Crpke
•
Ranije je receno da su crpke (pumpe) masine koje
se koriste za pokretanje fluida-tecnosti i gasova.Ove
masine se,znaci,mogu podijeliti na crpke za
tecnosti(crpke u uzem smislu rijeci) i crpke za
gasove(ventilatore).
•
Ne postoji nikakva principijelna razlika izmedju ovih
masina osim u nazivu.Prema tome,crpke(crpke za
tecnosti) i ventilatori(crpke za gasove) rade na istim
principima i slicne su konstrukcije.Slicni su im i
zadaci-da fluid iz jednog prostora,kroz cjevovod
transportuju u drugi prostor.
Klipna crpka
Najstarije crpke su klipne crpke.One
se sastoje iz cilindra,u kome se
ucestano pokrece klip.Dok se on
pokrece u jednom smjeru,tecnost se
usisava u cilindar, a kada se pokrece
u suprotnom,usisana tecnost se
istiskuje iz njega.
•
Crpka radi na sledeci nacin.Zamislimo da se klip nalazi u krajnjem
lijevom polozaju svoga hoda i da se pokrece udesno.Ako crpka
prije toga nije radila,ona nece biti ispunjena tecnoscu,nego
vazduhom.Zbog kretanja klipa pocece vazduh u cilindru i prosirenju
da se siri,te ce u ovom prostoru nastajati sve vece
razredjenje.Onoga trenutka kada pritisak u ovom dijelu prostora
postane nizi nego sto je spoljni atmosferski pritisak(umanjen za
tezinu stuba tecnosti u usisnoj cijevi),tecnost ce kroz usisni ventil
poceti da ulazi u cilindar i da ispunjava prostor koji klip ostavlja za
sobom.Kada dodje u krajnji desni polozaj , klip ce poceti da se
krece ulijevo.Zbog toga ce doci do smanjenja prostora koji
ispunjavaju fluidi(u pocetku:vazduh i tecnost,kasnije samo
tecnost),usisni ventil ce se zbog povisenog pritiska zatvoriti i,kada
se pritisak bude dovoljno povisio,otvorice se potisni ventil,kroz koji
ce fluidi biti potiskivani u potisni vod.Ovo ce ici sve donde dok klip
ne stigne u svoj krajnji lijevi polozaj.Od tog trenutka pocece da se
snizava pritisak u cilindru,potisni ventil ce se zatvoriti i u
odgovarajucem trenutku pocece opet period usisavanja
otvaranjem usisnog ventila.Dok se u pocetku iz vodova i cilindra
isisava i istiskuje vazduh radom crpke,kasnije ce on biti potpuno
zamijenjen tecnoscu koja ce , poslije nekoliko obrtaja krivaje , biti
sama usisavana i potiskivana pomocu crpke.
