Maču Pikču
Maču Pikču je sveti grad Inka koji se nalazi na najvišem delu istočnih Anda,
na istočnim padinama planinskog lanca Urubamba, na visini od 2.350
metara nadmorske visine. Maču Pikču je verovatno izgrađen oko 1300.
godine, ali je ostao sakriven sve do 1911. godine kad ga je otkrio
Amerikanac Hajram Bingam.
Maču Pikču svedoči o vremenu veličanstvenog carstva Inka. Nakon
osvajanja teritorija, moćna vojska Inka sagradila je kanale za navodnjavanje
i sisteme popločenih puteva, a građevinari su sagradili tvrđave, hramove i
monumentalne kamene zgrade.
Danas arheolozi tvrde da Maču Pikču nije bio grad u klasičnom smislu jer
nisu pronađeni ostaci birokratske uprave, trgovine ili vojnih utrvrđenja.
Najverovatnije je građen kao carski posed i religijsko utočište ili kao tajni
ceremonijalni grad.
Ostaci Maču Pikčua odaju carski stil Inka kakav se može naći i na drugim
mestima nekad najveće države američkog kontinenta pre dolaska
Evropljana. No neobičan je po okolini: smešten je usred bujne vegetacije
koju navodnjava reka. Grad ima oko dve stotine građevina smeštenih po
terasama i raspoređenih oko velikog središnjeg trga. Grad je podeljen na
uske i izdužene četvrti koje maksimalno iskorišćavaju prostor. Postoje i
terase izvan naseljenog dela koje imaju kanale za navodnjavanje. Na visini u
središtu grada nalazi se granitni monolit, koji je možda bio žrtvenik,
karakterističan za Inke, a možda i opservatorija. Zidine Maču Pikčua
izgrađene su od orijaških blokova kamena. Podatak je još fascinantniji jer se
zna da Inke nisu poznavale točak ni gvozdeno oruđe, a analizom je utvrđeno
da su blokovi savršeno izrezani u kamenolomima i da su se završni radovi
obavljali na samom gradilištu.
Grad koji je 400 godina bio zaboravljen u andskoj prašumi, čini se da je bio
napušten još i pre nego što su carstvo Inka pokorili Španci. Prema jednoj
teoriji, stanovnike je pokosio sifilis koji je stigao iz Evrope, a ostalo je
učinio građanski rat.
Kineski
Zid
Veliki Kineski Zid je najveća građevina napravljena ljudskom rukom i
jedina koja se vidi sa mjeseca. Veliki kineski zid, koji se proteže preko
planina, pustinja i ravnica u dužini od preko 6000 kilometara, izgrađen je da
bi zadržao osvajače sa sjevera. Danas turisti sa svih strana svijeta dolaze da
vide ovo svjetsko čudo.
Veliki kineski zid počinje kao niz manjih zidova koji isprva nisu bili
povezani jedan s drugim. Prvi dijelovi zida izgrađeni su oko 600 godina pne.
Kako je vrijeme prolazilo, kineski carevi su ih spajali da bi zadržali Hune,
Mongole i druga osvajačka i pljačkaška plemena van svoje teritorije. Hiljade
vojnika, zarobljenika i seljaka je radilo na izgradnji zida, koji je konačno
završen u 17. vijeku, za vrijeme dinastije Ming.
Kineski zid, visok između 5 i 9 metara i širine 8 metara, sa 4,5 metara
širokom stazom na vrhu, napravljen je od blata kamena i cigle. Na svakih
par stotina metara izgrađene su osmatračnice – tornjevi, koji su služili i kao
magacini sa hranom i opremom za vojnike. Takođe, sa njih su se ispaljivana
topovska đulad ili emitovani dimni signali u znak upozorenja drugim
osmatračnicama na najezdu napadača. U nekim periodima Veliki kineski zid
je čuvalo i do milion vojnika. Krajem srednjeg vijeka zid je izgubio svoju
vojno-odbrambenu funkciju.
Vremenom, Veliki kineski zid je oštećen usled vremenskih uslova,
zemljotresa i ratova, kineska vlada je u novije vrijeme uništila neke dijelove
zida radi izgradnje puteva ili drugih građevinskih projekata, dok su u
zapadnom dijelu Kine pješčane oluje potpuno prekrile zid. Rezultat svega je
da je skoro polovina zida nestala u potpunosti, dok je tek 30% zida očuvano
u dobrom stanju. I kao takav, Veliki kineski zid je i dalje masivna građevina
koja izaziva divljenje.
