Univerzitet Crne Gore
Farmaceutski fakultet
Seminarski rad
Predmet: Mikrobiologija
Tema: Sterilizacija i Dezinfekcija
Toplota koja se koristi za sterilizaciju može biti suva i vlažna. Suva toplota uništava
mikroorganizme denaturacijom njihovih proteina i oksidacijom različitih gradivnih komponenti.
Vlažna toplota uništava mikroorganizme ireverzibilnom denaturacijom funkcionalnih (enzima) i
strukturnih proteina, ali i promjena na nivou nukleinskih kisjelina i membrana mikroorganizama.
Temperatura na kojoj dolazi do denaturacije proteina obrnuto je proporcionalna količini prisute
vode, što je najbolje ilustruje primjer koagulacije albumina jajeta:
albumin + 50% = koaguliše na 56°C
albumin + 25% = koaguliše na 74°-80°C
albumin + 0%= koaguliše na 160° - 170°C
Bitno je navesti da je sterilizacija vlažnom toplotom efikasnija nego sterilizacija suvom
toplotom. Izlaganje vodi zagrijanoj do temperature ključanja (100°C) u trajanju od 10 minuta,
efikasno ubija vegetativne oblike bakterija i gljive. Međutim da bi se uništili znatno otpornije
spore bakterija, potrebna je značajno viša temperatura. Spore Clostridium botulinum-a mogu
izdržati 5 sati kuvanja u ključaloj vodi, ali u autoklavu, na 121°C uginu za manje od 5 minuta.
Međutim ako se koristi suva toplota, potrebno je oko 2 sata na 160°C da bi spore ove bakterije
bile ubijene. Iz ovoga slijedi da kuvanje, pasterizacija i vodena para koja struji nisu metode
sterilizacije, već samo metode koje postižu efekte dezinfekcije, jer se ovim metodama ne postižu
temperature više od 100°C tako da spore bakterija preživljavaju.
Osnovni oblici primjene suve i vlažne toplote:
1. Suva toplota:
-direktna primjena plamena,
žarenje
opaljivanje
spaljivanje
-vreo vazduh u suvom sterilizatoru (160°C-2
h
, 170°C-1
h
...)
2. Vlažna toplota:
-topla voda kuvanje (100°C minimalno 15 min.), pasterizacija (62,8°C – 30 min.) i
tindalizacija (nakon 3 dana ponovljeno grijanje na 56°C-30min. a u međuvremenu se predmet
sterilizacije inkubira u termostatu na 37°C)
-vodena para koja struji – u kohovom loncu (do 100°C – 60-90 min.)
-vodena para pod pritiskom, u autoklavu (121°C – 15min.)
Žarenje
je postupak sterilizacije koji podrazumijeva direktnu primjenu plamena na
predmetu koji se steriliše. Ovaj način sterilizacije se upotrebljava u bakteriološkim
