UNIVERZITET U SARAJEVU
ODSJEK: VPS-DL
„SUPERVIZIJA I REGULACIJA BANKARSKOG SEKTORA
BOSNE I HERCEGOVINE“
(Seminarski rad iz predmeta Bankarstvo)
Mentor:
Prof. dr. Kemal Kozarić
Ass. Tea Mioković, MA
Sarajevo, oktobar 2017. godine
1. Bankarski sistem u BiH
Rosenbluth i Schaap ističu da se regulacija bankarskih sistema industrijalizovanog svijeta
može grubo podijeliti na dvije vrste:
1
- prudencijalnu i
- profitno usmjerenu regulaciju.
Prudencijalna regulacija prenosi troškove postizanja financijske stabilnosti na banke kao
takve, time što, na primer, zahtjeva od banaka da oformljuju i održavaju tačno određeni nivo
rezervi za slučaj neispunjenja obaveza iz slabih zajmova.
Regulacija bankarskog sektora BiH uređena je zakonodavnim okvirom svakog pojedinog
entiteta, a pod okriljem entitetskih agencija za bankarstvo.
Uspostavljanje zakonodavnog okvira nije proticalo simultano.
Zakon o Agenciji za bankarstvo Republike Srpske koji je objavljen 1998. godine kojim se
osniva ovo tijelo, a već iduće godine objavljen je prvi Zakon o bankama Republike Srpske, koji
je 2003. godine pretrpio izmjene i dobio konačnu formu, koja je i danas na snazi.
2
Agencija za bankarstvo Federacije BiH je osnovana 1996. godine, a 1998. godine
objavljen je Zakon o bankama Federacije Bosne i Hercegovina, sa zadnjim izmenama i
dopunama 2002. godine.
3
Oba zakona o bankama uređuju osnivanje, poslovanje, upravljanje, superviziju i
prestanak rada banaka.
Razvijeni financijski sistem u Bosne i Hercegovine obuhvata veliki broj učesnika.
Financijski sistem
4
čini ukupnost ponude i potražnje novčanih sredstava, financijskih
instumenata, raznih financijskih institucija i tokova kretanja novčanih sredstava i financijskih
1
Rosenbluth, F., & Schaap, R. (2000). The Domestic Policies of Financial Globalization, str. 8
2
“Službeni glasnik RS” broj 59/13, 4/17
3
“Sl. novine Federacije BiH” broj 39/98, 32/00,. 48/01, 27/02, 41/02, 58/02, 13/03, 19/03 i 28/03
4
Omerhodžić, S. (2008). Financijska tržišta i institucije, Harfo-graf, Tuzla, str. 18
4
tehnika koji, integrisani pravnom regulativom, omogućuju trgovanje novcem i kapitalom
određujući cijene financijskih proizvoda, u prvom redu kamatne stope i očekivanja u
budućnosti.
Prema važnosti tržišta vrijednosnih papira i banaka u nacionalnom financijskom sistemu
mogu se razlikovati:
- financijski sistemi orijentisani bankama (bankarski sistemi),
i financijski sistemi orijentirani berzama,
Bankarski sistem predstavlja podsistem financijskog sistema u kome treba naglasiti
dvostepeni sistem organizacije:
- sistem Centralne banke i
sistem poslovnih banaka.
Ova podjela je nastala kao rezultat razvoja novčanog sistema i potrebe regulacije bankarskog
sistema.
1.1. Sistem Centralne banke Bosne i Hercegovine (CB BiH)
Bitni elementi monetarne politike Bosne i Hercegovine su:
-
monetarna politika kao pokretačka snaga privrednih aktivnosti;
-
faktor privrednog razvoja, predstavljen sveukupnošću elemenata društvenog, pravnog i
političkog karaktera, koji određuju okvir ekonomskih aktivnosti; i
-
održavanje monetarne stabilnosti.
5
5
Kurtović, H. (2012). Monetarna politika Bosne i Hercegovine,Univerzitetska hronika, časopis Univerziteta u
Travniku vol. 4 broj 1, Travnik, ISSN 1840-3999, str. 40.
5
