Istočno Sarajevo 2017
UNIVERZITET ZA POSLOVNE STUDIJE
BANJALUKA
Fakultet za primjenjenu ekonomiju
Seminarski rad
TRANSPORT I ŽIVOTNA OKOLINA
Student:
Predavač:
2
SADRŽAJ
1. UVOD
3
2. POJAM TRANSPORTA
4
3. EKONOMSKI ZNAČAJ TRANSPORTA
6
4. ŽIVOTNA SREDINA I TRANSPORT
10
5. EKOLOŠKI ZNAČAJ TRANSPORTA
12
6. UTICAJ DRUMSKOG I VAZDUŠNOG TRANSPORTA NA ŽIVOTNU SREDINU
13
7. ZAKLJUČAK
16
LITERATURA
17
4
2. POJAM TRANSPORTA
Transport je samostalna privredna djelatnost koja se bavi prenosom materijalnih
dobara, ljudi i vijesti, sa jednog mjesta na drugo, u cilju zadovoljenja ljudskih
potreba, kako u sferi materijalne proizvodnje, tako i u svakodnevnom životu.
Na današnjem nivou razvoja društva, transport je postao jedna od najznačajnijih
privrednih oblasti za koju se vezuje obavljanje vrlo važnih ekonomskih funkcija.
Jedne od najvažnijih su: povezivanje sfere proizvodnje sa sferom potrošnje,
povezivanje teritorijalne podjele rada i razmještaja proizvodnih snaga u svakoj
zemlji, povezivanje nedovoljno razvijenih sa razvijenim regionima jedne zemlje i
šire, čime utiče na društveno-ekonomski prosperitet. Značaj transporta vidi se i u
sferi transporta, tj. tržišta, prije svega jedinstvenog tržišta, i uključivanja zemalja
u međunarodnu podjelu rada.
Transport ima veliku ulogu u historijskom razvoju ljudskog društva. Njegov razvoj
vezujemo za početke velike društvene podjele rada. Pojavom parobroda razvio
se pomorski transport, nastankom željeznice 1825. godine željeznički transport,
pronalaskom motora sa unutrašnjim sagorjevanjem naglo se razvija drumski
transport, a pojavom aviona 1897. godine počeo je da se razvija i vazdušni
transport. Savremeni transport vezan je za industrijsku revoluciju kada dolazi do
naglog razvoja proizvodnih snaga, trgovine, pa prema tome i međunarodnog
transporta.
1
Kako su se razvijale proizvodne snage društva, uporedo su se razvijala i
transportna sredstva. Intenzivan razvoj proizvodnih resursa uslovljava i visok
stepen domaćeg i međunarodnog transporta.
Osnovni preduslovi za razvoj transporta su njegova ekonomičnost, brzina i
sigurnost. Ova tri bitna elementa transporta osnovno su obiležje i određenih
vrsta transporta za prevoz ljudi i dobara.
U stručnoj literaturi za transport se mogu naći slijedeće definicije :
Transport je ključna aktivnost u logistici zato jer njome premješta proizvod
kroz različite proizvodne faze do kupca, krajnjeg korisnika. Transport je
pojedinačno najveći element u logističkim troškovima;
U savremenoj vojnoj praksi, a prema definiciji koja je usvojena u Sjeverno-
atlanskoj alijansi , transport je iskazivanje zahtjeva za postojanjem
fleksibilnih sposobnosti za pokretanje snaga u vremenskom načinu, u
okviru i između bojišta do preduzimanja cijelog spektra uloga i misija
1
Izvor: www.citymobil-project.eu
5
Alijanse. On, takođe, sadejstvuje u logističkoj podršci neophodnošću u
izgradnji i održanju operacija;
Transportni proces predstavlja proces premještanja – prevoženja putnika i
robe i uključuje sve pripremne i završne operacije: pripremu robe, prijem,
utovar, prevoz, istovar i predaju robe, odnosno ukrcavanje, prevoz i
iskrcavanje putnika. Transportni proces obuhvata i upućivanje vozila na
mjesto utovara robe – ukrcavanja putnika;
S aspekta djelatnosti transport je djelatnost kojom se pomoću posebnih
tehničkih sredstava i osobite organizacije savladavaju prostorne
udaljenosti prenoseći ljude, dobra i energiju s mjesta na mjesto.
