1
“Visoka škola strukovnih studija za menadžment u saobraćaju”
Niš
SEMINARSKI RAD
EKONOMIKA SAOBRAĆAJA
Tema:Strukura i razvoj rečnog
saobraćaja
Mentor: Student:
DR Svetolik Kostadinović Milan Saletović 144-P/11
Niš 2014
2
SADRŽAJ
UVOD........................................................................................................................2
1.Plovni putevi……………………………………....................................................................4
2.Unutrašnji plovni putevi........................................................................................4
2.1.Reka Dunav.........................................................................................................6
2.2. Reka Sava...........................................................................................................6
2.3. Reka Tisa............................................................................................................7
2.4. Hidro sistem (DTD).............................................................................................7
3.Luke i pristaništa....................................................................................................8
4.Prevozna sredstva i prevoz..................................................................................10
4.1.
Prevozna sredstva............................................................................................11
4.2.Obim i struktura prevoza..................................................................................14
4.3.Putnički linijski saobraćaj………………………………………………………………………………15
5.Propisi..................................................................................................................15
Zaključak…..............................................................................................................16
Literatura…. ...........................................................................................................17
4
1. Plovni putevi
Kroz Srbiju prolaze dva evropska saobraćajna koridora – kopneni koridor X i
koridor VII koji povezuje 10 evropskih zemalja koje izlaze na plovni deo reke
Dunav. Od granice sa Mađarskom do Beograda, Dunav teče praktično paralelno sa
trasom evropskog autoputa i železničkom prugom, što taj prostor čini izuzetno
vrednim i značajnim sa privrednog i svakog drugog stanovišta. To potvrđuje i
činjenica da su u periodu 2001-2009. na prostoru uz Dunav i u njegovim rubnim
delovima strani investitori investirali više od dve trećine od svih stranih investicija
u Srbiji.
Osnovnu infrastrukturu unutrašnjeg vodenog saobraćaja čine reke Dunav, Sava,
Tisa i kanal Dunav-Tisa-Dunav, osam međunarodnih luka na Dunavu i nekoliko
luka na Savi i jedna na Tisi.
2. Unutrašnji plovni putevi
Ukupna dužina unutrašnjih plovnih puteva (UPP) u Republici Srbiji pri srednjem
nivou vode iznosi oko 1.680 km. Uslovi plovidbe na rekama su različiti, zavisno od
veličine plovila. Dužina plovnih puteva za brodove nosivosti do 150 tona iznosi
1419 km (od toga se oko 25% odnosi na kanale), a za brodove nosivosti do 1500
tona, 993 km. Jedino Dunavom celim tokom u dužini od 588 km omogućena je
plovidba svih rečnih brodova, a celom dužinom plovnog puta Save i Tise, brodova
do 1500 tona, dok je na ostalim rekama i kanalu DTD, plovidba veoma ograničena
(tabela 1).
Glavne veze Srbije preko Dunava se ostvaruju uzvodno sa Hrvatskom,
Mađarskom, Slovačkom, Austrijom i Nemačkom, a nizvodno sa Rumunijom,
Bugarskom, Moldavijom i Ukrajinom. Veze rekom Savom ostvaruju se sa
Hrvatskom i Bosnom i Hercegovinom, a rekom Tisom sa Mađarskom.
5
TABELA 1- DUŽINA PLOVNIH PUTEVA U REPUBLICI SRBIJI, 2009.
Unutrašnji plovni
putevi
Ukupna plovna
dužina (km)
Dužina plovnih puteva (km) za brodove
nosivosti:
do 150
t
do 400
t
do 650
t
do
1500 t
preko
1500 t
Dunav
588
588
588
588
588
588
Sava
207
207
207
207
207
-
Tisa
164
164
164
164
164
-
Begej
77
77
77
77
31
-
Tamiš
41
41
3
3
3
-
HS DTD
600
342
321
321
-
-
Ukupno
1677
1419
1360
1360
993
588
Izvor: Republički zavod za statistiku, Bilten saobraćaj, skladištenje i veze za 2009.
(2011)
Gustina mreže unutrašnjih plovnih puteva (UPP) u zemljama Evrope veoma je
različita i godinama se ne menja. Neke zemlje nemaju UPP, dok druge kao
Holandija i Belgija, na primer, veoma razgranatu mrežu. Republika Srbija sa
gustinom unutrašnjih plovnih puteva od 21,7 km/1000 km2 je iznad proseka
EU-25 i EU-27.
Prema evropskoj klasifikaciji unutrašnjih plovnih puteva, plovni putevi u Srbiji
imaju sledeće klase
: Dunav VIc i VII (na delu od državne granice sa Mađarskom
do Beograda ima VIc, od Beograda do granice sa Bugarskom ima klasu VII), Sava i
Tisa III i IV, Tamiš II i IV, Begej II i III i HS DTD ima od II do IV klase.
2.1. Reka Dunav
