1
1
ETF, Katedra za ra
č
unarsku tehniku i informatiku
Ra
č
unarske mreže 1
8. deo: Transportni sloj
Predava
č
:
dr Slavko Gajin, [email protected]
Autor:
dr Slavko Gajin
2008. god
2
ETF, Katedra za ra
č
unarsku tehniku i informatiku
Transportni sloj
•
Transportni sloj (
Layer
4)
– u TCP/IP modelu predstavlja vezu izme
đ
u aplikacija i mreže (po vertikali)
– komunikacija na 4. nivou izme
đ
u dva udaljena hosta (po horizontali) - podrazumeva se
mogu
ć
nost komunikacije sa-kraja-na-kraj koja se ostvaruje na mrežnom nivou
•
Zadatak transportnog sloja je održavanje višestrukih komunikacija izme
đ
u
aplikacija na obe strane
•
Osnovne funkcije
– segmentacija i reasembliranje
• segmentacija niza podataka na
aplikativnom nivou na manje delove
(segmente) – na strani pošiljaoca
• intergrisanje segmenata u originalni
niz podataka na aplikativnom nivou
(reasembliranje) – na prijemnoj strani
– multipleksiranje komunikacija
• identifikovanje aplikacija koje šalju podatke
– na strani pošiljaoca
• prosle
đ
ivanje podataka ozna
č
enim
aplikacijam – na prijemnoj strani
2
3
ETF, Katedra za ra
č
unarsku tehniku i informatiku
Transportni sloj
•
Dodatne funkcije
–
Connection oriented
- uspostavljanje i održavanje komunikacione sesije
–
Reliable delivery
- pouzdan prenos
• izgubljeni ili ošte
ć
eni segmenti se detektuju i ponovo šalju, tako da je zagarantovan pouzdan
prenos svih podatak u celini
–
Ordered data reconstruction
- održavanje redosleda segmenata
• po razli
č
itim putevima segmenti mogu sti
ć
i u promenjenom redosledu, ali prijemna strana
rekonstruiše originalni redosled
–
Flow control
- kontrola toka
• upravljanje prenosom podataka u zavisnosti od mogu
ć
nosti i trenutnog optere
ć
enja mreže
(smanjenje brzine u slu
č
aju zagušenja)
•
Mehanizam pouzdanog prenosa i redosleda segmenata
–
sequence nunber
– rastu
ć
i redosled segmenata
– funkcije:
• pra
ć
enje poslatih paketa
• potvrda primljenih paketa (
acknowledgement
)
• retransmisija ne potvr
đ
enih segmenata
– posledica – dodatno optere
ć
ivanje (
overhead
) transportnog sloja, koje uti
č
e na
performanse
4
ETF, Katedra za ra
č
unarsku tehniku i informatiku
Pouzdan prenos ?
•
Razli
č
ite aplikacije imaju razli
č
ite potrebe
– Za neke aplikacije pouzdan prenos je prioritet – npr. prenos datoteka (FTP), email,
HTTP itd.
– Za neke aplikacije pouzdan prenos ne samo da nije potreban, ve
ć
može i da degradira
performanse zbog dodatnoh
overhead
-a – npr. IP telefonija,
streaming
audio/video itd.
4
7
ETF, Katedra za ra
č
unarsku tehniku i informatiku
Portovi – identifikacija aplikacija na hostu
•
IANA – dodeljuje fiksne portove za pojedina
č
ne aplikacije
•
Vrste portova (opsezi brojeva za portove razli
č
itih namene)
– 0-1023 -
Well-known ports –
serverske aplikacije
– 1024-49151 -
Registered Ports
– za klijentske i serverske aplikacije
– 49152-65535 –
Private and/or Dynamic Ports
– dinami
č
ki se dodeljuju klijentskim
aplikacijama
•
Primeri protova
– TCP
• 21
FTP (
File Trasport Protocol
)
• 23
Telnet
• 25 SMTP
(
Simple Mail Transport Protocol
- slanje email-a)
• 110
POP3 (prijem email-a)
• 80
HTTP (
web
)
• 443
HTTPS (
secure
HTTP) ...
– UDP
• 53
DNS (
Domain Name System
)
• 69
TFTP (
Trivial File Trasport Protocol
)
• 161
SNMP (
Simple Network Management Protocol
)
• 5004
RTP
(Real Time Protocol) ...
8
ETF, Katedra za ra
č
unarsku tehniku i informatiku
Socket – identifikacija aplikacija na mreži
•
Socket
(soket) – jedinstveno identifikovanje aplikacije (procesa) na mreži
•
Soket se sastoji od:
– IP adrese
– transportnog protokola (TCP ili UDP)
– broj porta
•
Serverske aplikacije
– soket: IP adresa servera + unapred poznat TCU ili UDP port
(
Well-known
ili
Registered
opsezi)
– raspoložive na mreži za pristup od strane proizvoljnih klijenata
•
Klijentske aplikacije
– soket: IP adresa klijenta + dinami
č
ki dodeljen TCU ili UDP port
(
Registered ili Private and/or Dynamic
opstezi)
– pojedina
č
ni procesi na strani korisnika koji iniciraju konekciju sa serverskim
aplikacijama
5
9
ETF, Katedra za ra
č
unarsku tehniku i informatiku
Klijent – Server komunikacija
•
Uspostavljanje Klijent-Server veze
– Serverske aplikacije se izvršavaju (
č
ekaju) na poznatim portovima na odre
đ
enim
serverima (IP adresama)
– Klijentske aplikacije pozivaju serverske aplikacije preko poznatih soketa (poznati
portovi na poznatim IP adresama) – odredišni soketi
– Klijentske aplikacije tom prilikom uzimaju slu
č
ajno izabrane slobodne lokalne portove
– izvorišni soketi
– Serverske aplikacije vra
ć
aju odgovore na klijentski soket – IP adresa klijenta i slu
č
ajno
izabrani port
10
ETF, Katedra za ra
č
unarsku tehniku i informatiku
Klijent – Server komunikacija
•
Komunikacija izme
đ
u aplikacija – horizontalno izme
đ
u aplikativnih slojeva
•
Serverske aplikacije imaju iste portove, ali prate komunikacije sa pojedina
č
nim
klijentima na osnovu jedinstvenih klijentksih soketa
•
Razli
č
ite komunikacije:
– jedna klijentska aplikacija sa više serverskih aplikacija
– jedna serverska aplikacija sa više klijentskih aplikacija
– više nezavisnih komunikacija izme
đ
u istorodnih klijentskih aplikacija (razli
č
iti procesi,
razli
č
iti portovi) i iste serverske aplikacije (ista IP adresa i isti porovi)
