INTERNACIONALNI UNIVERZITET BRČKO DISTRIKT BiH
S A O B R A Ć A J N I F A K U L T E T
S E M I N A R S K I R A D
Predmet: Upravljanje rizikom u saobraćaju
Tema:
STANJE I PROBLEMATIKA RAZVOJA SAOBRAĆAJA U EVROPSKOJ
UNIJI SA POSEBNIM OSVRTOM NA BOSNU I HERCEGOVINU
Student: Miodrag Milošević
Zvornik, 29.12.2012.god.
SADRŽAJ:
1. UVOD.........................................................................................................................3
2. OPŠTE KARAKTERISTIKE RAZVOJA SAOBRAĆAJA............................................4
3. ULOGA TRANSPORTA U EVROPI...........................................................................5
4. SAOBRAĆAJ I EVROPSKA UNIJA...........................................................................6
5. SAOBRAĆAJNA POLITIKA U FUNKCIJI SAOBRAĆAJA.........................................7
6. STRUKTURNE PROMJENE U SAOBRAĆAJNOM SISTEMU..................................8
6.1Saobraćajni sistemi: konvencionalni
pristup.........................................................8
6.2Saobraćajni sistemi: savremeni
pristup................................................................9
7. SAVREMENI MENADŽMENT U SAOBRAĆAJNOM SISTEMU – OSNOV ZA
EVROPSKE INTEGRACIJE.......................................................................................9
7.1 Tranzicijska transformacija saobraćajnih
organizacija........................................9
7.2 Reinženjering poslovnih procesa u saobraćajnim
preduzećima........................10
7.3 Strateško povezivanje saobraćajnih
kompanija.................................................11
7.4 Sistem potpunog kvaliteta saobraćajnih
kompanija...........................................11
8. EKOLOŠKI PROBLEMI SAVREMENOG TRANSPORTA.......................................12
9. MJESTO I ULOGA NAUKE U SAOBRAĆAJU........................................................13
10. ZAKLJUČAK............................................................................................................13
11. LITERATURA..........................................................................................................14
Miodrag Milošević
Page
2
tehnologije transporta, ekologije i razvoja pojedinih vidova saobraćaja i transporta u BiH ti
njenom putu Evropskoj uniji.
Key words
: transport, quality, European Union, logistics, traffic science, traffic
system, reengineering, sustainable development, ecology
ABSTRACT
:
This paper deals with the most important aspects of state and transport
development in our country and the European Union. The first part of the paper presents
the general characteristics of the transport development in the last 10 years in the
European Union and the role of transport policy in function transport development. In
particular it is processed transport system with conventional and modern approaches to
logistics, which should lead to a significant reduction in its cost of transportation, which
should lead to support competitive power of some producers, and thus to complete include
our transportation system in the European integration. Special attention is paid to modern
managment transport system as the main provider of these activities. Within this particular
examines business process reengineering as a method of continuous improvement of the
transport process and quality management. As a key to modern transport development
there is a need for a strategic transport link branches and their integration with the
European associations. We should not forget that traffic, in addition to positive effects, and
produces negative effects that various measures should be influnced primarily by new
technological revolution,''''3E, environmental, economic and energy-friendly and
renewable energy sources. In solving these problems in traffic is expected to be greater
involvement of the science of traffic that needs to respond to the many dilemmas in the
field of technology, transport, ecology and development of certain types of traffic and
transport in BiH and on their way towards the European Union.
1. UVOD
Saobraćajni sistem u Evropi se ubrzano razvija, uvodeći velik broj mjera i podsticaja
usmjerenih stvaranju jedinstvenog tržišta saobraćajnih usluga. U tom cilju bila je
neophodna i pravna regulativa unutar Evropskog saobraćaja. U početku se to rjeršavalo
između susjednih zemalja kroz bilateralne sporazume, a nakon toga počeli su uspostavljati
višestrani multilateralni sporazumi koji su regulisali saobraćajnu materiju (kao što je, na
primjer, saobraćajni dokumenti, putna signalizacija, težina i dimenzije vozila, obilježavanja
cestovnih saobraćajnica, unificirani saobraćajni dokumenti, tehnički pregledi, bezbijednost
i dr.) uobličili u regulative u vidu direktiva koje su ih usvajale zainteresirane zemlje da bi
prevoz ljudi, roba i vijesti bio što jednostavniji unutar evropskih i drugih zemalja.
U posljednje vrijeme prisutan je interes društva za saobraćajem, a njegov razvitak, većim
dijelom, zavisi od razvoja privrede u cjelini. Zahtjevi za razvijenim saobraćajem
neprekidno rastu od 70- ih godina dvadesetog stoljeća. Zahtjevi za razvojem robnog i
putničkog saobraćaja rastu paralelno sa rastom bruto domaćeg proizvoda (BDP) u
pojedinim zemljama. Istovremeno na transport se odvaja značajan dio ličnog dohotka svih
ljudi. Procjenjuje se da su godišnja privatna domaćinstva na području Evrope potrošila 750
milijardi eura od čega 15% otpada na transportne troškove.
Miodrag Milošević
Page
4
U proteklih tridesetak godina u Evropi robni prevoz je porastao više od 122%, a putnički
nešto više od 123%, od čega se najveći dio porasta pripisuje drumskom saobraćaju. Stoga je
opravdana tvrdnja da bez efikasnog saobraćaja ne bi bila ostvarena dva osnovna principa
Evropske unije, a to su:
- sloboda kretanja putnika;
- sloboda kretanja roba.
Današnji život je nezamisliv bez savremenih vidova transporta i veza (aviona, automobila,
televizije, radija, računara, telefona i dr.). Stare teorije i shvatanja veoma brzo zastarijevaju
u svim djelatnostima, pa i u transportu, što uslovljava promjene i dopune klasičnih metoda
i tehnologija nastalih u svim drugim uslovima, i što dovodi do nastanka novih (savremenih)
metoda i tehnologija koje mogu odgovoriti izazovima moderne privrede XXI vijeka.
Savremene tehnologije transporta omogućavaju laku i brzu promjenu vida transporta,
odnosno dozvoljavaju maksimalno iskorištavanje konkurentskih prednosti svakog vida
transporta u jednom transportnom lancu. Multimodalni sistemi transporta omogućavaju
kombinovanje više vidova transporta sa ciljem pružanja kompletne transportne usluge uz
istovremeno smanjenje transportnih troškova.
Transport igra glavnu ulogu u logistici i u kvalitetu usluge distributivnog lanca. Transport
mora da zadovolji povećane zahtjeve u pogledu cijena, kvaliteta, fleksibilnosti,
bezbijednosti, brzine i pouzdanosti s ciljem dostave robe u zahtijevanom vremenu.
Kada se razmatra životna sredina u kontekstu saobraćaja treba imati u vidu i to da pored
pozitivnog i značajnog uticaja transporta na društveno- ekonomski i razvoj društva i
države, posebno u vremenu globalizacije, evidentan je i njegova negativan uticaj na
okolinu. Transport je jedan od sektora čiji je uticaj na promjene klime najmanje razmatran
i istražen, ali i sektor s najvećim rastom ekološki nepovoljnih emisija.
Savremeni razvoj nauke i tehnike, pored uticaja na razvoj proizvodnje i standarda koji
uslovljavaju strukturu potražnje saobraćajnih usluga, pruža, također, uslove za razvoj
odgovarajuće tehničke strukture saobraćajnih preduzeća. On omogućava razvoj i
modernizaciju tehničkih kapaciteta i uvođenje u saobraćaj novih savremenih transportnih
tehnologija i sredstava koja zadovoljavaju zahtjeve savremene potražnje za saobraćajnim
kapacitetima. Iz ovih razvojnih tendencija proizilazi potreba koordinacije pojedinih
saobraćajnih grana na tržištu saobraćajnih usluga.
2. OPŠTE KARAKTERISTIKE RAZVOJA SAOBRAĆAJA
Stalni razvoj privrede i društva, naročito u posljednjim decenijama, karakterišu znatne
strukturne promjene u asortimanu proizvodnje, u društvenoj i teritorijalnoj podjeli rada.
Ovaj proces ima za posljedicu značajne promjene u strukturi potražnje saobraćajnih usluga
na saobraćajnom tržištu.
Miodrag Milošević
Page
5
