Spasiteljski mit u okviru fašizma - Benito Musolini
Sadržaj:
Uvod.................................................................................................1
1. Fašizam u svom nastanku.............................................................2
2. Hrišćanstvo...................................................................................7
3. Fašizam i Hrišćanstvo...................................................................9
Zaključak..........................................................................................12
Literatura..........................................................................................14
2
1. Fašizam u svom nastanku
U Prvi svetski rat Italija je ušla protiv volje nemoćnog parlamenta i većine stanovništva. Glavni
zagovornici rata su bili predstavnici teške industrije, krupnog zemljoposeda i nacionalistička
frakcija sitne buržoazije, koji razvijaju šovinističku propagandu širokih razmera. To je bila prva
pobeda ideja klasnog saveza u Italiji, koje su kasnije nazvane fašističkim, a na političkom nebu ove
zemlje pojavila se nova zvezda u liku Benita Amilkara Andrea Musolinija. Benito Musolini, rođen
29.7.1883. godine, koji je po zanimanju bio učitelj, bavio se novinarstvom u socijalističkim
listovima kada je zbog desnih ideja izbačen iz Socijalističke partije.
„
Stoga je fašizam protiv socijalizma, koji koči istorijsko kretanje u borbi klasa i ne priznaje
jedinstvo države, koja stapa klase u jednu jedinu stvarnost, ekonomsku i moralnu. Isto tako on je
protiv klasnog sindikalizma
“ – Benito Musolini, Doktrina fašizma
Napdajući vladu da u stvari ne ume da vlada, Musolini je maja 1918. zahtevao : „
Mi, preživeli, koji
smo se vratili, tražimo pravo da vladamo Italijom
“.
Nakon toga osnovao je svoj list „
II Popolo d'Italia
“ , u kojem je poveo kampanju za pripajanje
Italiji Trentina i drugih krajeva, dotle u sastavu Austro-Ugarske. Sa tih pozicija zalagao se za
ulazak Italije u rat na strani Antante. Pred rat Musolini je osnovao udruženje "interventiste"
(pristalice učešća u ratu) koji su se zalagali da Italija udje u svetski sukob na strani Francuske i
Velike Britanije. Kada je cilj postignut raspali su se, i tek 1919. dolazi do novog osnivanja
fašističke organizacije. Posleratna kriza u Italiji se rasplamsala usled pritiska nezadovoljnih i
ogorčenih masa ratnom politikom.
„
Godine 1919., sa svršetkom rata, socijalizam je već bio mrtav kao doktrina...[...] imao je još
samo jednu mogućnost, naročito u Italiji [...] Fašizam nije bio plod jedne doktrine unapred
izrađene za stolom : rođen je iz potrebe za akcijom, i postao je akcija. Nije bio stranka , nego u
prvim dvema godinama bio je protivstranka i pokret
.“ – Benito Musolini, Doktrina fašizma
23. marta 1919. godine na Piazza San Sepolcro, Musolini od raznih frontovskih borbenih
organizacija osniva "fascidi combattimento" ("borbeni snopovi"). Njihov nacionalizam je dobio
poseban oblik jer im prva ideološka kategorija nije bila nacija već otadžbina, shvaćena isključivo u
smislu nacionalne države. Bili su izrazito antiboljševičko usmereni ali su bili netrpeljivi i prema
drugim ideologijama.
Društvena osnova pokreta nije bila nimalo homogena. Činili su ga razni slojevi deklasirane
buržoazije, intelektualci i zanesena omladina, studenti, bivši oficiri. Političku histeriju je izazvala
ugroženost društvenog položaja i razbuktavanje krize.
„
Kada savremeni svet ne bi bio svet divljih vukova koji poznajemo... mi bismo mogli odustati od
našeg ratničkog vaspitanja
.“ – Govor u Senatu, 25. maja 1929.
Posle Trećeg fašističkog kongresa u Rimu, novembra 1921., fašizam se usmerava ka osvajanju
državne vlasti, a 1922. godina je karakteristična po nizu terorističkih akcija protiv gradskog
3
proletarijata. U oktobru 1922. Musolini organizuje čuveni marš na Rim i primorava kralja da mu
poveri mandat za sastav nove vlade. Po dolasku na vlast Musolini počinje borbu za obnovu nacije
koju su uveliko načele internacionalističke snage. Fašizam je nailazio na podršku buržoazije, a
jedini otpor je pružao proletarijat. Katolicizam u Italiji je bio daleko od toga da osudi fašizam
onako odlučno kao što je to činio proletarijat Baltički dobrovoljački odredi.
Zadatak fašizma nije bio toliko otklanjanje neposredne opasnosti od radničkog pokreta već
učvršćenje države koja je izašla iz rata. Opasnost od revolucionarnog radničkog pokreta je bila
manja od nesposobnosti buržoazije da učvrsti vlast i obezbedi nesmetanu reprodukciju kapitala
dotadašnjim parlamentarnim putem.
„
Fašizam veruje još i uvek u svece i u heroje, tj. u dela, u kojima ne dejstvuje nikakav ekonomski
motiv, blizak ili dalek. Odričući istorijski materijalizam, za koga ljudi nisu ništa drugo. nego
statisti-figuranti istorije[...]
“ – Benito Musolini, Doktrina fašizma
Otpor italijanske radničke klase energično su razbijali fašisti i državna policija, koji su gotovo
svuda delovali zajedno. Italijanski fašizam nije imao samo heterogeniju društvenu osnovu od
nemačkog, već mu je i politička taktika bila drugačija. I ako je Musolinijev "marš na Rim" bio
samo prividno revolucionarna maska prenošenja vlasti od strane krune i vladajućih delova
buržoazije na fašistički pokret, italijanski fašizam se u periodu uspona više koristio terorističkim
sredstvima nego nacizam..
„
Fašizam je taj koji je preobrazio karakter Italijana, izbacivši iz naših duša sve nečiste taloge -
šlake, očeličivši nas za sve žrtve i dajući licu italijanskom njegov pravi izgled snage i lepote
“.
(Govor u Pisi, 25. maja 926., U scritti e discorsi vpl. v. p. 345)
Savez crkve i fašizma je u Italiji ostvaren bez poteškoća. Fašizam je katoličkoj crkvi proširio
privilegije i ojačao položaj lateralnim ugovorom 1929. i konkordatom. Katolicizam je postao
državna religija.
U razvoju italijanskog fašizma razlikuje se nekoliko perioda: prvi do pohoda na Rim 1922. godine,
drugi od 1922.-1925. koji se može označiti kao pokušaj stvaranja netotalitarnog fašističkog režima,
treći od 1925.- period izgradnje totalitarizma i velikih ekonomskih kriza.
Od prvog koalicionog kabineta u kojem su fašisti bili u manjini postepeno se ide ka autoritarnom
fašističkom jednopartijskom sistemu. Fašizam je konstitucionalan samo u usponu,inače nema
konstitucionalnog fašizma. Njegova politička formula bila je "kada nema saglasnosti neophodna je
sila". Posle prevazilaženja poslednje unutarpartijske krize, marta 1922.,ključni položaj vođe više
nije dovodjen u pitanje. Svi suparici su bili uklonjeni. Od sredine 1922. godine Musolini je važio
unutar pokreta kao Capo i Duce, kao Dux, genijalni čovek, najpotpunije otelotvorenje homo
sapiensa XX veka.
Pošto se italijanski kapitalizam kao i nemački,kasno uključio u imperijalističku raspodelu kolonija,
sada je fašizam trebalo da ratnom ekspanzijom zadovolji potrebe krupnog kapitala.
