SEMINARSKI RAD
TEMA:
STRATEGIJA RAZVOJA ZDRAVSTVENOG
SISTEMA REPUBLIKE SRPSKE
PREDMET: MENADZMENT JAVNOG SEKTORA
PROFESOR: KANDIDATI:
Doboj, januar 2015.god
SEMINARSKI RAD
Strategija razvoja zdravstvenog sistema Republike Srpske
1. U V O D
Zdravstvena politika u Republici Srpskoj predstavlja osnovu za zakonodavne, programske i
akcione programe, u cilju da se zdravstvena zaštita učini efikasnijom i kvalitetnijom, a
zdravstveni sistem Republike Srpske uključi u evropski i svjetski proces zdravstvenog
razvoja.
Zdravstvena politika u Republici Srpskoj definisala je opšte ciljeve zdravstvene politike:
1. Produženje trajanja života
Sprečavanje prerane smrti i na taj način produženje života predstavlja primarni cilj
zdravstvene politike i osnovni zadatak zdravstvenog sistema koji se ostvaruje mjerama
sprečavanja bolesti i liječenja bolesnih.
2. Poboljšanje kvaliteta života u vezi sa zdravljem
Zdravstveni problemi utiču na kvalitet života građana i smanjuju njihovu radnu i
funkcionalnu sposobnost. Zdravstveni problemi utiču i na funkcionisanje porodice,
zajednice i cijelog društva. Poboljšanje kvaliteta života i sprečavanje smanjenja
kvaliteta života zbog zdravstvenih problema, predstavlja drugi cilj zdravstvene politike.
3. Smanjenje razlika u zdravlju
Razlike u zdravstvenom stanju i pristupi zdravstvenom sistemu između socijalno-
ekonomskih slojeva u društvu postoje u svim društvima. Cilj zdravstvene politike je da
utiče da se ove razlike ne produbljuju, već da se smanje kroz ciljane i aktivne mjere
preraspodjele zdravstvenih dobara i resursa prema ugroženim djelovima društva.
4. Osiguranje od finansijskog rizika
Zdravstveni problemi mogu prouzrokovati znatne negativne finansijske posljedice po
građane i njihove porodice. Medicinska nauka, a uporedo sa njom i troškovi liječenja i
prevencije, rastu brže od rasta ekonomske osnove društva. Stoga, neophodno je uvesti
adekvatne oblike finansiranja zdravstva koji će obezbijediti pristup potrebnoj
zdravstvenoj zaštiti, a istovremeno raspodijeliti finansijski rizik, tako da građani ne
budu znatno finansijski ugroženi u slučaju bolesti.
Zdravstveni sistem predstavlja jedan od najsloženijih sistema u državi. S obzirom na njegov
značaj i uticaj na zdravstveno stanje stanovništva svake države, kao i zbog velikog
ekonomskog uticaja, država sprovodi niz mjera u planiranju i upravljanju zdravstvenim
sistemom kako bi obezbijedila stabilno finansiranje i racionalan i kvalitetan sistem pružanja
zdravstvene zaštite, a sve u cilju da se u okviru raspoloživih sredstava stanovništvu
obezbijedi osnovna zdravstvena zaštita. U svim zemljama, zbog starenja stanovništva i
uvođenja novih i skupih medicinskih tehnologija, prisutno je i stalno povećanje troškova
pružanja zdravstvene zaštite.
Zdravstveni sistem Srpske predstavljao je dio zdravstvenog sistema bivše SFRJ koji se
odlikovao neracionalnom i neefikasnom organizacijom uz promociju dostupnosti svih prava
iz zdravstvene zaštite. Na taj način, stvorena je slika da građani imaju pravo na bilo koju od
2
SEMINARSKI RAD
Strategija razvoja zdravstvenog sistema Republike Srpske
UKUPNO:
3594
100,00
3529
100,00
7123
100,00
Od 5.339 zdravstvenih radnika i saradnika, 1.563 (29,27%) je sa visokom spremom, među
kojima je 1.127 (21,1%) ljekara, 269 (5,0%) stomatologa, 99 (1,9%) diplomiranih
farmaceuta, a ostalih 68 (1,3%) su zdravstveni saradnici.
Broj zaposlenih zdravstvenih radnika sa visokom strucnom spremom u vanbolnickim zdravstvenim
ustanovama po regionima u Republici Srpskoj prema popisu iz 2012.god
Prikaz zdravstvenih radnika svih profila u vanbolničkoj zdravstvenoj zastiti u Republici Srpskoj
.
4
SEMINARSKI RAD
Strategija razvoja zdravstvenog sistema Republike Srpske
2.1. Zdravstveno stanje stanovništva
Zdravstveno stanje stanovništva je prikazano kroz pozitivne i negativne indikatore i to:
natalitet, mortalitet, prirodni priraštaj i vitalni indeks.
Osnovni vitalni pokazatelji u 1991, 2000. i 2001. godini
1991. godina
2000. godina
2001. godina
Pokazatelj
Broj
Stopa
Broj
Stopa
Broj
Stopa
Živorođeni
9606
15,50
9188
13,9
8829
13,3
Ukupno umrli
3970
6,40
5408
8,2
5436
8,2
Umrla odojčad
107
11,14
100
10,9
114
14,61
Prirodni
priraštaj
5636
9,10
3780
5,7
3393
5,1
Vitalni indeks
9606/3970
242
9188/5408
169,9
8829/5436
162,4
Natalitet se smanjio sa 15,5‰ u 1991. godini na 13,3‰ u 2001.godini. Opšta stopa
mortaliteta u 2001.godini je 8,2‰ (na nivou prethodne godine). Promjene u natalitetu i
mortalitetu u prethodnom periodu odrazile su se na prirodni priraštaj stanovništva. Stopa
prirodnog priraštaja je smanjena sa 9,1‰ u 1991. godini na 5,1‰ u 2001. godini.
Na postojanost kretanja stanovništva ukazuje vitalni index, čija je vrijednost poslije 1992.
godine bila ispod 200, a 2001. godine 162,4.
Stopa smrtnosti odojčadi u RS, kao veoma značajan pokazatelj zdravstvenog stanja
stanovništva i razvoja zdravstvene službe, kao i indikator cjelokupnog socijalno-
ekonomskog, obrazovnog, kulturnog i drugog razvoja društva, ima negativan trend sa
10,90‰ u 2000. godini porasla je na 14,61 na 1.000 novorođene djece u 2001.godini.
Očekivano trajanje života u RS je 75,2 godine (71,5 godina za muškarce i 78,7 godina za
žene). Od ukupnog broja stanovnika 8,3% je iznad 65 godina starosti, a 28,6% stanovnika do
19 godina, pa se uočava starenje populacije u Srpskoj.
5
SEMINARSKI RAD
Strategija razvoja zdravstvenog sistema Republike Srpske
Vodeći uzroci smrti u periodu od 2005-2011.godine u Republici Srpskoj
Najveci procenat umrlih 49.4% je zbog bolesti sistema kivotoka (medu kojim su na prvom mjestu sa
63.62% bolesti srca, a sa 32.30% bolesti krvnih sudova mozga).Na drugom mjestu kao uzrok
umiranja su tumori sa 18.70% (medu kojima su najvise zastupljene maligne neoplazme bronhija i
pluca sa 23.20%zatim maligne neoplazme crijeva i rektuma sa 11.30% i maligne neoplazme jetre i
zuci 5.50%). Na trecem mjestu su simptomi, znaci i nedovoljno definisanja stanja sa 11.30%zatim
dodu bolesti zlijezda sa unutrasnjim lucenjem ishrane i metabolizma sa 5.20% a na petom mjestu su
povrede, trovanja i posljedice djelovanja spoljnih faktora sa 4.50% a svi ostali uzroci umiranja su
zastupljeni sa 11%
2.2. Finansiranje zdravstvene zaštite
Organizacija i finansiranje zdravstvene zaštite u RS zasniva se na dominantnoj ulozi javnog
sektora, kako u oblasti pružanja tako i obezbjeđivanja sredstava za zdravstvenu zaštitu.
Naime, finansiranje zdravstvene zaštite zasniva se na modelu obaveznog zdravstvenog
osiguranja (Bizmarkov model). Doprinosi se plaćaju na bruto zarade zaposlenih, prema
sadašnjoj zakonskoj regulativi u visini od 15% na zarade zaposlenih (proporcionalno 50:50 -
zaposleni i poslodavac), kao i od strane samozaposlenih. Fond PIO izdvaja sredstva za
penzionere, dok Zavod za zapošljavanje, odnosno Budžet, plaća doprinose za nezaposlene.
Prema važećem Zakonu o zdravstvenoj zaštiti i zdravstvenom osiguranju, izvršena je
kategorizacija stanovništva i na tome utvrđen osnov za sticanje prava iz zdravstvenog
osiguranja i obaveza plaćanja doprinosa.
U strukturi izvora prihoda Fonda za zdravstvo 2000. godine, doprinosi na zarade zaposlenih i
samozaposlenih činili su 78,7%, a doprinosi za penzionere 16,6% ukupnih izvora. Prihodi iz
budžeta za nezaposlene, od poljoprivrednika, prihodi od kamata, od poklona i pomoći, kao i
7
