Page | 4
1. TELEMEDICINA
Osnovni cilj zdravstveno-informatičke delatnosti jeste organizacija, racionalizacija i
funkcionisanje zdravstvene službe na optimalan način, odnosno poboljšanje
kvaliteta medicinskog rada, obezbeđenje tačne, potpune i blagovremene informacije
kao i smanjenje troškova zdravstvene zaštite. Danas je u velikoj meri, posebno u
velikim klinikama ili bolnicama, zastupljena tzv.
telemedicina
, odnosno prenos
medicinskih informacija na daljinu (bilo da je u pitanju sama bolnica ili razmena
podataka preko Internet-a). Da bi se pomenuta radnja obavljala bez poteškoća (u
prenosu, čitanju odnosno obradi i skladištenju podataka) mora se pristupiti
određenom stepenu standardizacije u oblasti medicine ili medicinske informatike.
„Telemedicina je nova tehnologija, koja doživljava revolucionarni razvoj i procvat
kao uspešna integracija svih oblasti medicine, kompjutera i telekomunikacionih
tehnologija, a koja već četiri decenije omogućаva bržu, bolju i jeftiniju zdravstvenu
zaštitu širom svieta. To je razmena svih bitnih medicinskih informacija u obliku
teksta, slike, video zapisa i zvuka, bez obzira na udaljenost, a u cilju dijagnostike,
konsultacije, edukacije ili zajedničkih istraživanja, onda kad to nije moguće
neposredno. Telemedicina može biti od velike pomoći svakom lekaru da svoje
mišljenje o pacijentu interaktivno proveri jednim ekspertskim mišljenjem stručnjaka
iz bilo kog dela sveta. Dovoljno je da sve karakteristike na osnovu kojih postavlja
dijagnozu, u digitalnom obliku pošalje na konsultaciju specijalisti ili ustanovi koja
pruža tu novu vrstu usluga. „
Telemedicina
predstavlja upotrebu elektronskih komunikacionih tehnologija u
obezbeđivanju i pružanju zdravstvene zaštite, edukacije i poboljšanja zdravstvene
nege, kada su učesnici fizički razdvojeni, odnosno, telemedicina, predstavlja
alternativu uobičajenom susretu „licem u lice“ pacijenta i zdravstvenog radnika, a
možemo je definisati i kao način pružanja zdravstvenih usluga koji podrazumeva
korišćenje informacionih i komunikacionih tehnologija, odnosno prenos medicinski
relevantnih informacija na daljinu uz poštovanje medicinskih i tehničko-tehnoloških
standarda. Ti standardi se odnose na prikupljanje, arhiviranje, prenos i pretraživanje
relevantnih medicinskih slika, video zapisa i drugih medicinskih informacija, na
standardizovan kvalitet uređaja i sistema za telemedicinu, kao i na nivoe kvaliteta
računarske i telekomunikacione opreme i telekomunikacionih kanale veze.
Page | 5
Telemedicina omogućava prijenos medicinskih podataka sa jednog na drugo
mijesto, čime se medicinske usluge mogu pružati bez obzira na fizičku lokaciju
lekara i pacijenta. Obuhvata širok opseg aktivnosti u medicini kao što su
dijagnostika, tretman, prevencija, kontinuirana medicinska edukacija zdravstvenih
radnika, edukacija pacijenata, istraživanja i evaluacija u medicini. Telemedicina
smanjuje ili elimiše vreme i troškove transporta pacijenta do doktora, ili doktora do
pacijenta. Telemedicina omogućava pružanje zdravstvene zaštite prevazilazeći
prostorne, vremenske, društvene i kulturne prepreke. U telemedicini od primarnog
značaja je transfer informacija između zdravstvenih radnika i korisnika zdravstvene
zaštite, a ne transport ljudi odnosno navedenih učesnika (zdravstvenih radnika i
korisnika zdravstvene zaštite). Proces korišćenja telemedicine je u posljednje
vrijeme sve više moguć, zahvaljujući napretku tehnologije, a sve u cilju smanjenja
troškova.
Svjetska zdravstvena organizacija (SZO) je usvojila sljedeću definiciju:
„Telemedicina je način da se uz korišćenje telekomunikacionih i informacionih
tehnologija pruže medicinske usluge bez obzira na to gde se geografski nalaze
davaoc zdravstvene usluge, pacijent, medicinska informacija ili oprema''.
Telemedicina omogućava da zdravstvena zaštita, dijagnostika i liječenje pacijenata u
manjim mjestima i zaostalim krajevima, bude na nivou vrhunskih ustanova bez
upućivanja bolesnika u druge bolnice ili u inostranstvo. Umesto njih putovaće, skoro
brzinom svetlosti, sve važne karakteristike o njihovoj bolesti u vidu istorije bolesti,
laboratorijskih podataka, EKG, EEG, audio i video zapisa, svih medicinskih slika
(Rtg, CT, MR, UZ, patohistoloških, citoloških, elektronskomikroskopskih itd.).
Eksperti ili timovi konsultanata će svojim znanjem iz svih oblasti medicine u
najkraćem roku u interaktivnoj komunikaciji pomoći kolegi, medicinskoj sestri,
tehničaru ili, u nekim slučajevima, neposredno pacijentu da se dođe do tačnije
dijagnoze i terapije. Telemedicina premošćuje geografske prepreke i
socioekonomske neprilike i snažno doprinosi socijalizaciji medicine. Umjesto
skupih ili nemogućih putovanja bolesnika i njihovih pratilaca, njima će doputovati
znanje i savet vrhunskih stručnjaka iz najpoznatijih svetskih medicinskih ustanova.
