Univerzitet u Sarajevu
Fakultet za kriminalistiku, kriminologiju i sigurnosne studije
Doc.dr. sc. Haris Halilović
Univerzitet u Sarajevu
Fakultet za kriminalistiku, kriminologiju i sigurnosne studije
Dr.sc Haris Halilović
Tel. +387 33 561 275
E – mail: [email protected]
Za razliku od načela oficijelnosti krivičnog gonjenja,
načelo
dispozicije
prepušta pravo krivičnog gonjenja volji oštećene
osobe, koja to gonjenje ostvaruje kroz privatnu tužbu. U
savremenom krivičnom postupku načelo oficijelnosti je u
prvom planu čime se u najvećoj mogućoj mjeri ograničava
gonjenje na inicijativu oštećenog. Interes suzbijanja
kriminaliteta i zaštita društva od vršenja krivičnih djela
višestruko nadilazi interese oštećenog i njegovu volju koju bi
želio izraziti u pogledu iniciranja krivičnog gonjenja.
2.
Načelo legaliteta i načelo oportuniteta krivičnog gonjenja
Za razliku od načela oficijelnosti krivičnog gonjenja, koje, kako smo
vidjeli, osigurava krivično gonjenje u javnom interesu bez obzira na volju
oštećenog,
načelo legaliteta krivičnog gonjenja znači da je tužilac dužan
preduzeti krivično gonjenje ako su ispunjeni zakonski uslovi, bez
obzira na njegov stav o tome da li je ili nije potrebno krivično gonjenje
.
Dakle, tužilac koji je nosilac prava na pokretanje krivičnog postupka po
službenoj dužnosti, dužan je po zakonu (lat.
ex lege
) preduzeti krivično
gonjenje uvijek kad su za to ispunjeni propisani uslovi.
U savremenim krivičnim postupcima ne primjenjuje se
isključivo načelo legaliteta. Naime, suprotno dužnosti
tužioca da kad su ispunjeni zakonski uslovi inicira
pokretanje krivičnog postupka i učestvuje u postupku,
predviđa se pravo tužioca da po
načelu oportuniteta (ili
cjelishodnosti)
krivičnog gonjenja ne preduzima
krivično gonjenje, bez obzira što su u konkretnom
slučaju ispunjeni zakonski uslovi za to, ako to nije u
javnom interesu
.
