovanje je
ogledalo društva ono ima nivo samostalnosti.Obrazovanje je proiz.i činilac društvenog razvoja.Obrazovanje je povezano i sa
širomdruštvenom zajednicom.Ostvaruje se preko mnogi institucija,škola,organizacija,vjerskih instit.Škola igra veoma
značajnu ulogu u obrazovanju ona je prenosilac znanja,vještina,navika.Postoje razni vidovi obrazovanja a to su
formalno,neformalno,spontano.Formalno koje se obavlja u institucijama,gdje je učenje osnovna djelatnost.Spontano
svakodnevno obrazovanje,doživotno,obrazujemo se u porodici,društvu,pomoću media.Neformalno ostvaruje se izvan škola
3.OBRAZOVANJE KAO PROIZVOD I ČINILAC DRUŠTVENOG RAZVOJA I DRUŠTVENI POLOŽAJ UČESNIKA U
OBRAZ.PROCESU. Razvoj i uzajamna zavisnost tehnologije,proizvodnje,proizvodnih odnosa,organizacije obrazovanja i
njegove uloge u društvu.Društveni položaj učesnika u obrazovnom procesu klasnoslojna struktura onih koji se obrazuju
mjesto obrazovnih grupa u opštoj društvenoj i klasnoj strukturi.Odnosaktera u obrazovanju i njihovi pogledi na svoj društveni
položaj,stavovi,pogledi društvene sredine na status nastavnog osoblja.
4.ŠIRA DRUŠTVENA ZAJEDNICA I OBRAZOVANJE Izražavanje kroz postojeću ideologiju i javno mjenje.Društveni
odnosi unutar obrazovanja ,odnosi nastavnik učenik,razred kao društvena grupa,problemi društvene hijerarhije u obrazovanju
5.FAZE RAZVOJA SOCIOLOGIJE OBRAZOVANJA 1.faza počinje od 60 godina kada se prikuplja empiriska građa i
materijal .Oslanjanje samo na statistiku ima svoju ograničenost i nedostatke ,često mjenjanje obilježja za koje se prikupljaju
podaci,neprimjerenost,i neupotrebljivost statističke klasifikacije.U ovom periodu koriste se rezultati anketa o soc.porjeklu
učenika i studenata. 2.faza obuhvata teorisku problematizaciju odnosi između obraz.i društva,Empiriska istraživanja daju
značajne podatke o nejednakim uslovima za školovanja,uspjeh u školi, itd.Teoriske rasprave se zadržavaju na analizi veze
između klasa i obrazovanja ,kao i dilema da li je moguće ostvariti društvenu jednakost kroz obrazovne kanale. 3 faza
karekteristike napor i nastojanje da se soc.obraz.karekteristiše kao posebna disciplina.Tačna je konstatacija da je na ovim
prostorima sociol.obraz.zakasnila u svom nastanku i razvoju
1
6.UTICAJ DRUŠTVENIH USLOVA NA FUNKICIONISANJA OBRAZOVNOG SISTEMA.
7.POVRATNI UTICAJ OBRAZOVANJA NA POSTOJEĆE DRUŠTVENE ODNOSE
8.PITANJA KOJA ČINE STRUKTURU PREDMETA SOCIOLOGIJE OBRAZOVANJA
1.Kako konkretni društveni uslovi utiču na proizvodnju i funkcionisanje određenog obraz.sistema klase
2.Kakav je postojeći uticaj obrazovnog sistema na postojeće društvene odnose
3. Kakva je priroda raznovrsnih veza obrazovanja sa dr.inst.oblicima organizacije društva
4.Sagledanje problema obrazovanja pojedinih društava,demokratskih i prof.grupa radnici mladi odrasli.
5.Zavisnost obrazovanja od raznovrsnih društvenih grupnih interesa,potreba, vrednosti i normi.
6.Proučavanje obrazovanja u različitim društvenim privrednim i kulturnim sredinama.
9.POJMOVNO ODREĐENJE SOCIOLOGIJE OBRAZOVANJA
2
16.FUNKCIJE SAZNANJA
17.OBRAZOVANJE I DRUŠTVO ZNANJA Izmjeren je odnos obrazovanja i znanja .Stari princip sticanja znanja
neodvojivo od obraz.duha i ličnosti sve više zastarjeva.Taj se odnos sve više pretvara u odnos snadbevača i korisnika
znanja.Na čelu je industrija znanja jer privreda predstavkja nove i stroge zahtjeve pred škole.Društ.znanje je potrebna
drugačija vrsta obrazovane ličnosti.Obrazovanje se više ne može ograničiti na škole.U društvu znanja društvena će
odgovornost obraz.biti daspreči propadanje meritokratije i plutokratije.U društvu znanja i obraz.ličnost je amblen društva
simbol tog društva.Treba ukazati i na kulturu kao na primarni uzrok napredka ali i na značaj institucija.
18.MOGUĆNOST OBRAZOVANJA DA MJENJA DRUŠTVO.Po nekom stavovima obrazovni sistem ne može promeniti
društvo ni sebe.Ono može biti reformisano samo ako se reformiše samo društvo.Istraživanja da li obrazovanje može promeniti
društvo su sve češća.Istraživalo se u SADu. Kao vrednosna i ideološka osnova poslužila je u to vreme teorija ljudski
resursa,gdje su utvrdili da obrazovanje postaje osnovni instrument društvenih promjena.Istraž.u kojima su korištene nove
metode pokazala su da od škole ne zavisi mnogo tj.da se u školi ne uči kako se hoda kako da se postigne životni
uspjeh.Izvršene su mnoga istraž.ali na broju dokazalo se da je krajnje nerealno misliti da obrazovanje može promjeniti
društvo.Obrazovne reforme ne mogu zamjeniti temelje društvene reforme.
19.SOCIOLOŠKI POJAM OBRAZOVANJA OBRAZOVANJE I NJEGOVE FUNKCIJE U GLOBALNOM DRUŠTVU
Obrazovana osoba treba da poznaje razne discipline matematiku ,istoriju,fizičko itd.Danas je nemoguće vladati cijelinom
znanja.U širem smislu obrazovanje označava sektor društva zadužen za to da se noviji naraštaji kroz školovanje i sticanje
znanja integrišu u svijet odraslih,a u užem smislu obrazovanje zakonsku obavezu školovanja koja se završava u
punoletstvu.Obrazovane funkcije u globalnom društvu su obrazovanje je sastavni dio procesa obrazovanje postojećih
4
