Masaža
je najstariji i najjednostavniji način lečenja. Može se definisati kao sistemski
oblik dodira kojim se postiže prijatnost ili dobro zdravlje. Po formi, razlikuju se opšta
masaža ( masaža čitavog tela koja obično traje između 35-45 minuta) i lokalna
masaža (masaža pojedinih delova tela koja traje od 5 do 15 minuta).
Masaža podiže
tjelesnu sposobnost, a u posebnim slučajevima koristimo je i u liječenju. Masažu
dijelimo na:
Higijensku masažu
Sportsku masažu
Terapeutsku ili medicinsku masažu
Istorijat masaže
:
Već u starih kulturnih naroda Azije,Kineza i Indusa,kao i u papirosima starog
Egipta nalazimo popise masaže kao sredstva lječenja.ti rukopisi su stari nekoliko
hiljada godina.osim toga znamo da su stari Grci masiralisebe i premazivali svoje tijelo
uljima,a da su to ulje poslije gimnastike, vježbanja, i takmičenja, skidali naručitim
instrumentom strigilom. Izgleda da su Grci tu naviku poprimili od stare Misirske kulture,
prašak kojim su posipali tijelo poslije vježbanja donosili su iz oblasti Nila.Taj prašak
nije bio ništa drugo do neka vrsta sasušenog mulja,bogatog krečnim solima. Mnogi
putnici istraživači pišu o masaži kod urođenika raznih dalekih zemalja i kultura koje
nisu imale nikakvih veza sa Evropom i Azijom u ta vremena. Tako je Kuk opisao kako
su ga urođeničke žene na Tajitima i Polinezijskim ostrvima masirale poslije velikih
tjelesnih napora. Po tim izvorima vidimo da su ljudi nezavisno jedni od drugih pronašli i
upotrebljavali masažu već u najstarijim vremenima. Galen je ponovo u starom vijeku
pisao o korisnosti gimnastike i masaže. U IV stoljeću, piše Oribazius u De exsertitiis:
„ Prije vježbanja treba udove masažom omekšati i zagrijati, a poslije rada treba ih
omlitaviti i umorne masažom osvježiti“. Od starih Grka, preko Rimljana i kroz srednji
vijek masaža je zadržala svoju vrijednost iako su medicinske ćkole pod utjecajem
kršćanstva suzbijale masažu. Ona se stalno upotrebljavala u narodima. Osnivač
moderne masaže i kinezterapije bio je Šveđanin Per Henrik Ling, nastavnik
mačevanja, koji je u Stokholmu 1813. osnovao svoj institut u kome je radio i školovao
mnoge učenike koji su njegovu nauku prenjeli u sve baltičke zemlje i u Europu. Tokom
XIX stoljeća učenici Lingovi izlazeći iz Lingovog instituta razradili su modernu
gimnastiku, medicinsku gimnastiku i masažu koja je postala poznata pod imenom
„Švetske gimnastike“. Oni su bili nosioci tog modernog pravca koji je imao dubokog
utjecaja na razvoj moderne fizičke kulture i sporta u svijetu.
Dr. Metzger iz Amsterdama zaslužan je što je masažu postavio na naučnu medicinsku
bazu i što se masaža raširila u Zapadnoj Europi-naručito u Njemačkoj. On je držao niz
predavanja po njemačkim univerzitetima i tako pridobio mnoge kliničare i ljekare. Oni
su prihvatili masažu i počeli je primjenjivati kao metod lječenja.
Tehnika masaže
Trljanje
Drugi po redu maserski zahvat
koji dublje deluje od glađenja uslovljavajući
trenje kože i potkožnog tkiva. Karakteristično je da pravac kretanja ruke mora biti
determinisan kao npr. kao kod pljosnatog dubinskog glađenja. Ruka masera manje
klizi po koži a više prijanja uz kožu i pomiče je u zavisnosti od dubine tkiva. Trljanje se
vrši od periferije prema centru pravolinijski ili kružno. Izvodi se jednom ili obema
rukama celom površinom jedne šake ili obe šake, bridom šake ili vrhovima prstiju.
Posebno je podesna za masažu zglobova tetiva, pripoja i trbušnih mišića. Pažljivo
treba masirati predeo zglobova zbog tankog sloja potkožnog tkiva i mogućnosti
povrede zglobnih ovojnica i ligamentarnog aparata.
Gnječenje
Gnječenje
(istiskivanje) - je
treći osnovni zahvat
. Njime su obuhvaćene sve mišićne
grupe, i najsnažnije utiče na masažu mišića te se smatraju najznačajnijim u sportskoj
masaži. Ovaj zahvat se veoma teško izvodi i smatra se najtežim u masiranju. Vrsta
gnječenja može biti:
a)
Valjanje
- vrši se na ekstremitetima tako što se šake postavljaju jedna naspram
druge na ekstremitetu a maser počinje da ih pokreće pritiskujući kožu. Obično se
ovom tehnikom obrađuju veći mišići ili mišićne grupe pri čemu se isti gnječe o kosti,
a najčešće se primenjuje na sedalnom delu, leđima i podkolenici.
b)
Mešenje
- se najviše primenjuje na butnoj regiji jednom se rukom obuhvataju mišići
dok se drugom vrši gnječenje sl. mešenju testa. Gnječenjem se iz mišišića istiskuje
venska krv linfa i produkti metabolizma a ubrzava se proces oporovka nakon
fizičkih napora. Gnječenje tetiva nije dozvoljeno.
