UVOD
Strateški menadžment predstavlja planski pristup na osnovu kojeg je moguće
izvršiti modelovanje procesa za donošenje odluka u sistemu.
Strateški menadžment se definiše kao proces odnosno serija etapa. Glavne etape
procesa strateškog menadžmenta su:
1. analiza sredine
2. usmeravanje organizacije
3. formulisanje strategije
4. implementacija strategije
5. strateška kontrola
Ovako predstavljen proces strateškog menadžmenta čini serija koraka koje se ne
moraju uvek u praksi ostvariti. Čak ponekad menadžeri ne poštuju redosled već idu
onako kako im nameće situacija.
Proces strateškog menadžmenta, koji je tema ovoga rada, odnosi se na menadžment
sisteme kod kojih možemo predvideti prilike i pretnje u okruženju i zbog toga će se
poštovati redosled etapa.
1. ANALIZA SREDINE
Za strateški menadžment je bitna analiza okruženje u kojem preduzeće deluje.
Ona sadrži dve analize a to su analiza vanjskog okruženja takozvana externa i analiza
unutrašnjeg okruženja odnosno interna.
Najjednostavniji način za izvođenje analize sredine je SWOT analiza koja treba da
identifikuje sadašnje i buduće pretnje i prilike odnosno snage i slabosti preduzeća.
„Swot analiza je sredstvo na osnovu kojeg se pokušava otkriti slabost i snaga
preduzeća odnosno preduzetnika.“¹
Interna i externa analiza imaju dvostruku ulogu. Sa njima se vrši usmeravanje
kompanije putem misije i identifikuju prilike odnosno pretnje iz vanjskog okruženja i
snage i slabosti iz unutrašnjeg okruženja.
¹ Osnove novog menadžmenta, Emina Hatunić, Harun Kuča, Tuzla 2010
Zbog toga je važno istaći da se analiza okruženja uključuje u proces izbora tj.
definisanja strategije tako da analiza unutrašnjeg okruženja predstavlja input za
funkcionalnu strategiju a analiza spoljašnjeg okruženja input za poslovnu strategiju.
1.1 ANALIZA SPOLJAŠNJEG OKRUŽENJA
Spoljašnju sredinu čine varijable koje su izvan preduzeća i obično nisu pod uticajem
glavnog menadžmenta. Njome se identifikuju faktori koji stvaraju prilike ili mogućnosti i
pretnje, govori se o modelima koji mogu osigurati bolji strateški položaj preduzeća.
Strateški menadžeri primenom ovih modela pronalaze prilike koje dolaze iz spoljnjeg
okruženja i pružaju mogućnost da kompanija svojim snagama, potencijalni profit na
tržištu pretvori u stvarni. Isto tako tim modelima prepoznaju se i pretnje koje je moguće
izbeći ako se izabere dobra strateška opcija. Da bi se identifikovale pretnje i prilike koje
dolaze iz vanjskog okruženja bitno je poznavati okruženje. Vanjsko okruženje se
definiše kao skup svih elemenata koji postoje izvan kompanije a imaju potencijalni uticaj
na samu kompaniju i njene delove. Okruženje može biti podeljeno na sektore, elemente
i nosioce materijalnih interesa. Elementi predstavljaju faktore koji je stvarno ili
