1 |
S e m i n a r s i r a d
Uvodni deo
Prema podacima Svetske zdravstvene organizacije (WHO), čak 10% svetskog stanovništva
čine osobe sa invaliditetom. Osobe sa invaliditetom su, dakle veoma brojne, a definišu se kao
pojedinci sa psihofizičkim nedostatcima (sa kojima se rađaju ili ih stiču tokom života). Ovi
nedostaci utiču na narušavanje njihovog integriteta kao ljudskih bića i onemogućavaju im da se
formiraju, ispolje i ostvare kao potpuno prihvaćeni članovi društva. To nisu bolesne osobe koje
bi trebalo lečiti, a nisu ni zdrave, jer je njihovo zdravlje dezintegrisano njihovim psihofizičkim
nedostatkom.
To dovodi do fizičke i mentalne neuravnoteženosti i onemogućava prilagođavanje
društvenoj sredini, te vladanje vlastitim biološkim i socijalnim mogućnostima. Sport i telesne
vežbe odavno se koriste kao sredstvo lečenja. Da bi osobama sa invaliditeto omogućile učešće u
rekreativnim, sportskim i aktivnostima u slobodno vreme na osnovama jednakosti sa drugima,
države potpisnice preduzeće odgovarajuće mere kako bi:
Podstakle i promovisale učešće osoba sa invaliditetom u opštim sportskim aktivnostima
na svim nivoima u najvećoj mogućoj meri;
Osigurale da osobe sa invaliditetom imaju mogućnost da organizuju, razvijaju i učestvuju
u sportskim aktivnostima specifičnim za osobe sa invaliditetom i u tom cilju podsticale
dobijanje odgovarajućih uputstava,treninga i sredstava na osnovu jednakosti sa drugima;
Osigurale da osobe sa invaliditetomim imaju pristup sportskim i objektima za rekreaciju i
turizam;
Osigurale da deca sa invaliditetom imaju jednak pristup učešću u igri, rekreativnim,
sportskimi aktivnostima u slobodno vreme, uključujuć i aktivnosti koje se odvijaju u
sklopu obrazovnog sistema;
Osigurale da osobe sa invaliditetom imaju pristup uslugama onih koji se bave
organizacijom sportskih, rekreativnih, turističkih i aktivnosti u slobodno vreme.
Procenjuje se da postoji oko 3% ukupnog stanovništva osoba ometenih u mentalnom
razvoju, dok 7% čine osobe sa telesnim invaliditetom. Osobe sa invaliditetom su veoma brojne, a
definišu se kao pojedinci sa psihofizičkim nedostacima(sa kojima se rađaju ili ih stiču tokom
života). Ovi nedostaci utiču na narušavanje njihovog integriteta kao ljudskih bića i
2 |
S e m i n a r s i r a d
onemogućavaju im da se formiraju, ispolje i ostvare kao potpuno prihvaćeni članovi društva. Oni
nisu bolesne osobe koje bi trebalo lečiti, a nisu ni zdrave, jer je njihovo zdravlje dezintegrisano
njihovim psihofizičkim nedostatkom. To dovodi do fizičke i mentalne neuravnoteženosti i
onemogućava prilagođavanje društvenoj sredini i vladanje vlastitim biološkim i socijalnim
mogućnostima. Sport i fizičke vežbe odavno se koriste kao sredstvo lečenja.
U našoj zemlji ne postoji specijalizovani sistem kategorizacije usmeren ka sportskim
zahtevima osoba sa invaliditetom, tako da svaki takmičar sam pribavlja rešenje o invalidnosti.
Na osnovu ovog rešenja, sportisti sa invaliditetom se razvrstavaju u sledeće kategorije:
paraplegija, kvadriplegija, amputacija donjih ekstremiteta, amputacija gornjih ekstremiteta, opšta
kategorija(nepostoji minimum ili vidljivo telesno oštećenje). U specifičnim sportskim
disciplinama, kao što su košarka u kolicima ( paraplegija, paraliza, parapareza i amputacija
donjih ekstremiteta) i golbalu (slepi i slabovidi) kategorizacija je drugačija.
1. Sport osoba sa invaliditetom
Danas, ideja da osobe sa invaliditetom budu u
mogućnosti da učestvuju u sportu i fizičkom
aktivnošću nije tako neobična. U mnogim
zemljama postoje mogućnosti od provincija do
elitnih naselja, da osobe sa invaliditetom
izlože svoje sposobnosti u sportu i fizičkoj
aktivnosti. Ali, to nije slučaj u svim delovima
sveta. Dok je bilo progresivnih i pozitivnih
promena u kvalitetu života osoba sa
invaliditetom u mnogim razvijenim zemljama,
često se ovaj napredak ne ogleda u zemljama
u razvoju.
