SADRŽAJ
UVOD
2
STRUKTURA I ORGANIZACIJA DRUŠTVA
3
DRUŠTVENE GRUPE
6
VRSTE DRUŠTVENIH GRUPA
7
ZAKLJUČAK
10
LITERATURA
11
UVOD
Društvene pojave su svakako mnogo teže za istraživanje od prirodnih jer su
mnogo složenije i kompleksnije. Prirodne pojave se odvijaju stihijno,
nezavisno od ljudske volje dok su društvene pojave kombinacija stihijnog i
voljno-svesnog delovanja ljudi. Ljudi su stoga najpre otkrili zakonitost u
prirodi a tek onda u društvu. Složena priroda društvenih pojava stvarala je
zablude kod nekih mislilaca da su ideje glavni pokretači društvenog razvoja.
Teškoće su se javile i zbog činjenice što su društvene pojave neponovljive, a
samim tim položaj društvenih nauka delikatniji i teži u analizi i eksplikaciji
uzroka njihovog nastanka i tedencija daljeg razvoja, što je dovodilo do toga da
se veoma dugo osporava postojanje zakonitosti društvenor razvoja. Predmet
opšte sociologije je društvo u njegov sveukupnosti. Sociologija utvrđuje bitne
karakteristike društva kao celine i zakone njegovog kretanja i razvoja. Ono
otkriva zakone funkcionisanja i razvoja društvene strukture i društvene
organizacije. Proučava društvene pojave, odnosno društvene procese i
odnose, raznovrsne društvene tvorevine i oblike društvenog grupisanja –
utvrđujući tendencijske pravilnosti i zakone njihovog međusobnog
povezivanja i razvoja. Celokupnu problematiku društva sociologija proučava
sa dva osnovna stanovišta. S jedne strane, kao empirijska nauka, ona istražuje
konkretne oblike, uzroke i posledice društvenih zbivanja, a sa druge strane,
kao teorijska nauka ona uobličava opšti pogled na društvo i društvene pojave.
Sva ta opšta i posebna pitanja sociologija izučava uz pomoć drugih društvenih
nauka ali i sintezom celokupnog ljudskog saznanja.
2
svojstava, tada se govori o diferencijaciji na primer mladi se razlikuju od
starih, deca od roditelja, muškarci od žena, studenti od proffesora itd...
Slika 1. Mladi i stari.
Međutim kada se razlika temelji na razlici u položaju, ugledu i moći onda se
govori o socijalnoj stratifikaciji. Pod pojmom stratifikacija podrazumeva se
slojevitost to jest diferenciranost i postojanje nehomogene strukture koja se
temelji na razlici u poožaju, ugledu i moći individua i društvenih grupa.
Sociološki posmatrano analiza stratifikacije i stratifikacionih pojava ima za
cilj utvrđivanje postojanja različitih vrsta društvenih slojeva i njihovih
različitih međusobnih odnosa.
Prve teorije o strukturi društva nalaze se još u mislima Platona, Aristotela i sl.,
a i tokom cele predsociološke epohe. Po pojavi sociologije njen osnivač O.
Kont se odmah pozabavio pitanjem društvene strukture, tako što je
sociologiju podelio na socijalnu statistiku i socijalnu dinamiku. Tako je
postavio d va pravca realizacije zadatka sociologije. Jedan koji se odnosi na
proučavanje društva u njegovoj strukturi i drugi koji se odnosi na izučavanje
društva u njegovoj dinamici. Ova izučavanja se oslanjaju jedno na drugo i
realizuju se istovremeno. Ovaj stav Konta manje – više u različitim vidovima i
prateće kritike usvajaju svi sociolozi.
Slika 2. Ogist Kont
Karl Marks se takođe još u svojim ranim vidovima bavi pitanjem strukture
društva. Govori pretežno o ekonomskoj strukturi društva. Međutim sporovi
među teoretičarima ne nastaju povodom toga da je struktura određena
struktura povezanih elemenata, već nastaju pri odgovoru na sledeća pitanja:
koje su karakteristike celine o kojoj je reč, po čemu se ona razlikuje od drugih
celina, koji su sastavni elementi te celine, kakve su karakteristike tih
4
